Geuzendraagteken, speld met napje en kalebasje

Toen in 1566 enkele honderden Nederlandse edelen aan het Spaanse gezag een petitie aanboden waarin om meer tolerantie inzake geloofskwesties werd gevraagd, werden zij honend uitgemaakt voor 'gueux': bedelaars. De groep nam het Franse 'gueux' (verbasterd tot 'geuzen') aan als erenaam en tooide zich met bedelaarsinsignes. Dit waren penningen die stadsbesturen aan bedelaars gaven als teken dat zij mochten bedelen. De halve maan vorm van de penningen en de tekst op de rand 'Liever Turx dan Paus' verwijst naar Turkije. 'Turks' had verschillende betekenissen. Turken hadden niet alleen de naam wreed te zijn, ze stonden ook bekend om hun tolerantie tegenover andere godsdiensten. Bovendien waren het islamitische Turkije en katholieke Spanje met elkaar in oorlog. Behalve penningen droegen de Geuzen ook kleine houten bedelnapjes en flesjes: herkenningstekens van bedelende pelgrims.