Aziatisch Paviljoen

Tong Yang-Tze: Thuis is waar het hart is

Tong Yang-Tze (1942) is een van Taiwans meest invloedrijke hedendaagse kunstenaars. Haar werk belichaamt de emotionele band met Taiwan, de plaats waar ze opgroeide en het eiland dat zowel haar leven als haar kunst heeft gevormd. Met de vloeiende taal van kalligrafie geeft ze die diepe band weer. Twee werken van haar hand zijn nu in het Aziatisch Paviljoen te zien, waaronder Thuis is waar het hart is, een werk dat ze in 2023 maakte.

Kalligrafie is een eeuwenoude kunstvorm waarbij de betekenis van de karakters wordt gecombineerd met de kunstzinnige expressiviteit van penseelstreken. De kalligrafie van Tong Yang-Tze draait om ritme, emotie en dynamiek. Het ritme van de karakters is als een melodie, gecreëerd door de snelheid waarmee de kunstenaar de karakters aanbrengt.

Wrede Schoonheid: ivoorkunst in Azië

Ivoorsnijwerk heeft in Azië een lange geschiedenis. Hoewel de handel in ivoor tegenwoordig grotendeels verboden is, werd het materiaal vroeger in verschillende Aziatische culturen gezien als een symbool voor rijkdom en een uiting van artistiek meesterschap. In het Aziatisch Paviljoen wordt aandacht gegeven aan ivoorsnijwerk uit India, China, Japan en Sri-Lanka. Zo is onder meer een 19de-eeuwse puzzelbal uit Kanton (Guangzhou) te zien. Elke laag van de bal draait onafhankelijk en is versierd met bloemen, figuren en geometrische patronen.

Puzzelballen werden ook wel duivelswerk genoemd, vanwege het vakmanschap dat nodig was om zoiets delicaats te creëren. Nog indrukwekkender vakmanschap is een zeldzame slaapmat (ca. 1700-1750), geweven met strippen ivoor. Vaak waren ivoren matten een tribuutgeschenk aan het keizerlijk hof gegeven door ambtenaren uit Guangdong.

Naast ivoorsnijwerk is ook een selectie Aziatische en Europese miniatuurschilderingen en prenten van olifanten te zien.

Kazari: de Japanse kunst van het versieren

Kazari kan worden vertaald als ‘de handeling van versieren’. Een drang om met uitbundige kleuren en elegante motieven voorwerpen boven het alledaagse te tillen. Het doel, als er al een doel mag zijn? Het leven vieren en de goden plezieren.

In het Aziatisch Paviljoen zijn rond dit thema een twintigtal objecten te zien, zoals een sieradendoos met het stadslandschap van Roppongi, een wijk in Tokio, in kleine stripjes parelmoer en een aap van porselein, met een jasje, die laat zien dat humor vaak een ingrediënt is van kazari.