Model of screw-propeller lifting gear

H. Huijgens, 1853 - 1856

During favourable weather conditions, early steamships switched back to sail. The problem of screw propellers acting as brakes when not in use was solved by raising the propeller into the ship, utilizing the kind of lifting gear represented by this model. It was presented to the Royal Netherlands Navy in 1856 by H. Huijgens, who had seen a similar piece of equipment on the British ship HMS Duke of Wellington.

  • Artwork typedemonstration model
  • Object numberNG-MC-562
  • Dimensionsheight 80.5 cm x width 60.2 cm x depth 25.8 cm
  • Physical characteristicswood, brass and rope

Identification

  • Title(s)

    • Model of screw-propeller lifting gear
    • Model of a Lifting Screw

  • Object type

  • Object number

    NG-MC-562

  • Description

    Model van een schroefkoker tussen achtersteven en roersteven, met een deel van de kiel. Het schroeflichttoestel bestaat uit een los frame met een gewone tweebladige schroef, dat in de koker op en neer gehesen kan worden aan een touw, dat loopt over twee schijven boven in de schroefkoker en twee schijven in het schroefraam. De schroef is in een gleuf aan de schroefas verbonden; met de gleuf in verticale positie kan de schroef ontkoppeld worden. Het schroefraam beweegt over verticale rails tegen de achtersteven en de schroefsteven, die zijn voorzien van tanden; hierin vallen pallen van het schroefraam die het terugglijden voorkomen. De pallen kunnen door aan twee touwen te trekken worden teruggehouden, zodat het schroefraam kan zakken. De mik die het draaien van de schroef bij het hijsen belet, is in het schroefraam gemonteerd en wordt door een lange dopsleutel van bovenaf bediend. Het model is zeer gedetailleerd en kan uiteen genomen worden, zodat de samenstelling van de voering, de schroefas etc. bekeken kan worden.

  • Inscriptions / marks

    label, on the frame: ‘562’ former inventory label

  • Part of catalogue

Creation

  • Creation

    • model maker: H. Huijgens, Netherlands
    • after design by anonymous, United Kingdom

  • Dating

    1853 - 1856

  • Search further with

Material and technique

  • Physical description

    wood, brass and rope

  • Dimensions

    height 80.5 cm x width 60.2 cm x depth 25.8 cm

Explanatory note

  • Dit model werd in 1856 door H. Huijgens aan de Marine aangeboden. Hij beschreef als eerste in Nederland dit specifieke ontkoppelingsmechanisme van schroef en schroefas, dat hij op het Britse schip de Duke of Wellington had gezien.

This work is about

  • Subject

Acquisition and rights

  • Copyright

    Public domain

  • Provenance

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Documentation

    • H. Huijgens, Opmerkingen op eene reis naar Engeland betrekkelijk voornamelijk inrigtingen en Schepen, bijzonder die met Stoomvermogen en Waterschroef, & Rapport betreffende verschillende punten op Schroefstoommachinerie betrekking hebbende, MSS in ARA 2.12.01 Min. Marine, Exh. 20/10/1853 N 11.
    • J.M. Dirkzwager, 'De introductie van de "waterschroef" in de Nederlandse Marine', Industriële archeologie 3 (1983) nr. 7, p. 80-96.

Persistent URL

Questions?

Do you spot a mistake? Or do you have information about the object? Let us know!

H. Huijgens

Model of a Lifting Screw

Netherlands, United Kingdom, 1853 - 1856

Inscriptions

  • label, on the frame:562 former inventory label

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-562

Entry

Wooden model of the well of a lifting screw between sternpost and rudder post, with part of the keel.

In the well, a common two-blade propeller is hung in a frame, which can be lifted by means of a rope running over two sheaves in the frame and two at the top of the well of the screw. The propeller fits to the propeller shaft in a slot; when the slot is set in a vertical position, the screw can be disengaged. The ascent of the frame is controlled with vertical rails against sternpost and rudder post with teeth for the ratchets of the screw frame, which prevent the frame from falling back; by pulling two other ropes the ratchets can be released, thus lowering the screw. A prop mechanism that prevents the screw from turning when it is lifted, is fitted to the frame and operated from above with a long socket wrench.

The model is very detailed and can be taken apart, revealing such parts as the lining of the screw, the composition of the shaft, etc. It was offered to the Department of the Navy by H. Huijgens in 1856.1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 562; HNA 2.12.01 Min. Marine, Exh. 8/8/1856 N68. He was the first in the Netherlands to mention this particular uncoupling mechanism of screw and shaft, which he had noticed on the British vessel Duke of Wellington in 1853.

Scale unknown.

Literature

H. Huijgens, Opmerkingen op eene reis naar Engeland betrekkelijk voornamelijk inrigtingen en schepen, bijzonder die met stoomvermogen en waterschroef & rapport betreffende verschillende punten op schroefstoommachinerie betrekking hebbende, s.l. 1853, manuscript in HNA 2.12.01 Min. Marine, Exh. 20/10/1853 N 11.; J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 562; A.A. Lemmers, Techniek op schaal. Modellen en het technologiebeleid van de Marine 1725-1885, Amsterdam 1996, 259; A.J. Hoving, ‘Screw Propulsion’, Model Shipwright 80 (1992), pp. 58-62; A.J. Hoving, Message in a Model: Stories from the Navy Model Room of the Rijksmuseum, Florence, OR 2013, pp. 196-99; J. Holtrop et al., ‘Schroefvoortstuwing. Een 19e eeuwse technische uitdaging’, Scheepshistorie 17 (2014), pp. 48-71

Citation

J. van der Vliet, 2016, 'H. Huijgens, Model of a Lifting Screw, Netherlands, 1853 - 1856', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/200315829

(accessed 16 February 2026 20:21:28).

Footnotes

  • 1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 562; HNA 2.12.01 Min. Marine, Exh. 8/8/1856 N68.