Drinkschaal met het portret van keizer Karel V

anoniem, 1565 - 1566

Of een voorwerp een ‘religieus’ of een ‘wereldlijk’ object is, hangt af van het gebruik. Bij deze drinkschaal is het allebei het geval. Het portret van landsheer keizer Karel V geeft aan dat de schaal oorspronkelijk als een wereldlijk object was bedoeld. De inscriptie vertelt dat de schaal in 1572 als avondmaalsbeker werd ingezet bij de eerste protestantse kerkdienst in Vlissingen.

  • Soort kunstwerkdrinkschaal
  • ObjectnummerNG-NM-5320
  • Afmetingenhoogte 16,5 cm x diameter 16,3 cm
  • Fysieke kenmerkenzilver, deels verguld

Identificatie

  • Titel(s)

    Drinkschaal met het portret van keizer Karel V

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-NM-5320

  • Beschrijving

    Zilveren drinkschaal op hoge eenvoudige voet. In de binnenzijde is in reliëf binnen een lauwerkrans het borstbeeld van keizer Karel V aangebracht, met wapenuitrusting en ordeteken van het Gulden Vlies. Aan de buitenzijde staat langs de gegraveerde en geornamenteerde rand een opschrift. Op de voet gemerkt.

  • Opschriften / Merken

    • signatuur: ‘IG’
    • merk: ‘Vlissingen’
    • opschrift, rand, gegraveerd: ‘CHRISTUS DIE SPREGHT VIE DAER DORST DIE COEME TOT MI ENDE DRINCKE VAN DAT VATER DAT CHRISTUS V GEFT DIE EN SAL INDER EVICHEIT NIET MER DORSTEN IOAN 7
      Den 5 April 1571/1772 door Dom Justus Tjeenk Gepredikt in de Engelsche Kerk te Vlissingen alwaer Dese Kelk Gebruijkt is. Want gij Zijt tot vrijhijt geroepen Broeders en alleen lijden en gebruijkt de vrijheit niet tot een oorsake voor het vleesch: maer dient malkander door de Liefde Gelaten 5V13’
    • jaarletter: ‘G’
    • meesterteken: gekroonde hand

Vervaardiging

  • Vervaardiging

    • zilversmid: anoniem, Antwerpen (stad)
    • edelsmid: Jan. Gouwels, Antwerpen (stad) [verworpen toeschrijving]
    • zilversmid: anoniem, Vlissingen [verworpen toeschrijving]

  • Datering

    1565 - 1566

  • Zoek verder op

Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    zilver, deels verguld

  • Afmetingen

    hoogte 16,5 cm x diameter 16,3 cm

Toelichting

  • Volgens overlevering werd uit deze (voor dit doel vervaardigde) beker met de beeltenis van 'den koninck van Hispangien' bij het eerste avondmaal der Hervormde Gemeente te Vlissingen in een kelder aan de Grote Markt gedronken. Blijkens het opschrift opnieuw voor dit doel gebruikt door Justus Tjeenk (1730-1782). De beker was toen eigendom van de burgemeester E. Clijver of de Cliever (1771). Omstreeks 1788 door Sara Levina Clijver gelegateerd aan de stad Vlissingen; in 1881 aan het Rijksmuseum eerst in bruikleen, daarna verkocht.

Dit werk gaat over

  • Persoon

  • Onderwerp

  • Plaats

  • Periode

    1500 - 1600

Verwerving en rechten

Documentatie

    • Documentatiemap: kaart R. van Luttervelt; extract uit het acteboek van de Engelse Hervormde kerk te Vlissingen; foto's.
    • J. Tjeenk, 'Bijdragen voor de heilige aardrijkskunde', Verhandelingen van het Zeeuws Genootschap van Wetenschappen II, Middelburg (1771), p. 465.
    • J.J., 'Zilveren beker te Vlissingen', De Navorscher (1857), p. 12.
    • H.M.C.v.O., 'Zilveren beker te Vlissingen', De Navorscher (1857), p. 184.
    • Vlissingse eeuwvreugden (1772), p. 84.
    • H.P.W., 'Zilveren avondmaalsbeker te Vlissingen', Eigen Haard (1875), p. 8.

Gerelateerde objecten

  • Gerelateerd

Duurzaam webadres

Vragen?

Ziet u een fout? Of heeft u extra informatie over dit object? Laat het ons weten!
  • Drinkschaal met het portret van keizer Karel V
  • Drinkschaal met het portret van keizer Karel V