Tobi Lakmaker
Schrijver en columnist
Beleidstaal vinden we vaak lelijk, maar ik geloof dat er ook mooie formuleringen uit voortkomen. Een voorbeeld daarvan is: ‘Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.’ Het klinkt jaloersmakend. Alsof je in een groot landhuis woont, ver verwijderd van alle vervuilende industrie. Als schrijver voel ik me soms iemand met een afstand tot de arbeidsmarkt, hoewel de Kamer van Koophandel me vertelt dat ik meedoe. 901 – scheppende en uitvoerende kunst . Wanneer ik aan de arbeidsmarkt denk, zie ik echter iets voor me zoals op deze foto: ambachtelijkheid, uiterste concentratie en een eeuwig lopende band.
Alice Schippers
Bijzonder hoogleraar Universiteit voor Humanistiek en Founder Disability Studies Nederland
Deze foto uit 1993 toont een sociale werkplaats, een beschutte plek buiten de gewone arbeidsmarkt, gestoeld op eigen maatstaven van wat telt als werk. Mijn vader, tot 1999 hoofd personeelszaken bij zo'n werkplaats, vertelde over vrouwen aan een lopende band die in verzet kwamen toen hun taak veranderd zou worden: het werk dat wij geestdodend noemden, prefereerden zij juist. Hun ervaring bereikte mij alleen via hem, tweedehands. Daarom vroeg ik mijn bevriende collega's Fionn Crombie Angus, die het syndroom van Down heeft, en zijn vader Jonathan, van Fionnathan Productions, om hun reactie. Zij schreven: "Sociale werkplaatsen isoleerden werknemers, betaalden onder het minimumloon, en hielpen mensen onvoldoende naar regulier werk of ondersteund ondernemerschap. Het kan beter." Bescherming was het doel in 1993. Uitsluiting werd het resultaat.
Hans Rooseboom
Conservator Fotografie
Oude portretfoto’s zijn van een verbijsterende uniformiteit. Fotografen die in een portretstudio werkten deden doorgaans braafjes wat de klant wilde, namelijk niets bijzonders. Daarom staat op oude foto’s iedereen keurig netjes op de foto,op dezelfde manier poserend als anderen.
En dat terwijl de fotografie er zo goed in kan zijn mensen te tonen zoals ze echt zijn . Oók als ze anders zijn dan de meerderheid, als ze iets eigens hebben.
Sinds zeg driekwart eeuw verlaten fotografen steeds vaker hun studio. Ze gaan zelf op pad, bedenken hun eigen projecten en brengen in beeld wat gemakkelijk aan onze aandacht ontsnapt.
En soms stuurt iemand anders hen op pad. Zoals het Rijksmuseum sinds 1975 doet met de jaarlijkse foto-opdracht. Ieder jaar een relevant maatschappelijk thema. Vandaar dat Roel Visser in 1993 of 1994 voor ‘Zorg in Nederland’ langsging bij een sociale werkplaats in Utrecht, waar mensen met een verstandelijke beperking werken. Zelden kwamen ze in het vizier, nu zijn ze eindelijk vol in beeld.
