AK-NM-6879 Schotel • Blauw-wit Kangxi-porselein • Onderdeel van Royers porseleincollectie • Oorspronkelijk zes schotels, geen bijpassende koppen bekend (inventaris Van der Kellen 1876) Dit schoteltje heeft een rand die het schuiven van het kopje voorkomt – iets wat ontbreekt bij de overige schotels in Royers porseleincollectie. Zulke randen waren soms veel hoger en worden dan trembleuses genoemd. Dit wordt gezien als een Europese inventie en daarmee zou dit schoteltje ook strikt ingedeeld kunnen worden in de rubriek exportporselein, porselein dat uitsluitend voor de Europese markt werd gemaakt. Maar het is interessant dat in de collectie van de Verboden Stad in Peking ook een kop en schotel voorkomt met precies zo’n ring [Cheng 2005, nrs. 166-167]. Van meer voorwerpen die als typisch en exclusief ‘export’ worden beschouwd bevinden zich (kwalitatief zéér goede) voorbeelden in deze collectie. De markten (binnenland-export) lijken dus niet strikt gescheiden te zijn geweest, al weten we niet of deze kop en schotel in Peking werd gewaardeerd als curieus voorbeeld van wat alleen buiten China gebruikt werd, of als vanzelfsprekend onderdeel van de Chinese pottenbakkerspraktijk en dus van de Chinese cultuur. Op de schotel zijn een ruiter en een man met banier te zien – elementen die we al kennen van Royers schotel AK-NM-6854. In het plat een haas of konijn die naar de maan opkijkt. De ‘haas-op-de-maan’ is een taoïstisch verhaal. De haas zou daar een eeuwig leven-elixer bereiden. Mogelijk is het ook juist een boeddhistisch verhaal: als alle dieren de hongerige Boeddha eten brengen eet het konijn per ongeluk alles zelf op. Vol schaamte biedt hij dan maar zichzelf aan de Boeddha aan, eet mij maar op. Geroerd door dit gebaar schonk de Boeddha het konijn het eeuwige leven op de maan [Era of inspiration 2015, nr. 3514]. Maar hier is het waarschijnlijk gewoon een snel geschilderd decoratief element waarbij opvalt dat het konijn meer op een grijnzend kalf lijkt. Koppen en schotels werden immers in buitengewoon grote aantallen gemaakt en beschilderd. Voor de grote aantallen theegoed in Nederland en in de collectie Royer, zie de toelichting bij AK-NM-6895 en -6896. Bronnen: Runmin Chen, Qing shunzhi kangxi chao qinghuaci, Peking, 2005. An era of inspiration. 17th-cetury Chinese porcelains from the Collection of Julia and John Curtis. Christie’s New York, 16 maar 2015.
