Model of a Disengaging Gear for Paddle Wheels

J.P. Dudok van Heel, c. 1840

Model van de ontkoppeling van de krukas van een scheprad, op een grondplank. De pen van de kruk valt in een holle bus in het oog van de kruk van de rader-as, die losgeschroefd kan worden en verwijderd en daarmee de as ontkoppelt. Bij iedere slag beweegt de pen van de kruk daarna vrij door de gleuf van de raderkruk, die op de plaats van de bus is opengebleven. Schaal 1:10 (afgeleid).

  • Artwork typedemonstration model
  • Object numberNG-MC-547
  • Dimensionsheight 17 cm x width 31.5 cm x depth 17 cm
  • Physical characteristicswood and brass

Identification

  • Title(s)

    Model of a Disengaging Gear for Paddle Wheels

  • Object type

  • Object number

    NG-MC-547

  • Description

    Model van de ontkoppeling van de krukas van een scheprad, op een grondplank. De pen van de kruk valt in een holle bus in het oog van de kruk van de rader-as, die losgeschroefd kan worden en verwijderd en daarmee de as ontkoppelt. Bij iedere slag beweegt de pen van de kruk daarna vrij door de gleuf van de raderkruk, die op de plaats van de bus is opengebleven. Schaal 1:10 (afgeleid).

  • Inscriptions / marks

    label, on the frame: ‘547’ former inventory label

  • Part of catalogue

Creation

  • Creation

    • model maker: J.P. Dudok van Heel, Amsterdam
    • after design by Grantham (attributed to), United Kingdom

  • Dating

    • c. 1840
    • c. 1845 - c. 1847

  • Search further with

Material and technique

  • Physical description

    wood and brass

  • Dimensions

    height 17 cm x width 31.5 cm x depth 17 cm

Explanatory note

  • Dit model is volgens de methode die Bourne aan Grantham toeschrijft.

This work is about

  • Subject

Acquisition and rights

  • Copyright

    Public domain

  • Provenance

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Documentation

    • John Bourne, A Treatise on the Steam-Engine in its Various Applications to Mines, Mills, Steam Navigation, Railways, and Agriculture, London 1861 [5th ed.], p. 328.
    • J.M. Dirkzwager, 'De Nederlandse marine als pionier in de technische ontwikkeling. De radervoortstuwing in het tweede kwart van de 19de eeuw', Tijdschrift voor zeegeschiedenis 10 (1991) nr. 1, p. 48-50.

Persistent URL

Questions?

Do you spot a mistake? Or do you have information about the object? Let us know!

J.P. Dudok van Heel

Model of a Disengaging Gear for Paddle Wheels

Amsterdam, United Kingdom, c. 1845 - c. 1847

Inscriptions

  • label, on the frame:547 former inventory label

Conservation

  • Ab Hoving, mei 1995: woodworm treatment

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-547

Entry

Model of a disengaging gear of the crank of a paddle wheel, mounted on a base.

The crankpin fits into a hollow bush in the crank eye of the paddle shaft, which can be screwed in or out to engage or disconnect the pin and leaves a slot. The crankpin will then move straight through the slot at every turn of the crankshaft.

This model shows the method attributed to Grantham as described by Bourne.1J. Bourne, A Treatise on the Steam-Engine in its Various Applications to Mines, Mills, Steam Navigation, Railways, and Agriculture, London 1861 (5th ed.), p. 328. In his autobiography J.P. Dudok van Heel relates how he made a model of the disengaging gear for the paddle steamer Phoenix while he was still an apprentice.2M.G. de Boer, Honderd jaar machine-industrie op Oostenburg, Amsterdam 1927, pp. 39-40.

Scale (derived) 1:10.

Literature

J. Grantham, Plan for Disconnecting Paddle Wheels from the Engines on Steam Vessels, s.l. 1842; J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 547; J. Bourne, A Treatise on the Steam-Engine in its Various Applications to Mines, Mills, Steam Navigation, Railways, and Agriculture, London 1861 (5th ed.), p. 328; M.G. de Boer, Honderd jaar machine-industrie op Oostenburg, Amsterdam 1927, pp. 39-40; J.M. Dirkzwager, ‘De Nederlandse Marine als pionier in de technische ontwikkeling. De radervoortstuwing in het tweede kwart van de 19de eeuw’, Tijdschrift voor Zeegeschiedenis 10 (1991), no. 1, pp. 41-58, pp. 48-50

Citation

J. van der Vliet, 2016, 'J.P. Dudok van Heel, Model of a Disengaging Gear for Paddle Wheels, Amsterdam, c. 1840', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/20053805

(accessed 3 augustus 2026 07:16:49 UTC+0).

Footnotes

  • 1J. Bourne, A Treatise on the Steam-Engine in its Various Applications to Mines, Mills, Steam Navigation, Railways, and Agriculture, London 1861 (5th ed.), p. 328.
  • 2M.G. de Boer, Honderd jaar machine-industrie op Oostenburg, Amsterdam 1927, pp. 39-40.