Met meer dan 750.000 prenten en tekeningen is de collectie van het Rijksmuseum een van de grootste ter wereld. Vanwege de kwetsbaarheid van het materiaal wisselen we elk halfjaar de selectie in de prentenkabinetten en kunnen we steeds nieuwe verhalen delen. Deze keer staan de prentenkabinetten in het teken van Romeinse street art, sociale satire en Japanse sprookjes. Ook is er speciale aandacht voor het Van Eeghen Tekenboek, een volledig intact tekenboek uit de 17de eeuw dat onlangs aan het museum is geschonken.

16de eeuw: Street art in Rome - Polidoro da Caravaggio

In het Rome van de jaren 1520 behoorde Polidoro da Caravaggio (ca. 1499–1543) tot de meest gevraagde kunstenaars. Hij voorzag paleisgevels van monochrome sgraffiti (ingekraste lagen pleister) met mythologische en historische scènes, zichtbaar voor iedereen op straat. Veel van zijn geveldecoraties gingen verloren, maar tekeningen en prenten houden ze levend. Ze laten zien hoe zijn vernieuwende werk zich verspreidde en kunstenaars door heel Europa inspireerde.

17de eeuw: Tussen Nederland en Polen - Het van Eeghen Tekenboek

Dit vroeg-17de-eeuwse tekenboek is een recente schenking aan het Rijksmuseum, vernoemd naar de familie die het 300 jaar in bezit had. Het is uniek omdat het volledig intact is gebleven. Het bevat zo'n dertig tekeningen, waaronder een reeks Bijbelse voorstellingen, toegeschreven aan Rombout Uylenburgh en zijn werkplaats. Uylenburgh emigreerde met zijn familie van Friesland naar Krakau, waar hij hofschilder werd. In 1612 verhuisde hij naar Danzig (nu Gdańsk), een havenstad met veel Nederlandse inwoners. Daar kwam het boek waarschijnlijk in bezit van de Amsterdamse koopman Reyer Claesz., wiens naam op de band staat. Na zijn dood raakte Uylenburgh in de vergetelheid.

17de eeuw: De wereld te koop – Giuseppe Mitelli

Geen verfijnde schoonheid, maar een blik op de rauwe werkelijkheid. De prenten van Giuseppe Mitelli (ca. 1634–1718) gelden als voorlopers van de cartoon. Met humor en scherpe spot toont hij jonge rijken, straatverkopers en bedelaars in een wereld waar de verschillen groot zijn. Succes, liefde, eer: vrijwel alles is te koop. Zijn verbeeldingen van het kwetsbare bestaan treffen nog altijd doel. Gedeelde ervaringen blijven herkenbaar, hoe groot de afstand in tijd ook is.

18de eeuw: Aquatint - drukken alsof het getekend is

Omstreeks 1760 ontdekten kunstenaars hoe ze naast lijnen ook egale vlakken konden drukken. Ze noemden het aquatint, omdat het resultaat lijkt op een met verdunde inkt ingevulde tekening. Aanvankelijk drukten ze in bruine inkt om dat effect te versterken. Een bekend voorbeeld hiervan is de prent De slaap van de rede brengt monsters voort (1797 - 1799) van Francisco de Goya, ook te zien in deze presentatie. Later verkenden ze de mogelijkheden verder, totdat ook vroege vormen van kleurendruk ontstonden. Deze zaal toont een selectie uit de collectie die die ontwikkeling stap voor stap laat zien.

19de eeuw: Sprookjes

Wie is er niet opgegroeid met sprookjes? Verhalen als Roodkapje, Assepoester en De gelaarsde kat stammen uit de 19de eeuw, maar gaan terug op oudere Europese volksverhalen. Ook Japan kent een rijke sprookjestraditie, met verhalen over de perzikjongen Momotarō en de reuzensterke Kintarō. De kleurrijke Japanse houtsneden en Europese volksprenten in deze zaal laten zien dat sprookjes wereldwijd veel thema’s delen, en dat elk een eigen culturele kleur heeft.

  • Volwassenen €25
  • t/m 18 jaar Gratis
Prijzen en openingstijden
  • t/m 29 november 2026
  • In de verschillende prentenkabinetten in het museum

Een uniek schetsboek en een vergeten meester