Op deze pagina leest u alles over de verbouwing van het nieuwe Rijksmuseum.

De toekomst van het Rijksmuseum

De eerste indruk is vaak de belangrijkste. Iedere reis begint met een eerste stap en je eerste zoen is onvergetelijk. Het Rijksmuseum biedt dat jaarlijks voor honderdduizenden: de eerste indruk van een museum, oog in oog met een echte Rembrandt, bijna tastbare geschiedenis. En daarna zijn er telkens weer nieuwe ervaringen. In deze tijd, waarin de maatschappij in hoog tempo verandert, is dat een dwingende opgave. Met de verbouwing wordt het museum als het ware opnieuw uitgevonden. Het vernieuwde museum past in de 21ste eeuw. Het Rijksmuseum blijft een bron van genot voor liefhebbers van kunst en geschiedenis, ontwikkelt educatieve programma’s en speelt een sociaal maatschappelijke rol. Naast een hoogwaardige presentatie van de collectie zal er voortdurend beweging zijn. Kunst en geschiedenis zijn niet van gisteren en het Rijksmuseum staat in het heden. Een museum waar non stop bijzondere gebeurtenissen plaatsvinden.
Wim Pijbes, hoofddirecteur

atrium

Een gebouw en een museum

Als museum bestaat het Rijksmuseum al meer dan 125 jaar. Het huidige gebouw, ontworpen door architect Pierre Cuypers, werd in 1885 in gebruik genomen. Komend vanuit de oude stad oogt het museum imposant en ietwat streng, maar vanaf het Museumplein lijkt het op een sprookjeskasteel. Dat enorme gebouw was na meer dan honderd jaar intensief gebruik aan een fundamentele opknapbeurt toe. Daartoe is in het jaar 2000 door het toenmalige kabinet besloten en na een lange aanloop startten de werkzaamheden in 2004. In 2012 volgde de oplevering van het hoofdgebouw en begon de inhuizing. Zo kan het internationaal befaamde museum weer voldoen aan de eisen van de moderne tijd.

De opdracht aan de architecten luidde: ontdoe het gebouw van latere toevoegingen en zorg ervoor dat het weer een geheel wordt, herstel de heldere indeling van Cuypers. Voorzieningen zoals een museumcafé, een winkel, maar ook de eisen ten aanzien van het klimaat en de veiligheid van de kunstwerken zijn in het ontwerp gecombineerd met de grandeur die het Rijksmuseum eigen is. De bezoeker betrad in april 2014 niet alleen een gerenoveerd museum, maar een volledig nieuw museum.

De oplossingen van Cruz y Ortiz

Hoofdarchitecten voor de renovatie waren Antonio Cruz en Antonio Ortiz uit het Spaanse Sevilla. Cruz y Ortiz werden door een commissie onder voorzitterschap van de rijksbouwmeester gekozen om hun pure opvattingen over architectuur en om hun uitstekende oplossingen voor de bouwkundige en logistieke problemen van dit project. In hun plan worden de beide binnenhoven, die in de na-oorlogse jaren waren volgebouwd, weer opengebroken. Daardoor ontstond een Atrium in twee delen die onder de onderdoorgang met elkaar zijn verbonden.

Nieuw is ook het Paviljoen voor Aziatische kunst waarin de kleine maar fraaie collectie Aziatica werd ondergebracht. Het Paviljoen, dat mooi te zien is vanaf de Museumstraat, ligt in een waterpartij. De in natuursteen en glas opgetrokken gevel steekt af tegen de rode bakstenen van het hoofdgebouw. In de tuin, tegenover het Paviljoen, liggen de Villa van Cuypers en de Teekenschool. Daartussenin plaatsten Cruz y Ortiz een klein nieuw gebouw, de nieuwe dienstingang die via een ondergrondse passage toegang verleent tot het museum.

penseel

De omgang met Cuypers

Het meesterwerk van architect Pierre Cuypers uit 1885 is zowel een monument als een museumgebouw. Verder met Cuypers was daarom het devies. De heldere indeling van Cuypers werd, waar mogelijk, hersteld. Ook werden de monumentale decoraties teruggebracht in de Eregalerij, de Voorhal, de Nachtwachtzaal en in de trappenhuizen. Cuypers’ signatuur is het mooist bewaard gebleven in de bibliotheek die in grote lijnen zijn oorspronkelijke vorm en decoratie had behouden.

De inhoud van het museum: wat wordt waar getoond?

Alleen de Nachtwacht van Rembrandt van Rijn bleef in het vernieuwde Rijksmuseum op zijn oude plaats, in het hart van het gebouw. Het Rijksmuseum biedt de bezoeker een overzicht van kunst en geschiedenis van de late Middeleeuwen tot het heden. Daarbij worden schilderijen, beelden, historische voorwerpen en kunstnijverheid in onderlinge samenhang getoond. Een integraal beeld van kunst en cultuur, met vanzelfsprekend veel aandacht voor de hoogtepunten uit het verhaal van Nederland. Het museum kiest daarbij voor het motto: besef van tijd en gevoel voor schoonheid.

Voor Nederland is een internationale context essentieel. Nederlanders zijn naar alle windstreken afgereisd om de wereld te verkennen en in de loop der eeuwen zijn velen van elders hiernaartoe gekomen. Nederland is altijd een kruispunt van wegen geweest en dat is ook te zien in de nieuwe opstelling.

In een speciaal daarvoor ingerichte vleugel toont het museum zijn Speciale Collecties. Daar zijn grote deelverzamelingen te zien. Porselein, zilver, juwelen, glas en aardewerk, in verbluffende hoeveelheden. Maar ook eenvoudige en rijk versierde wapens en een spannende verzameling scheepsmodellen. De Teekenschool is een multidisciplinair educatief centrum waar jong publiek zijn creatieve talenten verder kan ontwikkelen met verschillende kunstvormen, geïnspireerd door de Rijksmuseumcollectie.

Vormgeven aan de inhoud: het werk van Jean-Michel Wilmotte

Aan de Parijse ontwerper Wilmotte – museaal vormgever, onder meer bekend van de inrichting van delen van het Musée du Louvre – werd gevraagd de zalen van het Rijksmuseum in te richten. Wilmotte ontwierp vitrines, lichtornamenten en sokkels die op een vanzelfsprekende wijze passen in het oude gebouw. Ook bepaalde Wilmotte in overleg met Cruz y Ortiz de kleuren van het interieur, waarbij hij zich liet inspireren door het palet dat Cuypers gebruikte. Op die manier komen heden en verleden op een bijzondere wijze samen in de architectuur van het museum.

vliegtuig

Facts & Figures

  • Het vernieuwde Rijksmuseum toont ruim 8.000 voorwerpen van kunst en geschiedenis die het verhaal vertellen van 800 jaar Nederlandse geschiedenis vanaf 1200 tot nu.
  • De loopafstand door de 80 zalen van het museum bedraagt ongeveer anderhalve kilometer.
  • De totale collectie van het museum, waaronder ook tekeningen, prenten en foto’s, omvat ongeveer 1.000.000 voorwerpen.
  • Vóór de sluiting bezochten zo’n 1.000 000 mensen per jaar het museum.
  • Het museum is geschikt gemaakt voor het ontvangen van 1.5 à 2 miljoen bezoekers per jaar.
  • 8.000 objecten van kunst & geschiedenis
  • 800 jaar Nederlandse geschiedenis 1200-2000
  • 80 zalen
  • Totale oppervlakte: 30.000m2
  • 12.000m2 tentoonstellingsruimte
  • 1 restaurant en 2 cafés: 500 stoelen
  • 300m2 winkel
  • Lengte looproute: 1,5km
  • Atrium: 2.250m2
  • 5,4km boeken in de bibliotheek
  • 14.418m2 tuin
  • Totale kosten verbouwing: 375 miljoen euro (gefinancierd door Ministerie van OCW en het Rijksmuseum zelf)
  • Sponsors: Founder Philips, hoofdsponsors BankGiro Loterij, ING en KPN