Tentoonstelling Slavernij

25 september 2020 t/m 17 januari 2021

Een tentoonstelling over slavernij. Niet als een zwarte bladzijde die je kunt omslaan, maar als een onlosmakelijk onderdeel van onze geschiedenis. Een geschiedenis die minder ver achter ons ligt dan we denken: vier of vijf generaties terug in de tijd en je komt bij slaafgemaakten en slaveneigenaren.

In 2020 presenteert het Rijksmuseum voor het eerst in zijn geschiedenis een tentoonstelling over dit onderwerp. Slavernij is van alle tijden en alle volkeren. In deze tentoonstelling staat de slavernij in de Nederlandse koloniale periode centraal, van de 17de tot en met de 19de eeuw.

Waarom in het Rijksmuseum

Het Rijksmuseum is het nationale museum voor kunst en geschiedenis. Slavernij is een wezenlijk onderdeel van die geschiedenis, een geschiedenis die ons allemaal aangaat. Door ons in de geschiedenis van slavernij te verdiepen, kunnen we de Nederlandse samenleving van vandaag beter begrijpen.

De plannen voor de tentoonstelling passen in een breder beleid van het museum, waarin meer aandacht is voor koloniale geschiedenis vanuit verschillende perspectieven. Wetenschappelijk onderzoek, recente verwervingen en een kritische blik op de bestaande collectie maken deel uit van dat beleid, maar ook de multimediatour ‘Koloniaal verleden’ en de Landenreeks, een serie boeken over de handels- of koloniale relatie van Nederland met acht verschillende landen.

Waar gaat de tentoonstelling over

beeld Jongen met grote stengel suikerriet, Jacob Marius Adriaan Martini van Geffen, in of na ca. 1850 - in of voor ca. 1860Tijdens de koloniale slavernij zijn miljoenen mensen gereduceerd tot het bezit van een ander. Van slechts een deel van alle betrokkenen zijn hun levensverhalen te achterhalen. Het Rijksmuseum stelt op de tentoonstelling tien historische personen centraal, bekende en minder bekende. Met deze persoonlijke blik wil het museum de slavernij van gezichten voorzien en de universele, tijdloze relevantie van deze geschiedenis invoelbaar maken.

De tentoonstelling zal geen compleet overzicht geven van de Nederlandse slavernijgeschiedenis, maar zal door de biografische opzet de bezoeker aan het denken zetten over vragen als: hoe gingen mensen in slavernij met hun situatie om? Welke tegenstemmen waren er? Wat wisten mensen in Nederland over slavernij?

De tentoonstelling belicht de driehoek tussen Europa, Afrika en de Amerika’s, het gebied rondom de Indische Oceaan, zuidelijk Afrika, en mensen die in slavernij naar Nederland zijn gehaald.

Wie zijn er bij het maken van deze tentoonstelling betrokken

Het Rijksmuseum heeft een team van gespecialiseerde conservatoren o.a. Eveline Sint Nicolaas, Valika Smeulders, Maria Holtrop, Stephanie Archangel en Saida Si Amer met een breed wetenschappelijk netwerk samengesteld. Het team wordt bijgestaan door een Denktank die vier keer bijeenkomt en een internationale Raad van Advies.

denktank Eerste bijeenkomst van de Denktank van de Slavernij tentoonstelling in het Rijksmuseum - 17 april 2018. Foto: Romy Beck. Van links naar rechts: Martine Gosselink, Raul Balai, Wim Manuhutu, Nancy Jouwe (moderator), Eveline Sint Nicolaas, Karwan Fatah-Black, Simone Zeefuik, Maurice San A Jong, Matthias van Rossum, Renske Brinkman, Dienke Hondius, Suze Zijlstra, Reggie Baay, Alex van Stipriaan, Ellen Neslo, Saida Si Amer, Jennifer Tosch, Taco Dibbits, Valika Smeulders en Aspha Bijnaar. Afwezig: Wayne Modest, Urwin Vyent en Mitchell Esajas.

In opmaat naar de tentoonstelling organiseert het Rijksmuseum een aantal bijeenkomsten waarin overleg en meedenken vanuit de samenleving centraal staat. Zo spraken wij op 18 mei 2018 over de rol die Wikipedia kan spelen bij het beter ontsluiten van onze collectie. En wist u dat u in Rijksstudio vandaag al kunt beginnen met het aanleggen van uw eigen verzameling objecten uit de Rijksmuseum collectie op het gebied van slavernij?