Fotoalbum van de familie Bergsma

anoniem, 1914 - 1926

Fotoalbum in slappe groengrijze omslag van gegaufreerd papier. Op de voorzijde een geometrische versiering en handgeschreven het opschrift 'Tandjong Poera Rantan Pandjang November 1914'. Dit verwijst naar twee plaatsen op Sumatra, de laatste ook als Rantau Pandjang bekend. Het album bevat 12 losse bladen die mogelijk ooit aan het omslag vastzaten en in totaal 51 opgeplakte foto's. Het zijn opnames van het gezin Bergsma: vader Eiso, moeder Gerda (geboren Henny) en de kinderen Georges, Hans en Netta. Het gezin woonde in Tandjong Poera op Sumatra. Eiso Bergsma (1881-1955) was tropenarts. Het zijn voornamelijk foto's in de privésfeer: exterieur en interieur van hun woonhuis, de kinderen, huishoudelijk personeel, een auto en familieportretten, gemaakt in de periode 1914-1926.

  • Soort kunstwerkfotoalbum, plakboek
  • ObjectnummerRP-F-F01122
  • Afmetingenhoogte 187 mm x breedte 235 mm x breedte 470 mm (Opengeslagen.) x dikte 15 mm
  • Fysieke kenmerkenfotoalbum in groengrijze omslag

Identificatie

  • Titel(s)

    • Fotoalbum met opnames van de familie Bergsma in Tandjong Poera en Rantan Pandjang (Sumatra)
    • Fotoalbum van de familie Bergsma
    • Tandjong Poera Rantan Pandjang November 1914 (titel op object)
  • Objecttype

  • Objectnummer

    RP-F-F01122

  • Beschrijving

    Fotoalbum in slappe groengrijze omslag van gegaufreerd papier. Op de voorzijde een geometrische versiering en handgeschreven het opschrift 'Tandjong Poera Rantan Pandjang November 1914'. Dit verwijst naar twee plaatsen op Sumatra, de laatste ook als Rantau Pandjang bekend. Het album bevat 12 losse bladen die mogelijk ooit aan het omslag vastzaten en in totaal 51 opgeplakte foto's. Het zijn opnames van het gezin Bergsma: vader Eiso, moeder Gerda (geboren Henny) en de kinderen Georges, Hans en Netta. Het gezin woonde in Tandjong Poera op Sumatra. Eiso Bergsma (1881-1955) was tropenarts. Het zijn voornamelijk foto's in de privésfeer: exterieur en interieur van hun woonhuis, de kinderen, huishoudelijk personeel, een auto en familieportretten, gemaakt in de periode 1914-1926.


Vervaardiging

  • Vervaardiging

    • fotograaf: anoniem, Sumatra
    • samensteller: anoniem
  • Datering

    1914 - 1926

  • Zoek verder op


Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    fotoalbum in groengrijze omslag

  • Afmetingen

    hoogte 187 mm x breedte 235 mm x breedte 470 mm (Opengeslagen.) x dikte 15 mm


Toelichting

  • Het album ‘Tandjong Poera – Rantan Pandjong November 1914’ bevat 51 foto’s van het gezin van Eiso Bergsma (1881-1955), zijn vrouw Gerda Bergsma-Henny (1888-1979) en hun kinderen Georges (geb. 1915), Hans (1917) en Netta (1919). Van hun vierde kind Anna Maria (geboren 1926) zijn geen foto’s opgenomen. De periode waarin de foto’s zijn gemaakt bestrijkt de jaren 1914-1926. Eiso Bergsma werkte van 1912 tot 1927 als tropenarts en geneesheer-directeur op Sumatra in Tanjung Pura (nu: Telek Bakuing) en Medan. De foto’s tonen grotendeels de privé-sfeer van de Bergsma familie en getuigen van een tevreden en welgesteld leven in de tropen. Uitstapjes per auto naar ’buitenplaatsen’ als Brastagi, waar een sanatorium voor tuberculose patiënten in de Sumatraanse bergen lag of deelname aan bijeenkomsten waar witte planters en bestuursambtenaren elkaar ontmoetten, golden als ontspanning en noodzakelijke afwisseling van het verblijf in de tropen. Wat in het album volledig ontbreekt was de verhouding met de inheemse bevolking. We zien op een groepsfoto van het Indisch personeel in de tuin van de Bergsma’s acht personen (waaronder twee vrouwen): de kok, de tuinman, de boy, de baboe, de chauffeur en de waterdrager. Allen zijn aangeduid met hun functie in plaats van hun namen. Vriendenbezoek daarentegen wordt met naam en toenaam vermeld. Overigens kwam de dokterspraktijk die Bergsma op Sumatra verrichtte en zijn positie als geneesheer-directeur nauwelijks in beeld. Van zijn praktijk is alleen een werkkamer aan huis te zien, maar geen waarop hij een patiënt behandelt. In 1920 raakte Bergsma zijdelings betrokken bij een moord op een Indiase contractarbeider. Deze had een opzichter bedreigd en werd vervolgens wreed gemarteld en vermoord door de administrateur van de onderneming. Een getuige van deze gebeurtenissen kampte met ernstige psychische problemen en moest door Bergsma worden opgenomen in de psychiatrische afdeling van het militair hospitaal te Medan. De brute behandeling en de moord op de Indiër was voor die tijd geen exceptionele gebeurtenis. We kunnen vaststellen dat er een groot contrast bestond tussen Bergsma professionele ervaringen en de onbezorgde tropen-idylle die uit de foto’s naar voren komt. In 1927 keerde de familie terug naar Nederland. Eiso Bergsma vestigde zich als arts in Wassenaar. [Gebaseerd op een tekst van John Kleinen, 2025, zie Join, objectdocumentatie onder RP-F-F01122]


Dit werk gaat over

  • Persoon

  • Onderwerp

  • Plaats


Verwerving en rechten


Gerelateerde objecten

  • Onderdelen


Duurzaam webadres