Model van een gijn

J. Matthijsen, 1820

Model van een gijn gestaande uit vier blokken. De blokken zijn in paren aaneen gestropt zodat de schijven per paar loodrecht op elkaar staan en de buitenste en binnenste blokken van het gijn parallel lopen. Van het bovenste paar heeft het buitenste blok vijf schijven, de binnenste drie, van het onderste paar het binnenste blok drie en het buitenste vier. Het takel loopt door het bovenste blok naar het binnenste blok van het onderste paar, van daar heen en weer tussen de twee binnenste blokken, verder naar het onderste blok en ten slotte heen en weer tussen de twee buitenste blokken.

  • Soort kunstwerkdemonstratiemodel
  • ObjectnummerNG-MC-589
  • Afmetingenhoogte 41 cm (bovenste paar blokken) x breedte 10 cm (bovenste paar blokken) x diepte 8 cm (bovenste paar blokken) x hoogte 38 cm (onderste paar blokken) x breedte 9 cm (onderste paar blokken) x diepte 7,5 cm (onderste paar blokken)
  • Fysieke kenmerkenhout, ijzer en touw

Identificatie

  • Titel(s)

    Model van een gijn

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-589

  • Beschrijving

    Model van een gijn gestaande uit vier blokken. De blokken zijn in paren aaneen gestropt zodat de schijven per paar loodrecht op elkaar staan en de buitenste en binnenste blokken van het gijn parallel lopen. Van het bovenste paar heeft het buitenste blok vijf schijven, de binnenste drie, van het onderste paar het binnenste blok drie en het buitenste vier. Het takel loopt door het bovenste blok naar het binnenste blok van het onderste paar, van daar heen en weer tussen de twee binnenste blokken, verder naar het onderste blok en ten slotte heen en weer tussen de twee buitenste blokken.

  • Onderdeel van catalogus

Vervaardiging

  • Vervaardiging

    • modelmaker: J. Matthijsen, Vlissingen
    • ontwerper: J. Matthijsen, Vlissingen

  • Datering

    1820

  • Zoek verder op

Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    hout, ijzer en touw

  • Afmetingen

    hoogte 41 cm (bovenste paar blokken) x breedte 10 cm (bovenste paar blokken) x diepte 8 cm (bovenste paar blokken) x hoogte 38 cm (onderste paar blokken) x breedte 9 cm (onderste paar blokken) x diepte 7,5 cm (onderste paar blokken)

Toelichting

  • Equipagemeester J. Matthijsen bedacht deze dubbelgijn en gebruikte hem om het fregat van 32 stukken Euridice in 1821 in Vlissingen de helling op te winden. Gijnen van dit type werden al geruime tijd bij molens gebruikt, maar Matthijsen blijkt hiervan niet op de hoogte te zijn geweest. In een instructie uit 1821 werd voorgeschreven hoe dit soort gijn aan boord van oorlogsschepen uit voorhanden blokken kon worden samengesteld.

Dit werk gaat over

  • Onderwerp

Verwerving en rechten

  • Copyright

    Publiek domein

  • Herkomst

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Documentatie

Duurzaam webadres

Vragen?

Ziet u een fout? Of heeft u extra informatie over dit object? Laat het ons weten!

J. Matthijsen

Model of a Jeer

Flushing, Flushing, 1820

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-589

Entry

Model of a jeer consisting of four blocks.

The blocks are strapped together in pairs in such a way that the sheaves of each pair are set in perpendicular planes to one another, those of the outer and those of the inner blocks of the jeer running parallel. Of the upper pair the outer block has five sheaves, the inner three. Of the lower pair the inner block has three sheaves, the outer four. The tackle runs through the upper block to the inner block of the lower pair, from there up and down through the inner blocks and finally to the lower outer block, from where it goes up and down through the outer blocks.

Dockyard Superintendent J. Matthijsen invented and used this jeer to dock the 32-gun frigate Euridice in Flushing in 1821.1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 589. Jeers of this kind had been in use for windmills for a long time, but Matthijsen does not seem to have been aware of this.2J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 590. In 1821 an instruction was issued to men of war describing the assemblage of jeers of this kind using existing blocks.

Scale unknown.

Literature

J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, nos. 589-590

Citation

J. van der Vliet, 2016, 'J. Matthijsen, Model of a Jeer, Flushing, 1820', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/20053836

(accessed 4 augustus 2026 17:47:56 UTC+0).

Footnotes

  • 1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 589.
  • 2J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 590.