Petronella Moens

1 min. - Robin Frings, Fresco Sam Sin, Suzanne van Leeuwen

Uit de serie Lichaamsverhalen: tekst en beeld

01-10-2026 - Lichaamsverhalen

Robin Frings

Muziektolk, online creator en acteur


Ik ben zelf doof. Misschien kijk ik daarom anders. Niet omdat ik iets mis, maar omdat ik verhalen vaak vind in wat zichtbaar is. Een blik, een gebaar of een klein detail kan meer zeggen dan duizend woorden.

Deze broche lijkt stil, maar draagt een leven met zich mee. Voor mij laat dit kunstwerk zien dat betekenis niet in geluid zit, maar in wat je voelt, ziet en meeneemt. Misschien spreken de mooiste verhalen juist in stilte.

Fresco Sam-Sin

Filoloog, OVT-recensent, kwartiermaker namens het Kreukelcollectief


Petronella Moens schreef, publiceerde en bemoeide zich met de wereld. Daar houd ik van. Ik vermoed dat wij elkaar wel hadden begrepen. Haar slechte gezichtsvermogen hoorde bij haar leven, maar het was bepaald niet het interessantste wat er over haar te zeggen viel.

En dan is er deze broche: haar haar, zorgvuldig gevlochten onder glas. Wonderlijk genoeg past dat precies bij hoe ik mijn eigen slechtziendheid ervaar. Ik wil later herinnerd worden om wat ik maakte, dacht en in beweging bracht — niet als ‘die slechtziende man’. Tegelijk weet ik dat mijn ogen mij vindingrijk, vasthoudend en eigenwijs hebben gemaakt.

Ik zou mijn slechtziendheid graag losmaken van mijn prestaties. Maar trek je die draad werkelijk uit het vlechtwerk, dan valt ook een deel van het patroon uiteen.

Suzanne van Leeuwen

Conservator en Restaurator Sieraden


“In de negentiende eeuw werd menselijk haar op vele manieren verwerkt in sieraden. Haar vormde een sentimentele en fysieke herinnering aan een vriendschap, familieleden of aan een overledene. Deze zilveren filigrein broche bevat een vlechtwerk van het haar van de Nederlandse schrijfster en dichteres Petronella Moens (1762-1843).  Het was een dierbaar bezit van haar vriendin, de kunstenares Margaretha Cornelia Boellaard (1795-1872), die de slechtziende Moens enkele malen portretteerde. De broche, waarschijnlijk na haar overlijden vervaardigd, vormt een aandenken aan een bijzondere vriendschap en kon als sieraad dicht bij het hart worden gedragen.”