Model van een optische telegraaf

anoniem, ca. 1794

Model van een optische telegraaf op een voet. Het bestaat uit twee palen boven verbonden door een as waarom een arm draait; de beide uiteinden van die arm zijn twee smalle armen bevestigd, een met een contragewicht, de ander zonder. De hoofdarm wordt bewogen door een touw lopend over twee schijven aan een kant van de palen; de buitenarmen worden bewogen met takels lopend over een trommel tussen de palen en belegd op klampen tegen de palen. In de rechthoekige standen ten opzichte van de hoofdarm kunnen de buitenarmen vastgezet worden met een veer. Schaal 1:22 (schaal op model).

  • Soort kunstwerkspeelgoed, schaalmodel
  • ObjectnummerNG-MC-812
  • Afmetingengeheel: hoogte 48,5 cm, voet: breedte 23,3 cm x diepte 15,6 cm, straal hoofdarm: lengte 27 cm, straal buitenarmen: lengte 23 cm, capsule: hoogte 79 cm x breedte 27,5 cm x diepte 21,5 cm
  • Fysieke kenmerkenhout, messing en ivoor

Identificatie

  • Titel(s)

    Model van een optische telegraaf

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-812

  • Beschrijving

    Model van een optische telegraaf op een voet. Het bestaat uit twee palen boven verbonden door een as waarom een arm draait; de beide uiteinden van die arm zijn twee smalle armen bevestigd, een met een contragewicht, de ander zonder. De hoofdarm wordt bewogen door een touw lopend over twee schijven aan een kant van de palen; de buitenarmen worden bewogen met takels lopend over een trommel tussen de palen en belegd op klampen tegen de palen. In de rechthoekige standen ten opzichte van de hoofdarm kunnen de buitenarmen vastgezet worden met een veer. Schaal 1:22 (schaal op model).

  • Onderdeel van catalogus


Vervaardiging

  • Vervaardiging

    • modelmaker: anoniem, Nederland
    • naar ontwerp van anoniem, Frankrijk
  • Datering

    ca. 1794

  • Zoek verder op


Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    hout, messing en ivoor

  • Afmetingen

    • geheel: hoogte 48,5 cm
    • voet: breedte 23,3 cm x diepte 15,6 cm
    • straal hoofdarm: lengte 27 cm
    • straal buitenarmen: lengte 23 cm
    • capsule: hoogte 79 cm x breedte 27,5 cm x diepte 21,5 cm

Toelichting

  • Dit model is waarschijnlijk een speelgoed-telegraaf, die na de opkomst van de Chappe-telegrafen een populair speelgoed werd. Vast staat dat speelgoed-telegrafen in Nederland sinds 1794 in de handel waren, en niet alleen als kinderspeelgoed: in café's kon men van tafel tot tafel telegraferen om afspraken te maken. De schaal is in Amsterdamse voeten.


Dit werk gaat over

  • Onderwerp


Verwerving en rechten

  • Copyright

  • Herkomst

    …; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883


Documentatie

    • J. Plaat, Beschrijving en afbeelding der telegraphe, Den Haag 1794.
    • H. Gachot, 'Le jeu des "petits télégraphes"', Bulletin de l'association des amis du musée postal 3 (1968) nr. 23.
    • E. Ludwig, Gebundelde beschrijvingen van de telegraaf-modellen in het Rijskmuseum te Amsterdam, MSS, Rijksmuseum Amsterdam 1992.

Duurzaam webadres


anonymous

Model of an Optical Telegraph

Netherlands, France, c. 1794

Provenance

…; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-812


Entry

Model of an optical telegraph, mounted on a rectangular pedestal.

The model consists of two posts, with an arm pivoting on an axle in between them at the top; at either end of the arm, two wings are attached, one with a counterweight, one without. The main arm is moved via an endless rope running over two large sheaves at one side; the wings are moved by means of tackles attached to a drum between the two posts and belayed to cleats on the posts. The wings can be blocked by means of springs positioned perpendicular to the main arm.

This model is probably a toy model, which became very popular after the appearance of telegraphs designed by Claude Chappe (1763-1805) throughout the country. It has been established that they first appeared in the Netherlands in 1794. They were not only used as children’s toys, but also in coffee houses, where messages were telegraphed from table to table. The scale is in Amsterdam feet.

Scale (on model) 1:22.


Literature

J. Plaat, Beschrijving en afbeelding der telegraphe, The Hague 1794; J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 812; H. Gachot, ‘Le jeu des “petits télégraphes”’, Bulletin de l’association des amis du musée postal 23 (1968), no. 3, pp. 10-11; E. Ludwig, Beschrijvingen van de telegraafmodellen in het Rijksmuseum te Amsterdam, s.l. 1992, manuscript in RMA, folder NG-MC-810/825 (telegrafen); A.J. Hoving, Message in a Model: Stories from the Navy Model Room of the Rijksmuseum, Florence, OR 2013, pp. 128-31


Citation

J. van der Vliet, 2016, 'anonymous, Model of an Optical Telegraph, Netherlands, c. 1794', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/20053981

(accessed 4 augustus 2026 02:46:49 UTC+0).