Model van een scheepsventilator

anoniem, ca. 1740 - ca. 1800

Model van een ventilator werkend als een dubbele blaasbalg. Een deel van de afdekking kan verwijderd worden om de binnenkant te tonen. In het lichaam, dat de vorm heeft van een cirkelsegment op zijn punt, beweegt een plank heen en weer, scharnierend in de punt. De plank wordt getrokken met touwen aan weerszijden. Eenvoudige ventielen bestaande uit een met zeemleer beklede houten klep aan weerszijden laten de lucht om beurten binnen. Als de lucht aan de ene zijde wordt samengedrukt, wordt zij via een gelijkaardig ventiel bovenin afgevoerd naar een rond ventilatiekanaal, waarvan er een aan iedere zijde is gemonteerd.

  • Soort kunstwerkdemonstratiemodel
  • ObjectnummerNG-MC-1369
  • Afmetingenhoogte 27 cm x breedte 35,9 cm x diepte 12,8 cm
  • Fysieke kenmerkenhout, messing, zeemleer en touw

Identificatie

  • Titel(s)

    Model van een scheepsventilator

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-1369

  • Beschrijving

    Model van een ventilator werkend als een dubbele blaasbalg. Een deel van de afdekking kan verwijderd worden om de binnenkant te tonen. In het lichaam, dat de vorm heeft van een cirkelsegment op zijn punt, beweegt een plank heen en weer, scharnierend in de punt. De plank wordt getrokken met touwen aan weerszijden. Eenvoudige ventielen bestaande uit een met zeemleer beklede houten klep aan weerszijden laten de lucht om beurten binnen. Als de lucht aan de ene zijde wordt samengedrukt, wordt zij via een gelijkaardig ventiel bovenin afgevoerd naar een rond ventilatiekanaal, waarvan er een aan iedere zijde is gemonteerd.

  • Opschriften / Merken

    etiket, midden boven: ‘1369’ voormalig inventarisnummer

  • Onderdeel van catalogus

Vervaardiging

  • Vervaardiging

    modelmaker: anoniem, Nederland

  • Datering

    ca. 1740 - ca. 1800

  • Zoek verder op

Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    hout, messing, zeemleer en touw

  • Afmetingen

    hoogte 27 cm x breedte 35,9 cm x diepte 12,8 cm

Toelichting

  • Ventilatoren van dit soort kwamen op Oost-Indiëvaarders voor tot de opheffing van de VOC in 1795.

Dit werk gaat over

  • Onderwerp

Verwerving en rechten

  • Copyright

    Publiek domein

  • Herkomst

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Documentatie

  • J.B. Kist, 'De ventilater', Journaal den Gouden Wind (1990) dec. nr. 11.

Duurzaam webadres

Vragen?

Ziet u een fout? Of heeft u extra informatie over dit object? Laat het ons weten!

anonymous

Model of a Ventilator

Netherlands, c. 1740 - c. 1800

Inscriptions

  • label, top centre:1369 former inventory label

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-1369

Entry

Model of a ventilator.

A section of the top can be removed to show the interior. The main compartment has the shape of the arc of a circle standing on its point. Inside, the board is moved to and fro by pulling ropes on either end. Simple valves consisting of wooden flaps covered with chamois leather on either side admit the air alternately. As one side is compressed, the air is expelled through a similar valve at the top into a round conduit, one of which is fitted on either side.

Ventilators of this kind were standard equipment of East Indiamen from 1746 until the liquidation of the Dutch East India Company in 1795.1J.B. Kist, ‘De ventilater’, Journaal den Gouden Wind 11 (December 1990).

Literature

J.M. Obreen et al., handwritten inventory list for items 944 to 1431, 1884, manuscript in HNA 476 RMA, inv. no. 1089, no. 1369; J.B. Kist, ‘De ventilater’, Journaal den Gouden Wind 11 (December 1990)

Citation

J. van der Vliet, 2016, 'anonymous, Model of a Ventilator, Netherlands, c. 1740 - c. 1800', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/20054246

(accessed 3 augustus 2026 22:46:58 UTC+0).

Footnotes

  • 1J.B. Kist, ‘De ventilater’, Journaal den Gouden Wind 11 (December 1990).