Document Nederland 2026: Nieuwe Energie
Kadir van Lohuizen fotografeert en filmt energietransformatie
Publicatiedatum: 16 september 2026 - 10:54
Document Nederland, de jaarlijkse foto-opdracht van het Rijksmuseum, heeft dit jaar als onderwerp nieuwe energie. Fotograaf en filmmaker Kadir van Lohuizen laat in negen panoramische foto’s en een video-installatie zien hoe de Noordzee en de omringende landen in razend tempo veranderen door de stijgende vraag naar energie. Nieuwe Energie brengt plaatsen in beeld die veelal buiten ons zicht vallen: van een windpark in aanbouw op volle zee tot de serverruimte van een hermetisch afgesloten datacentrum. De tentoonstelling is te zien van 9 oktober 2026 tot en met 17 januari 2027.
Ik had werkelijk geen idee van de schaal en de complexiteit van wat er zich achter de schermen voltrekt aangaande wind- en zonne-energie, waterstof, CO₂-opslag, waterkracht en datacenters. Om dit inzichtelijk te maken, vergde geduld en tijd. Ik moest offshore trainingen doen om mee te mogen en hoe hightech ook, het weer bepaalt nog steeds alles.
Kadir van Lohuizen, fotograaf en filmmaker
Van Lohuizens indrukwekkende foto’s en video-installatie leggen de enorme schaal en snelheid waarmee de energietransitie plaatsvindt haarscherp bloot. Hij vestigt de aandacht op een ontwikkeling die razendsnel gaat en zich grotendeels buiten ons blikveld afspeelt.
Taco Dibbits, hoofddirecteur Rijksmuseum
Exclusief
Van Lohuizen kreeg voor zijn project Nieuwe Energie exclusief toegang tot bijzondere locaties, onder meer offshore. Hij haalde meerdere vereiste diploma’s om aan boord van installatieschepen en platforms te mogen om de bouw van windparken en de aanleg van stroomkabels op zee te fotograferen. Ook mocht hij fotograferen in een datacentrum, in waterkrachtcentrales en bruinkoolmijnen. Door deze ontoegankelijke plekken zichtbaar te maken biedt Van Lohuizen een unieke blik op de hardware van onze nieuwe energiehuishouding en de mensen die aan de infrastructuur van de toekomst bouwen.
Kadir van Lohuizen
Kadir van Lohuizen behoort tot de belangrijkste fotografen en documentairemakers van Nederland. Hij won meerdere prijzen, waaronder de zilveren camera. Bij World Press Photo won hij verschillende malen, waaronder in 2018 de eerste prijs in categorie Environment Stories met zijn fotoreeks over afval in een aantal grote wereldsteden. Zijn werk gaat vaak over grootschalige projecten die zich grotendeels buiten het zicht van het publiek afspelen. Hoe de mens met de aarde omgaat en de maakbaarheid van de (leef)omgeving, zijn thema’s die vaak in zijn werk terugkomen. Aan zijn fotoprojecten gaat altijd veel onderzoek vooraf. Je ziet dat terug doordat Van Lohuizen vaak feiten en cijfers van afmetingen, aantallen, massa’s etc. bij zijn foto’s vermeldt.
Document Nederland
Sinds 1975 vraagt het Rijksmuseum elk jaar een Nederlandse fotograaf om een actueel maatschappelijk thema te onderzoeken en te fotograferen. Eerdere fotografen die meewerkten aan Document Nederland zijn onder anderen Ed van der Elsken, Hans Aarsman, Céline van Balen, Dana Lixenberg, Mounir Raji en Tina Farifteh.
Document Nederland Junior
Tegelijk met Document Nederland is in de fotogalerij van het Rijksmuseum Document Nederland Junior te zien, een jaarlijkse fotowedstrijd en -tentoonstelling voor leerlingen uit het voortgezet onderwijs en mbo-studenten. Het thema is gelijk aan de foto-opdracht. Elf geselecteerde jongeren kregen een masterclass van Kadir van Lohuizen en experts van het Rijksmuseum. De foto’s van de jongeren zijn te zien in de tweede zaal van de fotogalerij.
Boek en TV Serie
Tegelijk met de tentoonstelling Nieuwe Energie verschijnt een gelijknamig boek van Kadir van Lohuizen. Dit boek wordt uitgegeven door Lannoo en komt uit op 25 november. Ook zendt de VPRO vanaf begin januari 2027 een vierdelige serie uit die door Van Lohuizen is gemaakt over ditzelfde onderwerp.
Document Nederland en Document Nederland Junior worden mede mogelijk gemaakt door Floor Fonds/Rijksmuseum Fonds en Rijksmuseum NEXT.
