Model van een droogdok van Willemsoord

Rijkswerf Willemsoord, 1866

Model van het droogdok van Willemsoord, op een grondplank. De grondplank laat de samenstelling zien van het houten vlot waarop het dok werd gebouwd. Het dok heeft een langgerekte ovale vorm en een metalen schipdeur met een kiel. Bij de ingang lopen vier pijpen van de bodem naar boven door een van de zijden; hierdoor werd het water met pompen afgevoerd als het dok werd leeggepompt. De schipdeur heeft tot tweederde van de hoogte een dubbele huid; de binnenste caisson is in vier compartimenten opgedeeld. Ieder compartiment heeft een mechanische pomp, een spuikraan en twee schoven die het verbinden met de naburige compartimenten. Er zijn twee handpompen voor de ruimte tussen de dubbele huid. De mechanische pompen zijn boven verbonden aan een enkel aandrijfmechaniek, dat door een stoommachine moet worden aangedreven; ze sluiten alle aan op twee leidingen, die aan weerkanten buiten de schipdeur leiden. Dwars door de schipdeur lopen twee vierkante kanalen, die middenin met een spuischoof worden afgesloten, bediend met een lier binnenin: deze kanalen staan niet in verbinding met de binnenkant van de schipdeur, maar laten alleen water in of uit het droogdok. In de buitenhuid van de schipdeur zijn geen inlaten aangebracht, die op de tekeningen echter wel waar te nemen zijn. Bovenop is de schipdeur afgesloten met een houten dek.

  • Soort kunstwerkdemonstratiemodel
  • ObjectnummerNG-MC-1209
  • Afmetingenhoogte 32 cm x breedte 313 cm x diepte 70 cm
  • Fysieke kenmerkenhout en messing

Identificatie

  • Titel(s)

    Model van een droogdok van Willemsoord

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-1209

  • Beschrijving

    Model van het droogdok van Willemsoord, op een grondplank. De grondplank laat de samenstelling zien van het houten vlot waarop het dok werd gebouwd. Het dok heeft een langgerekte ovale vorm en een metalen schipdeur met een kiel. Bij de ingang lopen vier pijpen van de bodem naar boven door een van de zijden; hierdoor werd het water met pompen afgevoerd als het dok werd leeggepompt. De schipdeur heeft tot tweederde van de hoogte een dubbele huid; de binnenste caisson is in vier compartimenten opgedeeld. Ieder compartiment heeft een mechanische pomp, een spuikraan en twee schoven die het verbinden met de naburige compartimenten. Er zijn twee handpompen voor de ruimte tussen de dubbele huid. De mechanische pompen zijn boven verbonden aan een enkel aandrijfmechaniek, dat door een stoommachine moet worden aangedreven; ze sluiten alle aan op twee leidingen, die aan weerkanten buiten de schipdeur leiden. Dwars door de schipdeur lopen twee vierkante kanalen, die middenin met een spuischoof worden afgesloten, bediend met een lier binnenin: deze kanalen staan niet in verbinding met de binnenkant van de schipdeur, maar laten alleen water in of uit het droogdok. In de buitenhuid van de schipdeur zijn geen inlaten aangebracht, die op de tekeningen echter wel waar te nemen zijn. Bovenop is de schipdeur afgesloten met een houten dek.

  • Onderdeel van catalogus


Vervaardiging

  • Vervaardiging

    modelmaker: Rijkswerf Willemsoord, Den Helder

  • Datering

    1866

  • Zoek verder op


Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    hout en messing

  • Afmetingen

    hoogte 32 cm x breedte 313 cm x diepte 70 cm


Toelichting

  • Het droogdok van Willemsoord, lang 109 m, werd in 1864-1866 gebouwd; het werd op een niet-onderheid houten vlot gebouwd, maar ondanks de zeer verstevigde constructie boog het door onder de opwaartse druk van het grondwater en moest met 22 cm ijzer geballast worden, waardoor het aan diepgang verloor.


Dit werk gaat over

  • Onderwerp

  • Plaats


Verwerving en rechten

  • Copyright

  • Herkomst

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883


Documentatie

    • 'Geschiedenis van de dokwerken op het Marine-etablissement Willemsoord aan het Nieuwediep', Verhandelingen van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs (1865).
    • Bruno Johannes Tideman, Memoriaal van de Marine, bevattende opgaven betrekkelijk de afmetingen, constructie, (...) van Nederlandsche oorlogsschepen en omtrent enige havens, dokken, sluizen, werven enz., Amsterdam, 1876-1880, 2de afd., p. 151, pl. XXIV, figs. 6, 25.

Duurzaam webadres


Rijkswerf Willemsoord

Model of a Dry Dock

Den Helder, 1866

Conservation

  • Ab Hoving, juni 2006: cleaned; missing parts reconstructed; revarnished

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-1209


Entry

Model of the dry dock at Willemsoord, mounted on a wooden base.

The base clearly shows the wooden raft on which the dry dock was built. The dock has an elongated oblong shape and a metal single-keeled caisson. Near the entry, four pipes lead from the bottom up through one of the sides of the dock, through which the dock was emptied by means of pumps. The caisson has a double skin for two-thirds of its height. The inner caisson is divided into four compartments: each compartment has a mechanical pump, a cock for flooding and two floodgates connecting it with the neighbouring compartments. There are two hand pumps for the space between the skins. The mechanical pumps are connected to a single drive mechanism above, which is powered by a steam engine on deck; all the pumps are connected to two drain dales. Two square dales run from one side to the other, straight through the caisson, with floodgates in the middle operated by winches inside the caisson. These drain dales do not communicate with the interior of the caisson, but only serve to let water in or out of the dry dock. The model has no floodgates in the exterior wall, a detail that has been omitted from the model but that can be seen on the drawings of the caisson. The caisson has a wooden deck.

The Willemsoord dry dock, 109 metres in length, was built from 1864 to 1866. It did not have a pile foundation, but was built on a wooden raft and was supposed to float on the mud. Although much reinforced, it bent and burst because of the upward pressure of the groundwater and had to be ballasted with 22 cm of iron, thereby losing considerable depth.

Scale unknown.


Literature

‘Geschiedenis van de dokwerken op het Marine-etablissement Willemsoord aan het Nieuwediep’, Verhandelingen van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs 1865-1866, The Hague 1866, pp. 1-37; B.J. Tideman, Memoriaal van de Marine, bevattende opgaven betrekkelijk de afmetingen, constructie, ... van Nederlandsche oorlogsschepen en omtrent enige havens, dokken, sluizen, werven enz., Amsterdam 1876-80, 2de afd., p. 151, pl. XXIV, figs. 6, 25; J.M. Obreen et al., handwritten inventory list for items 944 to 1431, 1884, manuscript in HNA 476 RMA, inv. no. 1089, no. 1209


Citation

J. van der Vliet, 2016, 'Rijkswerf Willemsoord, Model of a Dry Dock, Den Helder, 1866', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/20054181

(accessed 4 March 2026 06:21:50).