Wierookvat met kettingen en zon

Wierookvat met kettingen en zon

BK-2020-26

Het achtkantige, opengewerkte wierookvat heeft een gewelfde voet, een bol gefacetteerd lichaam, waarin een gesloten vergulde bak is geschroefd, en een hoog gewelfd deksel. Uit profielen samengestelde ribben vormen de spitsbogen op de voet en verdelen deze in symmetrisch gebogen velden van verschillend formaat. Het patroon wordt voortgezet op het lichaam. De bovenzijde wordt afgesloten door een brede, geprofileerde rand. Op vier van de acht punten wordt deze door een gebogen kruisbloem gemarkeerd. Boven een brede holle lijst wordt het patroon van de elkaar doorsnijdende ribben op het deksel voortgezet in drie rijen gedrukte spitsbogen boven elkaar. Onder worden de snijpunten afwisselend benadrukt door samengestelde pinakels op voet en kindertjes met ringen. De spitsbogen worden bekroond door pinakels van verschillend formaat. Alleen de bovenste twee rijen zijn min of meer compleet, en geven aan dat de pinakels boven een achtkantige voet een hoge stam bezaten die door een kruisbloem wordt gemarkeerd. De kleinste velden zijn op de voet gevuld met boven elkaar geplaatste cirkels, de grotere afwisselend met driepassen en krullend blad; op die van het lichaam worden beide laatste patronen gecombineerd en de velden op het deksel zijn gedeeltelijk met dezelfde patronen gevuld. De ribben van de laatste zijn plaatselijk met krullend blad versierd. Door middel van vijf kettingen wordt het geheel verbonden met een achtkantig gewelfde zon, waarvan de gewelfde bovenzijde met een kruisbloem is versierd. Op de onderzijde zijn vier gladde ringen gemonteerd, op de bovenzijde één ring die met een koordband is versierd. Koordbanden komen ook voor op het bovenste segment van het deksel en op de buitenrand van de voet.

silversmith: anonymous, Holland (possibly)

1480 - 1500

gegoten, geklonken en geciseleerd zilver met ajourwerk

height 23.5 cm x width 0 cm x depth 0 cm

Nagenoeg alle onderdelen zijn afzonderlijk gegoten en vervolgens geassembleerd. Uit onderzoek is gebleken dat het metaal van alle onderdelen nagenoeg dezelfde samenstelling heeft, en dus uit dezelfde periode zal dateren.

On loan from the Bisdom Haarlem-Amsterdam

Public domain

C.J. de Haan, ‘Pastoors der Nicolaaskerk te Edam’, Bijdragen voor de geschiedenis van het bisdom Haarlem, III (1875), pp. 1-21; Brom 1904 J. Brom, ‘Een zilveren wierookvat ontworpen door Martin Schongauer’, Bulletin van de Nederlandse Oudheidkundigen Bond, jaargang 5 (1904), pp. 146-151; J. Kalf, Catalogus der nationale tentoonstelling van oude kerkelijke kunst te ’s-Hertogenbosch, juni-september 1913, nr. 290; J.M. van Agt, De geïllustreerde beschrijving van de monumenten van geschiedenis en kunst, Waterland en omgeving, Den Haag, 1953, p. 49, afb.229; J.M. Fritz, Goldschmiedekunst der Gotik in Mitteleuropa, München 1982, afb. 610. Cat. New York, Metropolitan Museum of Art, Mirror of the medieval world, New York 1999, no. 242 (helft met blindemanspel op buitenzijde); F. Scholten, ‘Immersive play. Perception and use of small devotionalia in the late Middle Age’, Queeste 2019, no. 2, pp. 152-176, spec. pp. 164, 165 en figs. 7, 8.

To refer to this object, please use the following persistent URL:

https://id.rijksmuseum.nl/200783342