Tabula Cebetis

anoniem, 1538 - 1570

Houtsnede gedrukt van drie blokken met de uitbeelding van de Tabula Cebetis. Deze allegorie op de levensweg van de mens is gebaseerd op een antieke tweespraak toegeschreven aan de Griekse filosoof Cebes van Thebe, een leerling van Socrates. De tekst is een ekphrasis die een muurschildering beschrijft waarin de menselijke levensweg is voorgesteld als een keuze tussen goede en kwade invloeden. In de linker en rechter beneden hoek zijn de filosofen Cebes en Socrates voorgesteld. In het midden leidt een oude man (Genio) mensen (d.w.z. mannen) de poort van het leven binnen en wijst hen de weg naar het Geluk en de Deugd. Een vrouwelijke personificatie van het Bedrog (Fraude) verleidt de zojuist binnengetreden mannen om te drinken uit een schaal gevuld met Dwaling (Errore) en Onwetendheid (Ignoranza), waarna zij het verkeerde pad kiezen. Links leidt dit naar Verkeerde Overtuiging (Opinio) en verschillende Dwaalleren (Tradimenti; Falsi Sacramenti). De gevolgen hiervan zijn uiterst links te zien, waar mensen ten prooi vallen aan onder meer Melancholie (Malinconia) en Verdriet (Dolore). Rechts leidt het pad naar de blinde en dove Fortuin. Wie zie haar gunsten ontzegt wordt in het ongeluk gestort, terwijl degenen die door Fortuin worden beloont zich overgeven aan ijdel vermaak (Piacere vana), rehts voorgesteld in de vorm van een onder meer een drinkgelag en een valkenier. Een poort in het midden leidt naar de tweede ring, het terrein van het intellect, waar valse geleerdheid en ook de kunsten, voorgesteld door een beeldhouwer (Scultore) en schilder (Pittore) de mens van het juiste pad afbrengen. Dit laatste leidt via een derde ring naar de Rede (Ragione). Zij laat de mens proeven van de Ware Leer (Vera dotrina) die toegang biedt tot het Geluk en de Deugd (La Felicita e Virtu).

  • Soort kunstwerkprent
  • ObjectnummerRP-P-2021-102
  • Afmetingenhoogte 510 mm x breedte 394 mm x hoogte 520 mm x breedte 392 mm x hoogte 525 mm x breedte 395 mm, geheel: hoogte 510 mm x breedte 1181 mm
  • Fysieke kenmerkenHoutsnede, gedrukt van drie blokken

Identificatie

  • Titel(s)

    Tabula Cebetis

  • Objecttype

  • Objectnummer

    RP-P-2021-102

  • Beschrijving

    Houtsnede gedrukt van drie blokken met de uitbeelding van de Tabula Cebetis. Deze allegorie op de levensweg van de mens is gebaseerd op een antieke tweespraak toegeschreven aan de Griekse filosoof Cebes van Thebe, een leerling van Socrates. De tekst is een ekphrasis die een muurschildering beschrijft waarin de menselijke levensweg is voorgesteld als een keuze tussen goede en kwade invloeden. In de linker en rechter beneden hoek zijn de filosofen Cebes en Socrates voorgesteld. In het midden leidt een oude man (Genio) mensen (d.w.z. mannen) de poort van het leven binnen en wijst hen de weg naar het Geluk en de Deugd. Een vrouwelijke personificatie van het Bedrog (Fraude) verleidt de zojuist binnengetreden mannen om te drinken uit een schaal gevuld met Dwaling (Errore) en Onwetendheid (Ignoranza), waarna zij het verkeerde pad kiezen. Links leidt dit naar Verkeerde Overtuiging (Opinio) en verschillende Dwaalleren (Tradimenti; Falsi Sacramenti). De gevolgen hiervan zijn uiterst links te zien, waar mensen ten prooi vallen aan onder meer Melancholie (Malinconia) en Verdriet (Dolore). Rechts leidt het pad naar de blinde en dove Fortuin. Wie zie haar gunsten ontzegt wordt in het ongeluk gestort, terwijl degenen die door Fortuin worden beloont zich overgeven aan ijdel vermaak (Piacere vana), rehts voorgesteld in de vorm van een onder meer een drinkgelag en een valkenier. Een poort in het midden leidt naar de tweede ring, het terrein van het intellect, waar valse geleerdheid en ook de kunsten, voorgesteld door een beeldhouwer (Scultore) en schilder (Pittore) de mens van het juiste pad afbrengen. Dit laatste leidt via een derde ring naar de Rede (Ragione). Zij laat de mens proeven van de Ware Leer (Vera dotrina) die toegang biedt tot het Geluk en de Deugd (La Felicita e Virtu).

  • Opschriften / Merken

    nummer, in pen: ‘18’


Vervaardiging

  • Vervaardiging

    • prentmaker: anoniem, Venetië
    • ontwerper: anoniem
    • prentmaker: manier van Titiaan
    • prentmaker: Domenico Campagnola
    • schrijver: naar Francesco da Iano
  • Datering

    1538 - 1570

  • Zoek verder op


Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    Houtsnede, gedrukt van drie blokken

  • Afmetingen

    • hoogte 510 mm x breedte 394 mm x hoogte 520 mm x breedte 392 mm x hoogte 525 mm x breedte 395 mm
    • geheel: hoogte 510 mm x breedte 1181 mm

Dit werk gaat over

  • Onderwerp


Verwerving en rechten

  • Credit line

    Aankoop uit het F.G. Waller-Fonds

  • Verwerving

    aankoop 2021-09-09

  • Copyright


Documentatie

  • R. Schleier, Tabula Cebetis, Berlijn 1973, pp. 42 e.v., afb. 30; Nicolaas Teeuwisse, Ausgewähle Werke / Selected Works XXI, Berlijn 2021, nr. 2.


Duurzaam webadres