Ongemakkelijk erfgoed: koloniale collecties en teruggave in de Lage Landen

Uittreksel

De Lombok-schat, het kanon van de koning van Kandy, een spijkerbeeld uit Congo, de schedel van de Congolese held Lusinga, de Benin-bronzen: het zijn slechts enkele voorbeelden van een schat aan voorwerpen die op allerlei manieren - vaak oneigenlijk - in bezit zijn gekomen van Nederlandse en Belgische musea. En ook particuliere collecties werden in de loop der eeuwen met tal van voorwerpen uit de koloniën verrijkt. Inmiddels voelt dit bezit ongemakkelijk en worden pogingen gedaan waardevolle objecten terug te geven.Kunnen musea en particulieren in Nederland en België (kunst)historische voorwerpen uit de voormalige koloniën onbekommerd tentoonstellen en in bezit houden? Het antwoord op die vraag is niet langer eenduidig. Bevolkingsgroepen op het zuidelijk halfrond voelen nog altijd de pijn van het verlies van waardevolle voorwerpen, terwijl het bezit ervan in België en Nederland begint te schuren. Sinds hun onafhankelijkheid roepen de voormalige koloniën om teruggave van verloren erfgoed. De Lage Landen hebben in het verleden weleens iets teruggegeven, maar vaker de roep erom genegeerd. Dat is niet langer vol te houden, vinden nu ook regeringen, musea en particuliere bezitters in Nederland en België.Hoe en wanneer zijn die voorwerpen hier gekomen, en waar zijn ze nu? Is het allemaal roofkunst? Hoe gaat teruggeven in zijn werk? Zijn er succesvolle voorbeelden? Moet iets ook terug, als het hier niet gemist kan worden?