Vuile bruid of de bruiloft van Mopsus en Nisa

• Vuile bruid of de bruiloft van Mopsus en Nisa
• Mopso Nisa datur, quid non speremus amantes (titel op object)

RP-P-1897-A-19651

Mopsus, de bruidegom met veren op zijn hoed, haalt zijn slonzige bruid Nisa al dansend op bij een haveloze tent. Een kleine jongen loopt naast de tent met een spaarpot in zijn hand. Rechts een muzikant met een mand als hoed op zijn hoofd, die muziek maakt met een mes en een kolenschop. Op de achtergrond een kasteel met slotgracht tussen de bomen. Onder de voorstelling een onderschrift in het Latijn.

• monogram, linksonder in de voorstelling: ‘PAVE’ monogram Van der Heijden
• verzamelaarsmerk, verso, gestempeld: Lugt 789A
• signatuur, rechtsonder in de voorstelling: ‘Bruegel.inventor’
• adres en datum, midden onder in de voorstelling: ‘H. Cock excud. 1570’

• Hollstein Dutch 62-1(4)
• New Hollstein Dutch 45-1(4)
• FMH 418-P
• Riggs 51

• prentmaker: Pieter van der Heyden (vermeld op object)
• naar tekening van Pieter Bruegel (I) (vermeld op object)
• uitgever: Hieronymus Cock (vermeld op object), Antwerpen (stad)

1570

gravure

blad: hoogte 222 mm x breedte 290 mm

Het komische volksspel De vuile bruid of De bruiloft van Mopsus en Nisa werd in de dagen voor Aswoensdag gespeeld. Het verhaal van de bruiloft van Mopsus en Nisa is afkomstig uit de dichtbundel Bucolica of Eclogen van de Romeinse dichter Vergilius, maar verscheen ook in contemporaine verzen, waarin het verhaal gebruikt werd om de omgekeerde wereld weer te geven. Het onderschrift in het Latijn, vers 26 uit Ecloge VIII van Vergilius, betekent vrij vertaald 'Mopsus trouwt Nisa, wat niet is waar geliefden op hopen'. Met andere woorden: alles is mogelijk of alles kan gebeuren. In de zestiende eeuw was dit een gebruikelijk spreekwoord. Het spreekwoord is opgenomen in Sebastian Francks spreekwoordenverzameling uit 1541.

Schenking van een particulier

schenking 1897

Publiek domein

Frederik Muller, De Nederlandsche geschiedenis in platen : beredeneerde beschrijving van Nederlandsche historieplaten, zinneprenten en historische kaarten, 4 delen, F. Muller, Amsterdam 1863-1882, dl. IV (supplement, aanhangsel en algemeen register), p. 42, nr. 418P (volksleven ca. 1550).

Als u naar dit object wilt verwijzen, gebruik dan de duurzame URL:

https://id.rijksmuseum.nl/200403265