Draaipaal en slede voor touwslaan

anoniem, ca. 1800 - ca. 1858

Twee wagentjes die samen een touwslagerij vormen. Het ene is voor het spannen van de strengen, het andere voor het eigenlijke touwslaan. Beide hebben een rechthoekig lichaam op vier wielen met een ingebouwde lade. Het wagentje voor het spannen van de strengen heeft een raderwerk voor vijf strengen: een groot tandwiel dat vier kleine tandwielen in de hoeken aandrijft wordt bediend met een zwengel. De haken waaraan de strengen worden bevestigd zijn op de assen van de tandwielen gemonteerd en het raderwerk zorgt er dus voor dat de buitenste vier sneller draaien dan de middelste, die bovendien in de andere richting draait. Het andere wagentje heeft slechts één haak, waarbij de beweging van de zwengel via twee tandwielen wordt overgebracht.

  • Soort kunstwerkgereedschap
  • ObjectnummerNG-MC-58
  • Afmetingenmodel: hoogte 32 cm (draaipaal) x lengte 34,5 cm (draaipaal) x breedte 27 cm (draaipaal), capsule: hoogte 27,5 cm (slede) x lengte 30 cm (slede) x breedte 25,8 cm (slede), hoogte 38 cm x breedte 60 cm x diepte 42 cm
  • Fysieke kenmerkenhout, messing, ijzer

Identificatie

  • Titel(s)

    Draaipaal en slede voor touwslaan

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-58

  • Beschrijving

    Twee wagentjes die samen een touwslagerij vormen. Het ene is voor het spannen van de strengen, het andere voor het eigenlijke touwslaan. Beide hebben een rechthoekig lichaam op vier wielen met een ingebouwde lade. Het wagentje voor het spannen van de strengen heeft een raderwerk voor vijf strengen: een groot tandwiel dat vier kleine tandwielen in de hoeken aandrijft wordt bediend met een zwengel. De haken waaraan de strengen worden bevestigd zijn op de assen van de tandwielen gemonteerd en het raderwerk zorgt er dus voor dat de buitenste vier sneller draaien dan de middelste, die bovendien in de andere richting draait. Het andere wagentje heeft slechts één haak, waarbij de beweging van de zwengel via twee tandwielen wordt overgebracht.

  • Opschriften / Merken

    etiket, op de wagen met de slede: ‘58’ voormalig inventarisnummer

  • Onderdeel van catalogus


Vervaardiging

  • Vervaardiging

    modelmaker: anoniem, Nederland

  • Datering

    ca. 1800 - ca. 1858

  • Zoek verder op


Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    hout, messing, ijzer

  • Afmetingen

    • model: hoogte 32 cm (draaipaal) x lengte 34,5 cm (draaipaal) x breedte 27 cm (draaipaal)
    • capsule: hoogte 27,5 cm (slede) x lengte 30 cm (slede) x breedte 25,8 cm (slede)
    • hoogte 38 cm x breedte 60 cm x diepte 42 cm

Toelichting

  • Deze wagentjes maakten deel uit van het modelmakersgereedschap.


Dit werk gaat over

  • Onderwerp


Verwerving en rechten

  • Copyright

  • Herkomst

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883


Documentatie


Gerelateerde objecten

  • Gerelateerd


Duurzaam webadres


anonymous

Tackle Board and Sledge for Rope Making

Netherlands, c. 1800 - c. 1858

Inscriptions

  • label, on the cart with the sledge:58 former inventory label

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-58


Entry

Two carts that together form a ropery.1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 58. One is for warping the yarn, the other for laying rope. They both have a rectangular body on four wheels with a drawer at the back. The cart for yarn warping has whirls for five strands; a crank drives a large cogwheel, which then drives the four smaller cogwheels in the corners. The whirls are mounted on the axles of each of the cogwheels, and the gearwork thus makes the outer whirls turn faster than the central one, which also turns in the opposite direction. The cart for rope laying has only one whirl, the movement of the crank being transferred by a large and small cogwheel.

These objects were the equipment of a model maker.


Literature

J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 58


Citation

J. van der Vliet, 2016, 'anonymous, Tackle Board and Sledge for Rope Making, Netherlands, c. 1800 - c. 1858', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/20053212

(accessed 4 augustus 2026 21:40:24 UTC+0).

Footnotes

  • 1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 58.