Aan de slag met de collectie:
Halfmodel van een schroefstoomschip
Rijkswerf Vlissingen, 1863
Gepolychromeerd en geheel beplankt mallenmodel (stuurboord) van een driemast schroefstoomschip. Twee en twintig opgeschilderde poorten voor het geschutdek, en zestien voor het bovendek. Het schegbeeld is een wapenschild in krans; kraanbalk met leeuwenmasker. Elliptisch hek; roer met ronde roerkoning. Het model heeft een schroefraam voor een schroeflichttoestel, en een klein campanjedek zoals gewoonlijk de schroefkoker overdekt. Zeeg nagenoeg vlak, één reehout. Rondspant. Het model is uitgerust met alle rusten zonder puttings. Schaal 1:50 (schaal op model).
- Soort kunstwerkscheepsmodel, werfmodel, halfmodel
- ObjectnummerNG-MC-1144
- Afmetingenhoogte 37,5 cm x breedte 172,5 cm x diepte 18,5 cm
- Fysieke kenmerkenhout en messing
Identificatie
Titel(s)
Halfmodel van een schroefstoomschip
Objecttype
Objectnummer
NG-MC-1144
Beschrijving
Gepolychromeerd en geheel beplankt mallenmodel (stuurboord) van een driemast schroefstoomschip. Twee en twintig opgeschilderde poorten voor het geschutdek, en zestien voor het bovendek. Het schegbeeld is een wapenschild in krans; kraanbalk met leeuwenmasker. Elliptisch hek; roer met ronde roerkoning. Het model heeft een schroefraam voor een schroeflichttoestel, en een klein campanjedek zoals gewoonlijk de schroefkoker overdekt. Zeeg nagenoeg vlak, één reehout. Rondspant. Het model is uitgerust met alle rusten zonder puttings. Schaal 1:50 (schaal op model).
Opschriften / Merken
- schaalverdeling, rechtsonder: messing schaalverdeling in duimen
- opschrift, midden boven, op een ovaal blauw label: ‘ADOLF.HERTOG VAN NASSAU / Fregat met Stoomvermogen / 450 P:K 51 Stukken.’
- opschrift, rechts, op een stuk papier, in inkt: ‘Voornaamste bepalingen. / [followed by measurements and armament]’
- etiket, rechtsboven: ‘1144’ voormalig inventarisnummer
Onderdeel van catalogus
Vervaardiging
Vervaardiging
modelmaker: Rijkswerf Vlissingen, Vlissingen
Datering
1863
Zoek verder op
Materiaal en techniek
Fysieke kenmerken
hout en messing
Afmetingen
hoogte 37,5 cm x breedte 172,5 cm x diepte 18,5 cm
Toelichting
Het fregat van 51 stukken met stoomvermogen Adolf, Hertog van Nassau, lang 72 m, werd in 1858-1861 te Vlissingen gebouwd. Het schip werd in 1866 ingeroepen om de haven van Vlissingen te beschermen tegen de dreigende aanwezigheid van het Peruaanse pantserschip Independencia, dat, gebouwd door Laird in Engeland, op weg naar Zuid-Amerika zonder toestemming Vlissingen was binnengevallen. Dit incident, waarbij de ontoereikendheid van het Nederlandse fregat tegenover de gepantserde tegenstander zo overduidelijk was, leidde ertoe dat bij de Koninklijke Marine de overgang tot een pantservloot werd versneld. De Adolf, Hertog van Nassau deed daarna slechts dienst als wachtschip en werd in 1918 gesloopt.
Dit werk gaat over
Persoon
Onderwerp
Verwerving en rechten
Copyright
Herkomst
...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883
Documentatie
J.M. Dirkzwager, 'De introductie van pantserschepen in Nederland', Tijdschrift voor zeegeschiedenis (1985) nr. 1.
Duurzaam webadres
Als u naar dit object wilt verwijzen, gebruik dan de duurzame URL:
Vragen?
Ziet u een fout? Of heeft u extra informatie over dit object? Laat het ons weten!
Rijkswerf Vlissingen
Half Model of a Screw Steamer
Flushing, 1863
Inscriptions
- inscription, top centre, on an oval blue label:ADOLF.HERTOG VAN NASSAU / Fregat met Stoomvermogen / 450 P:K 51 Stukken.
- inscription, right, on a piece of paper, in ink:Voornaamste bepalingen. / [followed by measurements and armament]
- label, upper right:1144 former inventory label
- scale, bottom right: brass scale in inches
Provenance
...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883
Object number: NG-MC-1144
Entry
Polychromed and fully planked wooden half bracket model of the starboard side of a three-masted screw steamer, mounted on a rectangular white, wooden backboard.
The side is planked on top of frame moulds and painted black. Twenty-two gun ports are painted on the side of the lower deck and another sixteen gun ports are indicated on the bulwark of the upper deck. A broad white band highlights the tier of guns on the lower deck. The bow features a detailed beakhead with a coat of arms in a laurel wreath as a billethead, painted gold. The cathead is decorated with a gold-painted lion’s head. Below the elliptical stern an empty aperture for a screw propeller and a round-headed rudder is depicted. The model has a well for lifting the screw propeller and a small poop, which usually covers the well for the lifting screw. The sheer is virtually flat. One sheer rail is indicated. The hull is round and painted a metallic copper colour below the waterline. The model has three sets of channels. The position of three masts and the bowsprit is shown in a truncated form.
The 51-gun steam frigate Adolf Hertog van Nassau, 72 metres long, was built in Flushing from 1858 to 1861. The ship was called in to protect the port of Flushing in 1866 against the threatening presence of the Peruvian ironclad Independencia, which, built by Laird Brothers in the United Kingdom and on its way to South America, called into Flushing without authorisation. The weakness of the Dutch frigate before such a formidable opponent was so obvious that the incident hastened the transition of the Dutch fleet to ironclads. Adolf Hertog van Nassau thereafter only served as a guard ship and was sold for breaking up in 1914.1A.J. Vermeulen, De schepen van de Koninklijke Marine en die der gouvernementsmarine 1814-1962, The Hague 1962, p. 56.
Scale (on model) 1:50.
Literature
J.M. Obreen et al., handwritten inventory list for items 944 to 1431, 1884, manuscript in HNA 476 RMA, inv. no. 1089, no. 1144; A.J. Vermeulen, De schepen van de Koninklijke Marine en die der gouvernementsmarine 1814-1962, The Hague 1962, p. 56; J.M. Dirkzwager, ‘De introductie van pantserschepen in Nederland’, Tijdschrift voor Zeegeschiedenis 4 (1985), no. 1, pp. 23-41
Citation
J. van der Vliet, 2016, 'Rijkswerf Vlissingen, Half Model of a Screw Steamer, Flushing, 1863', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/20054135
(accessed 3 February 2026 16:39:44).Footnotes
- 1A.J. Vermeulen, De schepen van de Koninklijke Marine en die der gouvernementsmarine 1814-1962, The Hague 1962, p. 56.