Azimuth compass

J.P. Weilbach (mentioned on object), c. 1820

Azimutkompas in cardanusring in een houten doos. De kompasketel is verzwaard met een loden gewicht onderin. De roos is op een eigenaardige manier opgehangen: in de ketel is een kleine cardanusring aangebracht, waarin een verticale as met gewicht onderaan hangt als een slinger. Het bovenvlak van deze as is uitgehold en van een edelsteen voorzien. De roos heeft een gat in het midden, waarover een messing brug loopt met een pen recht naar beneden, die op de edelsteen van de as staat. Door het gat in de roos is een enkele kompasnaald niet meer mogelijk: dit is opgevangen door twee parallelle naalden. Met rode lak onderop is de roos uitgebalanceerd. Doos en deksel dragen een stempel van een anker in een cirkel.

  • Artwork typecompass
  • Object numberNG-MC-876
  • Dimensionsheight 19.3 cm x width 17.5 cm x depth 17.5 cm
  • Physical characteristicswood, brass, copper, iron, lead, glass, precious stone, paper and sealing wax

Identification

  • Title(s)

    • Azimuth Compass
    • Azimuth compass

  • Object type

  • Object number

    NG-MC-876

  • Description

    Azimutkompas in cardanusring in een houten doos. De kompasketel is verzwaard met een loden gewicht onderin. De roos is op een eigenaardige manier opgehangen: in de ketel is een kleine cardanusring aangebracht, waarin een verticale as met gewicht onderaan hangt als een slinger. Het bovenvlak van deze as is uitgehold en van een edelsteen voorzien. De roos heeft een gat in het midden, waarover een messing brug loopt met een pen recht naar beneden, die op de edelsteen van de as staat. Door het gat in de roos is een enkele kompasnaald niet meer mogelijk: dit is opgevangen door twee parallelle naalden. Met rode lak onderop is de roos uitgebalanceerd. Doos en deksel dragen een stempel van een anker in een cirkel.

  • Inscriptions / marks

    inscription, on the compass card: ‘I·P·Weilbach // iKiöbenhavn’

  • Part of catalogue

Creation

  • Creation

    instrument maker: J.P. Weilbach (mentioned on object), Copenhagen (city)

  • Dating

    c. 1820

  • Search further with

Material and technique

  • Physical description

    wood, brass, copper, iron, lead, glass, precious stone, paper and sealing wax

  • Dimensions

    height 19.3 cm x width 17.5 cm x depth 17.5 cm

Explanatory note

  • Dit kompas werd in 1820 voor de Nederlandse Marine te Kopenhagen gekocht.

This work is about

  • Subject

Acquisition and rights

  • Copyright

    Public domain

  • Provenance

    …; Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, 1820;{J.M. Obreen, _Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine_, The Hague 1858, no. 876.} transferred to the museum, 1883

Documentation

Persistent URL

Questions?

Do you spot a mistake? Or do you have information about the object? Let us know!
  • Azimuth compass
  • Azimuth compass

J.P. Weilbach

Azimuth Compass

Copenhagen (city), c. 1820

Inscriptions

  • inscription, on the compass card:I·P·Weilbach // iKiöbenhavn

Provenance

…; Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, 1820;1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 876. transferred to the museum, 1883

Object number: NG-MC-876

Entry

Azimuth compass in gimbals in a wooden box.

The copper compass kettle is weighted with lead inside. The compass card is suspended in a rather peculiar way: a separate set of gimbals is mounted in the bowl, in which a thick axle with a weight hangs like a pendulum. The top of this axle is hollowed out and has a precious stone in the middle. The compass card has a hole in the middle with a bridge across it with the pivot pointing downwards, standing on the precious stone.

Because of the hole in the card, the use of a single compass needle was impossible; this was solved by the use of two parallel needles. The compass card is balanced with red sealing wax beneath. Box and cover bear a stamp of an anchor in a circle.

This compass was bought by the Department of the Navy in Copenhagen in 1820.2J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 876.

Literature

Verhandelingen en berigten betrekkelijk het zeewezen … 1824, pp. 245-59; J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 876

Citation

J. van der Vliet, 2016, 'J.P. Weilbach, Azimuth Compass, Copenhagen (city), c. 1820', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/200315939

(accessed 3 augustus 2026 19:31:03 UTC+0).

Footnotes

  • 1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 876.
  • 2J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 876.