Model van een herenjacht

anoniem, 1828

Getuigd spantmodel zonder zeilen van een sloep, op grondplank. Het is een enkelmast jacht met kottersteven, gewrongen spiegel, plat wulf en plat hek. Het model heeft een dek, kuip, kajuit en vooronder. Het brede roer met gebogen helmstok is door middel van een staaf door vingerlingen aan roer en steven bevestigd. De zeeg is nagenoeg vlak, het model heeft een barkhout. De gladboordige romp is een gepiekt rondspant met hoge kiel, die in de lengterichting gegroefd is. Het model is getuigd met een ovale mast met steng, gaffel en giek, en een boegspriet; op het dek een overloop. Resten van textiel in het ruim doen vermoeden dat het oorspronkelijk wel van zeilen voorzien is geweest.

  • Soort kunstwerkscheepsmodel, pronkmodel, volmodel
  • ObjectnummerNG-MC-688
  • Afmetingenmet steun: hoogte 79,5 cm, model: hoogte 76,9 cm x lengte 72,6 cm x breedte 15,5 cm, steun: lengte 57,1 cm x breedte 14,4 cm
  • Fysieke kenmerkenhout, messing, ijzer en touw

Identificatie

  • Titel(s)

    Model van een herenjacht

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-688

  • Beschrijving

    Getuigd spantmodel zonder zeilen van een sloep, op grondplank. Het is een enkelmast jacht met kottersteven, gewrongen spiegel, plat wulf en plat hek. Het model heeft een dek, kuip, kajuit en vooronder. Het brede roer met gebogen helmstok is door middel van een staaf door vingerlingen aan roer en steven bevestigd. De zeeg is nagenoeg vlak, het model heeft een barkhout. De gladboordige romp is een gepiekt rondspant met hoge kiel, die in de lengterichting gegroefd is. Het model is getuigd met een ovale mast met steng, gaffel en giek, en een boegspriet; op het dek een overloop. Resten van textiel in het ruim doen vermoeden dat het oorspronkelijk wel van zeilen voorzien is geweest.

  • Opschriften / Merken

    opschrift, op de reling: ‘ZOE’

  • Onderdeel van catalogus

Vervaardiging

  • Vervaardiging

    • modelmaker: anoniem, Nederland
    • naar ontwerp van Nicolaas Folkert van Loon, Harlingen

  • Datering

    1828

  • Zoek verder op

Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    hout, messing, ijzer en touw

  • Afmetingen

    • met steun: hoogte 79,5 cm
    • model: hoogte 76,9 cm x lengte 72,6 cm x breedte 15,5 cm
    • steun: lengte 57,1 cm x breedte 14,4 cm

Toelichting

  • F.N. van Loon, ontwierp dit jacht voor baron Van Tuyll van Serooskerken van IJzerdoorn te Hillegom, voor pleziervaart op de Haarlemmermeer. Het schip werd waarschijnlijk te Harlingen op de werf Alta gebouwd. Het ontwerp bevatte twee vernieuwingen: de gegroefde kiel, bedoeld om het oppervlak van de kiel te vergroten en afdrijven tegen te gaan, en de ovale mast, bedoeld om de weerstand te verminderen en de snelheid te verhogen. Twee schoeners die Van Loon te Ipswich liet bouwen in 1826-1828 werden eveneens van gegroefde kielen voorzien.

Dit werk gaat over

  • Persoon

  • Onderwerp

Verwerving en rechten

  • Copyright

    Publiek domein

  • Herkomst

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Documentatie

  • W.F. Broos, 'F.N. van Loon (1775-1840), een vergeten Friese scheepsontwerper', Jaarverslag Fries Scheepvaartmuseum en Oudheidkamer (1980), p. 67-70.

Duurzaam webadres

Vragen?

Ziet u een fout? Of heeft u extra informatie over dit object? Laat het ons weten!
  • Model van een herenjacht
  • Model van een herenjacht

anonymous

Model of a Gentleman's Yacht

Netherlands, Harlingen, 1828

Inscriptions

  • inscription, on the taffrail:ZOE

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-688

Entry

Rigged wooden frame model of a yacht, mounted on a base.

The model is of a single-masted yacht with a cutter bow, round tuck, counter and small taffrail. It has one deck, a cockpit, a cabin and fore cuddy. The broad rudder with curved wooden tiller is fastened with a single iron pin, pierced through the gudgeons of the rudder and sternpost. The model has a winch fitted on the foredeck. The sheer is virtually flat, the model has one wale. The carvel-built hull is S-bottomed with a pronounced keel, longitudinally grooved. The model has an oval-sectioned mast, with a topmast, boom and gaff, a bowsprit and a deck horse. Remnants of fabric in the hold indicate that the model probably originally had sails.

Folkert Nicolaas van Loon, a shipwright from Harlingen, designed and built this yacht for Baron Van Tuyll van Serooskerken van IJzerdoorn in Hillegom in 1828,1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 688. to be used on lake Haarlemmermeer. The yacht was probably built at the Alta yard in Harlingen. The design contained two innovations: the grooved keel, which increased the size of the keel’s surface and thereby reducing leeway, and the oval mast, which was to lower resistance and increase the speed. Two schooners built by Van Loon in Ipswich between 1826 and 1828, were also fitted with grooved keels.2Amsterdam, Het Scheepvaartmuseum, portf. IIIC-1(14). This portfolio also contains a drawing of one of Van Loon’s Ipswich schooners.

Literature

J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 688; W.F. Broos, ‘F.N. van Loon (1775-1840). Een vergeten Friese scheepsontwerper’, Jaarverslag Fries Scheepvaartmuseum en Oudheidkamer (1980), pp. 39-89

Citation

J. van der Vliet, 2016, 'anonymous, Model of a Gentleman's Yacht, Netherlands, 1828', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/200315874

(accessed 5 April 2026 16:19:34).

Footnotes

  • 1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 688.
  • 2Amsterdam, Het Scheepvaartmuseum, portf. IIIC-1(14). This portfolio also contains a drawing of one of Van Loon’s Ipswich schooners.