Model van een scheepsventilator

anoniem, 1746 - 1800

Model van een ventilator werkend als een dubbele blaasbalg. Een deel van de afdekking kan verwijderd worden om de binnenkant te tonen. In het lichaam, dat de vorm heeft van een cirkelsegment op zijn punt, beweegt een plank heen en weer, scharnierend in de punt. De plank wordt getrokken met touwen aan weerszijden. Eenvoudige ventielen bestaande uit een houten klep aan weerszijden laten de lucht om beurten binnen. Als de lucht aan de ene zijde wordt samengedrukt, wordt zij via een gelijkaardig ventiel bovenin afgevoerd naar een rond ventilatiekanaal, waarvan er een aan iedere zijde is gemonteerd.

  • Soort kunstwerkdemonstratiemodel
  • ObjectnummerNG-MC-569
  • Afmetingenmodel: hoogte 60,5 cm x breedte 87 cm x diepte 34,3 cm, capsule: hoogte 66 cm x breedte 93,5 cm x diepte 38 cm
  • Fysieke kenmerkenhout, messing, ijzer en touw

Identificatie

  • Titel(s)

    Model van een scheepsventilator

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-569

  • Beschrijving

    Model van een ventilator werkend als een dubbele blaasbalg. Een deel van de afdekking kan verwijderd worden om de binnenkant te tonen. In het lichaam, dat de vorm heeft van een cirkelsegment op zijn punt, beweegt een plank heen en weer, scharnierend in de punt. De plank wordt getrokken met touwen aan weerszijden. Eenvoudige ventielen bestaande uit een houten klep aan weerszijden laten de lucht om beurten binnen. Als de lucht aan de ene zijde wordt samengedrukt, wordt zij via een gelijkaardig ventiel bovenin afgevoerd naar een rond ventilatiekanaal, waarvan er een aan iedere zijde is gemonteerd.

  • Onderdeel van catalogus


Vervaardiging

  • Vervaardiging

    modelmaker: anoniem, Nederland

  • Datering

    1746 - 1800

  • Zoek verder op


Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    hout, messing, ijzer en touw

  • Afmetingen

    • model: hoogte 60,5 cm x breedte 87 cm x diepte 34,3 cm
    • capsule: hoogte 66 cm x breedte 93,5 cm x diepte 38 cm

Toelichting

  • Ventilatoren van dit soort waren op Oost-Indiëvaarders regulier tot de opheffing van de VOC in 1795.


Dit werk gaat over

  • Onderwerp


Verwerving en rechten

  • Copyright

  • Herkomst

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883


Documentatie

  • J.B. Kist, 'De ventilater', Journaal den Gouden Wind (1990) dec. nr. 11.


Duurzaam webadres


anonymous

Model of a Ventilator

Netherlands, 1746 - 1800

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-569


Entry

Demonstration model of a ventilator.

A section of the top can be removed to reveal the interior. The main compartment has the shape of an arc of a circle standing on its point. Inside, the board is moved to and fro by pulling ropes on either end. Simple valves consisting of wooden flaps on either side in turn allow the air to flow in.

When one side is compressed, the air is expelled through a similar valve at the top into a round conduit, of which one is fitted to either side. The ventilation shaft leading below deck, as mentioned in Obreen’s description, is missing.1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 569.

Ventilators of this kind were standard equipment on East Indiamen from 1746 until the liquidation of the Dutch East India Company in 1795.

Scale unknown.


Literature

J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 569; J.B. Kist, ‘De ventilater’, Journaal den Gouden Wind 11 (December 1990)


Citation

J. van der Vliet, 2016, 'anonymous, Model of a Ventilator, Netherlands, 1746 - 1800', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/20053821

(accessed 3 augustus 2026 08:19:45 UTC+0).

Footnotes

  • 1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 569.