Hansje-in-de-kelder

Focko Raerda, 1669 - 1670

‘Hansken is in de kelder’ staat te lezen op het schild van de ridder in het midden van de schaal. Onder zijn voeten bevindt zich een opening. Als de schaal wordt gevuld met drank, komt Hansje – een beeldje van een zuigeling – omhoog. Zo lieten welgestelde 17de-eeuwers aan familie en vrienden weten dat er een kind op komst was.

  • Soort kunstwerkHansje-in-de-kelder
  • ObjectnummerBK-NM-13029
  • Afmetingenhoogte 22,5 cm x diameter 14,4 cm
  • Fysieke kenmerkenzilver, deels verguld

Identificatie

  • Titel(s)

    Hansje-in-de-kelder

  • Objecttype

  • Objectnummer

    BK-NM-13029

  • Beschrijving

    Drinkschaal op voet van gedeeltelijk verguld zilver; zogenaamde 'Hansje in de kelder'. In de schaal zijn tussen kwabornamenten verschillende dieren geponst. Bovenop de kogel waarin het Hansje verborgen is, staat een ridder met een wapen met opschrift. Op de bol van de beker zijn huwelijkssymbolen gegraveerd die verwijzen naar vruchtbaarheid en voorspoed. Op de voet van de schaal staat een alliantiewapen gegraveerd onder een kroon: het rechter mannelijke wapen bestaat uit drie hulsbladeren, het linker vrouwelijke wapen is doorsneden, met boven een posthoorn en onder een halve lelie en drie rozen.

  • Opschriften / Merken

    opschrift, op wapenschild van de ridder: ‘HANSKEN IS IN DE KELDER’

Vervaardiging

  • Vervaardiging

    zilversmid: Focko Raerda, Groningen (stad)

  • Datering

    1669 - 1670

  • Zoek verder op

Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    zilver, deels verguld

  • Afmetingen

    hoogte 22,5 cm x diameter 14,4 cm

Toelichting

  • Hansken in de kelder is een verwijzing naar een heildronk die reeds in de 17de eeuw al door Huygens werd genoemd. Er werd gedronken op het welvaren van de zwangere vrouw en het ongeboren kind. Het 'Hansje' komt tevoorschijn bij het volschenken van de beker en roept de associatie op met de geboorte van een kind.

Dit werk gaat over

  • Onderwerp

  • Plaats

Verwerving en rechten

  • Credit line

    Bruikleen van het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap

  • Copyright

    Publiek domein

Documentatie

    • Rijksmuseum Kunstkrant, 33 (sept.-okt. 2007) 5, p. 11.
    • Eveline Sint Nicolaas en Egge Knol, 'Een Groninger Hansje-in-de-kelder', Groninger Museum Magazine (2008) 3, p. 33-35 met afb.

Gerelateerde objecten

  • Gerelateerd

Duurzaam webadres

Vragen?

Ziet u een fout? Of heeft u extra informatie over dit object? Laat het ons weten!