Model van een roer met Rapson-slide

anoniem, ca. 1839 - ca. 1850

Model van het bovenstuk van een roer met ronde roerkoning en delen van een elliptisch hek, op grondplank. De roerkoning is gebogen en heeft een achtkantige top, zodat hij met een borgplaat geblokkeerd kan worden. Twee beugels bovenin de kop houden een korte roerpen vast. De onderste roerpen, die onderdeks loopt, heeft aan het einde een verschuifbare ijzeren band met twee draaibare blokken: dit is de 'Rapson-Slide'. Beide roerpennen zijn van ijzer.

  • Soort kunstwerkdemonstratiemodel
  • ObjectnummerNG-MC-1355
  • Afmetingenmodel: hoogte 44 cm x breedte 35 cm x diepte 63,5 cm, capsule: hoogte 47,5 cm x breedte 67,5 cm x diepte 47,5 cm
  • Fysieke kenmerkenhout, messing en ijzer

Identificatie

  • Titel(s)

    Model van een roer met Rapson-slide

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-1355

  • Beschrijving

    Model van het bovenstuk van een roer met ronde roerkoning en delen van een elliptisch hek, op grondplank. De roerkoning is gebogen en heeft een achtkantige top, zodat hij met een borgplaat geblokkeerd kan worden. Twee beugels bovenin de kop houden een korte roerpen vast. De onderste roerpen, die onderdeks loopt, heeft aan het einde een verschuifbare ijzeren band met twee draaibare blokken: dit is de 'Rapson-Slide'. Beide roerpennen zijn van ijzer.

  • Onderdeel van catalogus


Vervaardiging

  • Vervaardiging

    modelmaker: anoniem, Rotterdam (mogelijk)

  • Datering

    ca. 1839 - ca. 1850

  • Zoek verder op


Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    hout, messing en ijzer

  • Afmetingen

    • model: hoogte 44 cm x breedte 35 cm x diepte 63,5 cm
    • capsule: hoogte 47,5 cm x breedte 67,5 cm x diepte 47,5 cm

Toelichting

  • De 'slide' was een uitvinding om de speling uit de stuurreep te halen en werd door John Rapson gepatenteerd in 1839. Dit model komt tot in detail overeen met de tekeningen van de brik Zeehond in het RNSM. De Zeehond, lang 30.5 m, was het laatste schip dat op de Rijkswerf van Rotterdam werd gebouwd, door C.J. Glavimans in 1845-1850. Glavimans probeerde in 1845 dit roer voor alle brikken van 12 stukken in te voeren.


Dit werk gaat over

  • Onderwerp


Verwerving en rechten

  • Copyright

  • Herkomst

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883


Documentatie

    • John H. Harland, 'The History of the Early Steering Wheel', The Mariners Mirror (1972) nr. 58, p. 53, afb. 12.
    • A. Lemmers, 'The Rudder (c.1600-c.1850)', ?1990-1993 [onduidelijk of het gepubliceerd is, concept in documentatiemap Geschiedenis NG-MC-217].

Duurzaam webadres


anonymous

Model of a Rudder with Rapson Slide

? Rotterdam, c. 1839 - c. 1850

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-1355


Entry

Construction model of the upper part of a round-headed rudder, fitted to an elliptical stern, mounted on a rectangular base.

The rudder head is made of a crooked timber and has an octagonal top, which can be locked by means of a plate with an octagonal hole. Two fittings in the top hold the second tiller. The lower tiller runs beneath the deck. A cylinder that can move forwards and backwards and on which two pulley blocks are fixed, is fitted at the end; this is the Rapson Slide. Both tillers are made of iron.

John Rapson invented and patented this slide in 1839 to solve the problem of the play on the tiller rope. This model agrees in detail with the drawings of the brig Zeehond in Het Scheepvaartmuseum.1Het Scheepvaartmuseum, Amsterdam, inv. no. OA IIIAAA-79. Zeehond, 30.5 metres long, was the last vessel built at the Rotterdam Navy dockyard, by Cornelis Jan Glavimans (1796-1857) from 1845 to 1850. In 1845 Glavimans tried to introduce this rudder for use on all 12-gun brigs.2HNA 2.12.01 Min. Marine, Exh. 8/6/1845 N70.


Literature

J.M. Obreen et al., handwritten inventory list for items 944 to 1431, 1884, manuscript in HNA 476 RMA, inv. no. 1089, no. 1355; J.H. Harland and M.R. Myers, ‘The Early History of the Steering Wheel’, The Mariner’s Mirror 58 (1972), no. 1, pp. 41-68, p. 53, fig. 12


Citation

J. van der Vliet, 2016, 'anonymous, Model of a Rudder with Rapson Slide, Rotterdam, c. 1839 - c. 1850', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/20054239

(accessed 5 April 2026 03:45:44).

Footnotes

  • 1Het Scheepvaartmuseum, Amsterdam, inv. no. OA IIIAAA-79.
  • 2HNA 2.12.01 Min. Marine, Exh. 8/6/1845 N70.