Publicatiedatum: 31 maart 2026 - 08:56

Jip en Janneke, Otje, Pluk van de Petteflet en Pim en Pom. Sinds de jaren vijftig zijn de illustraties van Fiep Westendorp bekend en geliefd bij jong en oud. Alle originele tekeningen, inclusief correcties en aantekeningen, zijn bewaard gebleven. Circa 150 hiervan zijn aankomende zomer te zien in het Rijksmuseum, van de eerste schetsen van Jip en Janneke tot de nog altijd actuele illustraties voor de Vrouwenpagina van Het Parool. Deze tentoonstelling biedt een veelzijdig overzicht van het oeuvre en gaat dieper in op het maakproces. Fiep Westendorp is te zien van 19 juni t/m 13 september in het Rijksmuseum.   

Illustrator

Al op jonge leeftijd weet Fiep Westendorp (1916 – 2004) dat ze illustrator wil worden. Ze studeert aan de Koninklijke School voor Kunst en Techniek in Den Bosch, waar zij de enige vrouwelijke student is, en daarna aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Rotterdam. Vroege schetsboeken in de tentoonstelling laten zien hoe ze haar kenmerkende stijl ontwikkelt: snel, humoristisch en met een scherpe observatie voor menselijke trekjes. 

De kracht van beperkingen 

Na de Tweede Wereldoorlog vestigt Fiep Westendorp zich in Amsterdam en werkt ze veel voor Het Parool, met name voor de Vrouwenpagina. Als financieel onafhankelijke illustrator is zij een opvallende uitzondering in een tijd waarin weinig vrouwen in dit vak werkzaam zijn. De tentoonstelling laat zien hoe de beperkingen van druktechniek en smalle krantenkolommen haar tot eenvoud dwingen. Zo ontstaat haar heldere grafische vormentaal, met krachtige lijnen en beperkte details. 

Bekende personages  

In 1952 verschijnt op de Parool-kinderpagina de eerste aflevering van ‘Jip en Jan-ne-ke', aanvankelijk met leesstreepjes voor kinderen die net begonnen met lezen. De eerste tekeningen verschillen opvallend van de latere, bekende figuren: de lichamen zijn realistischer geproportioneerd. Gaandeweg worden de personages steeds verder gestileerd, met kleinere lijven, korte beentjes en grote hoofden met de kenmerkende puntneusjes. De twee buurkinderen uit de verhalen van Annie M.G. Schmidt groeien uit tot iconen van de Nederlandse beeldcultuur.  
Eind jaren vijftig volgen nieuwe hoofdpersonen: de poezen Pim en Pom. Ook hiervan zijn originele schetsen met aantekeningen in de tentoonstelling te zien. Fiep Westendorp illustreert de verhalen van Mies Bouhuys en geeft het duo een eigenzinnig karakter. 

Annie M.G. Schmidt 

Nieuwe druktechnieken bieden Fiep Westendorp vanaf de jaren zestig meer artistieke mogelijkheden. Ze gebruikt allerlei materialen. Naast Oost-Indische inkt en collage gebruikt ze nu ook plakkaatverf en aquarel. Hierdoor kan ze verfijnder werken en meer kleur en nuance toepassen. Samen met Annie M.G. Schmidt brengt ze geliefde personages tot leven in boeken als Otje, Pluk van de Petteflet en Floddertje. Fiep Westendorp groeit uit tot een van de meest iconische Nederlandse illustratoren van de 20ste eeuw. Ze creëert met haar herkenbare beeldentaal personages die al generaties lang tot de verbeelding spreken. 

Publicatie Fiep Westendorp

Auteur: Hans Hartog den Jager 
Vormgeving: Irma Boom Office  

Ontwerp

De tentoonstelling in het Rijksmuseum wordt vormgegeven door Irma Boom Office. 

Programma

  • Op speurtocht door de tentoonstelling (3-6 jaar)
    Met een speurtocht vol kijk- en doe-opdrachten ontdekken families de details in het werk van Fiep Westendorp.  
    (Gratis, op te halen in de tentoonstelling en bij de informatiebalie)
  • Zelf aan de slag (4-12 jaar)  In de Picknickruimte van het museum zijn verschillende activiteiten voor families. Maak silhouetfiguren à la Jip & Janneke, creëer een zelfportret in de stijl van Fiep Westendorp en ervaar hoe je een verhaal vertelt met enkel illustraties. 
    (Gratis, van 19 juni t/m 13 september, dagelijks in de weekenden en tijdens de zomervakantie regio Noord, van 10-16 uur)
  • Op avontuur met Pim & Pom (3-6 jaar)
    Met de knuffelbare audiotour Pim en Pom in het Rijksmuseum gaan families samen met de twee pratende katten op missie. Help de muis te vinden die uit een schilderij is ontsnapt.
    (7,50 per familie, ophalen bij de kassa’s)
  • Theatervoorstelling Pim en Pom (2+)
    Samen met Pim en Pom Theaterproducties organiseert het Rijksmuseum de voorstelling Pim en Pom: Kunst op pootjes.
    (Juli & Augustus, 7,50 p.p., Auditorium Rijksmuseum)

De tentoonstelling wordt mede mogelijk gemaakt door de Fiep Westendorp Foundation en de Brook Foundation via het Rijksmuseum Fonds.

Downloads

Download

Fiep Westendorp, Siepie wil niet wandelen (uit: Jip en Janneke), 1976. Collectie Fiep Westendorp Foundation. ©Fiep Amsterdam bv; Fiep Westendorp Illustrations.

Download

Fiep Westendorp, Moeder is ziek (uit: Floddertje), 1969. Collectie Fiep Westendorp Foundation. ©Fiep Amsterdam bv; Fiep Westendorp Illustrations.

Download

Fiep Westendorp, Strand (uit: Jip en Janneke), 1978. Collectie Fiep Westendorp Foundation. ©Fiep Amsterdam bv; Fiep Westendorp Illustrations.

Download

Fiep Westendorp, Gymnastiek (uit: Jip en Janneke), 1984. Collectie Fiep Westendorp Foundation. ©Fiep Amsterdam bv; Fiep Westendorp Illustrations.

Download

Fiep Westendorp, De oude visser (uit: Pluk van de Petteflet ( Boek 1971)), 1968-1970 Margriet. Collectie Fiep Westendorp Foundation. ©Fiep Amsterdam bv; Fiep Westendorp Illustrations.

Download

Fiep Westendorp, Woensdag, 1969 (uit: Pluk van de Petteflet ( Boek 1971) & Margriet 1968-1970). Collectie Fiep Westendorp Foundation. ©Fiep Amsterdam bv; Fiep Westendorp Illustrations.

Download

Fiep Westendorp, Schets van een kat (uit Pim en Pom), 1980. Collectie Fiep Westendorp Foundation. ©Fiep Amsterdam bv; Fiep Westendorp Illustrations.

Download

Fiep Westendorp, VAC werk (uit: Vrouwenpagina-Parool), ca 1968. Collectie Fiep Westendorp Foundation. ©Fiep Amsterdam bv; Fiep Westendorp Illustrations.

Download

Fiep Westendorp, De Pim en Pom-nibus (uit: Pim en Pom), 1969. Collectie Fiep Westendorp Foundation. ©Fiep Amsterdam bv; Fiep Westendorp Illustrations.