Model van de vuurtoren Noordwachter op Java

Grofsmederij Leiden, ca. 1867

De eerste ijzeren vuurtoren die het Nederlandse bestuur in Oost-Indië bouwde, was de vuurtoren Noordwachter op een eiland ten noordwesten van Java. Deze bestaat uit een trappenhuis dat door een twaalfkantig geraamte wordt ondersteund. Grofsmederij Leiden bouwde de vuurtoren, waarna deze in losse onderdelen naar Indonesië werd vervoerd. Dit model werd in 1867 op de Wereldtentoonstelling in Parijs getoond.

  • Soort kunstwerkschaalmodel, presentatiemodel
  • ObjectnummerNG-MC-1269
  • Afmetingenhoogte 134 cm x breedte 38,5 cm x diepte 38,5 cm
  • Fysieke kenmerkenmessing, hout en mica

Identificatie

  • Titel(s)

    • Model van de vuurtoren Noordwachter bij Java
    • Model van de vuurtoren Noordwachter op Java
  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-1269

  • Beschrijving

    Messing model van de vuurtoren op het eiland Noordwachter voor de Javaanse kust, op een grondplank. Het is een twaalfkantige toren, bestaande uit een centrale kolom met trap omgeven door een ondersteunend geraamte. Het onderste gedeelte is gesloten en overdekt en heeft een deur, waarboven het opschrift. De kuip is ook twaalfkantig en heeft een koepelvormig dak met windvaantje.

  • Opschriften / Merken

    opschrift, boven de deur: ‘[...] / WILLEM III / [...] / 1868’

  • Onderdeel van catalogus


Vervaardiging

  • Vervaardiging

    modelmaker: Grofsmederij Leiden, Leiden

  • Datering

    ca. 1867

  • Zoek verder op


Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    messing, hout en mica

  • Afmetingen

    hoogte 134 cm x breedte 38,5 cm x diepte 38,5 cm


Toelichting

  • Het model werd in 1867 op de Wereldtentoonstelling in Parijs getoond. De vuurtoren op het eiland Noordwachter ten noordwesten van Java was de eerste ijzeren vuurtoren door de Nederlanders in Oost-Indië gebouwd. Hij werd door de Grofsmederij Leiden in 1868-1869 gebouwd van profiel- en plaatijzer, de onderdelen werden vanuit Nederland met het zeilschip Galileï aangevoerd.


Dit werk gaat over

  • Onderwerp

  • Plaats

  • Periode

    1867 - 1900


Verwerving en rechten

  • Copyright

  • Herkomst

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883


Documentatie

    • Romke van der Veen, Vuurtorens. Over vierboeten, lichtwachters en markante bouwwerken, Groningen/Bussum 1981, p. 128-129.
    • W. Steffens, Kort overzicht uit de geschiedenis der kustverlichting in Nederlands-Indië, december 1926 (Marinebibliotheek, Den Haag).
    • Encyclopedie Nederlands Indië, 1918, dl. 2, p. 494.

Duurzaam webadres


Grofsmederij Leiden

Model of a Lighthouse

Leiden, c. 1867

Inscriptions

  • inscription, above the door:[...] / WILLEM III / [...] / 1868

Conservation

  • Restauratieatelier Scheepsmodellen, 2007: restored

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-1269


Entry

Brass model of the Noordwachter Lighthouse, mounted on a square base.

The model has twelve sides, consisting of a supporting framework around a central column with the stairs. The base is closed and covered and has a doorway, with the inscription above. The top is also twelve-sided, with a dome-shaped roof, with a weathervane shaped as an arrow.

The model was shown at the Exhibition Universelle of 1867 in Paris. The Noordwachter lighthouse northwest of Java was the first iron lighthouse to be built by the Dutch in the Dutch East Indies. It was built by the Grofsmederij Leiden from 1868 to 1869, which had the materials shipped from The Hague to Java in the sailing vessel Galileï. It was made of angle and plate iron.


Literature

J.M. Obreen et al., handwritten inventory list for items 944 to 1431, 1884, manuscript in HNA 476 RMA, inv. no. 1089, no. 1269; Encyclopedie Nederlands Indië, s.l. 1918, vol. 2, p. 494; W. Steffens, Kort overzicht uit de geschiedenis der bebakening van vaarwaters, reeden, enz. in den O.I. archipel, s.l. 1926; L. Crommelin and H. van Suchtelen, Nederlandse vuurtorens. Bouw en organisatie, Nieuwkoop 1978, pp. 44-46; R. van der Veen, Vuurtorens. Over vierboeten, lichtwachters en markante bouwwerken, Groningen/Bussum 1981, pp. 128-29


Citation

J. van der Vliet, 2016, 'Grofsmederij Leiden, Model of a Lighthouse, Leiden, c. 1867', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/200316130

(accessed 31 March 2026 10:52:34).