Triton

Gian Lorenzo Bernini, 1653

Een Triton met expressieve gezichtsuitdrukking, die een vis met opengesperde bek vastklemt met zijn handen en tussen zijn benen, terwijl hij staat op een ‘drijvende’ kinkhoorn. Het betreft het eigenhandige model van Bernini voor de centrale figuur in zijn Fontana del Moro op Piazza Navona in Rome. Het beeld heeft een zeer dynamische uitstraling door de torsie in het gespierde lichaam en zijn voorwaarts stappende beweging. Varend op zijn enorme schelp – in de denkbeeldige richting van de grote Fontana dei quattro fiumi midden op de piazza – wordt hij voortgestuwd door een imaginaire wind die de lokken en de baard van het zeewezen vanachteren doet opwaaien. De grote tegenspartelende vis (‘dolfijn’) in de greep van de Triton suggereert een enorme krachtsinspanning, die in de uitgevoerde fontein nog wordt versterkt door het water dat uit de bek van het dier spuit.

  • Soort kunstwerkbeeldhouwwerk
  • ObjectnummerBK-2024-85
  • Afmetingenhoogte 72 cm x breedte 0 cm x diepte 0 cm
  • Fysieke kenmerkenterracotta

Identificatie

  • Titel(s)

    Triton

  • Objecttype

  • Objectnummer

    BK-2024-85

  • Beschrijving

    Een Triton met expressieve gezichtsuitdrukking, die een vis met opengesperde bek vastklemt met zijn handen en tussen zijn benen, terwijl hij staat op een ‘drijvende’ kinkhoorn. Het betreft het eigenhandige model van Bernini voor de centrale figuur in zijn Fontana del Moro op Piazza Navona in Rome. Het beeld heeft een zeer dynamische uitstraling door de torsie in het gespierde lichaam en zijn voorwaarts stappende beweging. Varend op zijn enorme schelp – in de denkbeeldige richting van de grote Fontana dei quattro fiumi midden op de piazza – wordt hij voortgestuwd door een imaginaire wind die de lokken en de baard van het zeewezen vanachteren doet opwaaien. De grote tegenspartelende vis (‘dolfijn’) in de greep van de Triton suggereert een enorme krachtsinspanning, die in de uitgevoerde fontein nog wordt versterkt door het water dat uit de bek van het dier spuit.


Vervaardiging

  • Vervaardiging

    beeldhouwer: Gian Lorenzo Bernini, Rome

  • Datering

    1653

  • Zoek verder op


Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    terracotta

  • Afmetingen

    hoogte 72 cm x breedte 0 cm x diepte 0 cm


Dit werk gaat over

  • Onderwerp


Verwerving en rechten


Documentatie

  • A. Muñoz, ‘La scultura barocca a Roma, III (L’esotismo)’, Rassegna d’arte 4 (1917), nrs. 3-4, pp. 68-80, spec. p. 78; R. Wittkower, Bernini, the sculptor of the Roman Baroque, Milaan 1990, p. 273; C. Avery, Bernini. Genius of the Baroque, Londen 1997, pp. 204–206, afb. 294; C. Avery, ‘The history of Bernini’s Fountain of the Moor’, in A. Butterfield (red.), Bernini. The modello for the Fountain of the Moor, New York (Salander-O’Reilly) 2002, pp. 11-28, spec. p. 26, afb. 11; F. Petrucci, ‘Le collezioni berniniane di Flavio Chigi, tra il Casino alle Quattre Fontane e la villa Versaglia’, in C. Benocci (red.), I Giardini Chigi tra Siena e Roma dal Cinquecento agli inizi dell’Ottocento, Siena 2005, pp. 191-208, p. 203; A. Villani, ‘I bozzetti di Gian Lorenzo Bernini nella collezione Chigi’, Miscellanea Bibliothecae Apostolicae Vaticanae 15 (2008), pp. 421-495, pp. 439, 443, 444, afb. 1; Cat. New York, The Metropolitan Museum of Art & Fort Worth, Kimble Art Museum, Bernini. Sculpting in clay (C.D. Dickerson, A. Sigel & I. Wardropper, red.), New York 2012, p. 382 (nr. 14, noot 1); A. Bacchi, Gian Lorenzo Bernini: the modelli for the Triton of Piazza Navona, München 2022 (privately printed); F. Scholten & G. Swoboda (eds.), Caravaggio – Bernini. Early Baroque in Rome, Vienna & Amsterdam 2019, no. 44


Duurzaam webadres