Model van een ontkoppeling voor askrukken van schepraderen

J.P. Dudok van Heel, ca. 1840

Model van de ontkoppeling van de krukas van een scheprad, op een grondplank. De pen van de kruk valt in een holle bus in het oog van de kruk van de rader-as, die losgeschroefd kan worden en verwijderd en daarmee de as ontkoppelt. Bij iedere slag beweegt de pen van de kruk daarna vrij door de gleuf van de raderkruk, die op de plaats van de bus is opengebleven. Schaal 1:10 (afgeleid).

  • Soort kunstwerkdemonstratiemodel
  • ObjectnummerNG-MC-547
  • Afmetingenhoogte 17 cm x breedte 31,5 cm x diepte 17 cm
  • Fysieke kenmerkenhout en messing

Identificatie

  • Titel(s)

    Model van een ontkoppeling voor askrukken van schepraderen

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-547

  • Beschrijving

    Model van de ontkoppeling van de krukas van een scheprad, op een grondplank. De pen van de kruk valt in een holle bus in het oog van de kruk van de rader-as, die losgeschroefd kan worden en verwijderd en daarmee de as ontkoppelt. Bij iedere slag beweegt de pen van de kruk daarna vrij door de gleuf van de raderkruk, die op de plaats van de bus is opengebleven. Schaal 1:10 (afgeleid).

  • Opschriften / Merken

    etiket, op het frame: ‘547’ voormalig inventarisnummer

  • Onderdeel van catalogus

Vervaardiging

  • Vervaardiging

    • modelmaker: J.P. Dudok van Heel, Amsterdam
    • naar ontwerp van Grantham (toegeschreven aan), Verenigd Koninkrijk

  • Datering

    • ca. 1840
    • ca. 1845 - ca. 1847

  • Zoek verder op

Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    hout en messing

  • Afmetingen

    hoogte 17 cm x breedte 31,5 cm x diepte 17 cm

Toelichting

  • Dit model is volgens de methode die Bourne aan Grantham toeschrijft.

Dit werk gaat over

  • Onderwerp

Verwerving en rechten

  • Copyright

    Publiek domein

  • Herkomst

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Documentatie

    • John Bourne, A Treatise on the Steam-Engine in its Various Applications to Mines, Mills, Steam Navigation, Railways, and Agriculture, London 1861 [5th ed.], p. 328.
    • J.M. Dirkzwager, 'De Nederlandse marine als pionier in de technische ontwikkeling. De radervoortstuwing in het tweede kwart van de 19de eeuw', Tijdschrift voor zeegeschiedenis 10 (1991) nr. 1, p. 48-50.

Duurzaam webadres

Vragen?

Ziet u een fout? Of heeft u extra informatie over dit object? Laat het ons weten!

J.P. Dudok van Heel

Model of a Disengaging Gear for Paddle Wheels

Amsterdam, United Kingdom, c. 1845 - c. 1847

Inscriptions

  • label, on the frame:547 former inventory label

Conservation

  • Ab Hoving, mei 1995: woodworm treatment

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-547

Entry

Model of a disengaging gear of the crank of a paddle wheel, mounted on a base.

The crankpin fits into a hollow bush in the crank eye of the paddle shaft, which can be screwed in or out to engage or disconnect the pin and leaves a slot. The crankpin will then move straight through the slot at every turn of the crankshaft.

This model shows the method attributed to Grantham as described by Bourne.1J. Bourne, A Treatise on the Steam-Engine in its Various Applications to Mines, Mills, Steam Navigation, Railways, and Agriculture, London 1861 (5th ed.), p. 328. In his autobiography J.P. Dudok van Heel relates how he made a model of the disengaging gear for the paddle steamer Phoenix while he was still an apprentice.2M.G. de Boer, Honderd jaar machine-industrie op Oostenburg, Amsterdam 1927, pp. 39-40.

Scale (derived) 1:10.

Literature

J. Grantham, Plan for Disconnecting Paddle Wheels from the Engines on Steam Vessels, s.l. 1842; J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 547; J. Bourne, A Treatise on the Steam-Engine in its Various Applications to Mines, Mills, Steam Navigation, Railways, and Agriculture, London 1861 (5th ed.), p. 328; M.G. de Boer, Honderd jaar machine-industrie op Oostenburg, Amsterdam 1927, pp. 39-40; J.M. Dirkzwager, ‘De Nederlandse Marine als pionier in de technische ontwikkeling. De radervoortstuwing in het tweede kwart van de 19de eeuw’, Tijdschrift voor Zeegeschiedenis 10 (1991), no. 1, pp. 41-58, pp. 48-50

Citation

J. van der Vliet, 2016, 'J.P. Dudok van Heel, Model of a Disengaging Gear for Paddle Wheels, Amsterdam, c. 1840', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/20053805

(accessed 3 augustus 2026 06:16:10 UTC+0).

Footnotes

  • 1J. Bourne, A Treatise on the Steam-Engine in its Various Applications to Mines, Mills, Steam Navigation, Railways, and Agriculture, London 1861 (5th ed.), p. 328.
  • 2M.G. de Boer, Honderd jaar machine-industrie op Oostenburg, Amsterdam 1927, pp. 39-40.