Model van een rolpaard

Rijkswerf Amsterdam, ca. 1850

Model van een affuit, incompleet. Het lichaam wordt naar voren toe smaller. Het dwarsverband tussen de wangen bestaat uit een schuin staand kalf met borststuk met borstklep, en de aslijven; zoolplaat is een in de langsrichting liggende balk tussen de aslijven. De wangen hebben drie trappen en een ellipsvormige uitsnede beneden. Onder de aslijven is een slede aangebracht, waarop een kleminrichting als rem tegen het recuul werkt; deze rem ontbreekt. De slede is een houten frame, aan de voorzijde met messing beslagen en voorzien van een spilbout. Onder tegen het achterste aslijf zijn twee kleine rollers aangebracht, met hun assen radiaal ten opzichte van de spilbout als het stuk te boord staat; met een hefboom tillen deze rollers het affuit van de achterwielen als gebakst moet worden. Het model heeft messing oogbouten, tappandeksels en ander beslag. Schaal 1:5 (afgeleid).

  • Soort kunstwerkdemonstratiemodel
  • ObjectnummerNG-MC-754
  • Afmetingenhoogte 10,7 cm x breedte 17,8 cm x diepte 16,4 cm x hoogte 15 cm (in verpakking), verpakking: breedte 32 cm x diepte 24,5 cm
  • Fysieke kenmerkenhout en messing

Identificatie

  • Titel(s)

    Model van een rolpaard

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-754

  • Beschrijving

    Model van een affuit, incompleet. Het lichaam wordt naar voren toe smaller. Het dwarsverband tussen de wangen bestaat uit een schuin staand kalf met borststuk met borstklep, en de aslijven; zoolplaat is een in de langsrichting liggende balk tussen de aslijven. De wangen hebben drie trappen en een ellipsvormige uitsnede beneden. Onder de aslijven is een slede aangebracht, waarop een kleminrichting als rem tegen het recuul werkt; deze rem ontbreekt. De slede is een houten frame, aan de voorzijde met messing beslagen en voorzien van een spilbout. Onder tegen het achterste aslijf zijn twee kleine rollers aangebracht, met hun assen radiaal ten opzichte van de spilbout als het stuk te boord staat; met een hefboom tillen deze rollers het affuit van de achterwielen als gebakst moet worden. Het model heeft messing oogbouten, tappandeksels en ander beslag. Schaal 1:5 (afgeleid).

  • Onderdeel van catalogus


Vervaardiging

  • Vervaardiging

    • modelmaker: Rijkswerf Amsterdam, Amsterdam
    • naar ontwerp van Ferguson (ontwerper), Verenigd Koninkrijk
  • Datering

    • ca. 1850
    • 1854
  • Zoek verder op


Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    hout en messing

  • Afmetingen

    • hoogte 10,7 cm x breedte 17,8 cm x diepte 16,4 cm x hoogte 15 cm (in verpakking)
    • verpakking: breedte 32 cm x diepte 24,5 cm

Toelichting

  • Bij dit soort affuiten maakte men gebruik van oude rolpaarden. Ze werden gebruikt voor zwaar geschut op kleine vaartuigen zoals kanonneerboten. Deze rolpaarden werden ook wel Ferguson affuiten genoemd.


Dit werk gaat over

  • Onderwerp


Verwerving en rechten

  • Copyright

  • Herkomst

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883


Documentatie

    • G.F.G. Gobius, Handleiding tot de kennis der zee-artillerie voor konstabels en matrozen-kanonniers; tevens geschikt tot leiddraad bij het houden van theorie over de artilleriezaken, Nieuwendiep 1857, p. 41.
    • H. van Goens, Handleiding tot de kennis van de zeeartillerie, Rotterdam 1861-1865, p. 606, pl. XX.
    • Hte. Sebert & H. de Poyen, Rechèrches historiques et technologiques sur les organes méchaniques des affuts, avec planches en figures, Parijs 1879, p. 136.

Duurzaam webadres


Rijkswerf Amsterdam

Model of a Gun Carriage

Amsterdam, United Kingdom, 1854

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-754


Entry

Model of a gun carriage.

The cheeks are tapering towards the front and are held together with an inclined transom forward, with a breast piece with a hinging outer part, and the axletrees; the stool bed is a longitudinal beam between both axletrees. The cheeks have three steps and quarter rounds and a semi-ellipsoidal cutaway below. Underneath the axletrees, a slide with a brake for the recoil is mounted. The brake, which works with a jamming device, is missing. The slide is a wooden frame, sheathed in brass at the front and with a pivot bolt. Underneath the hind axletree, two small rollers are mounted, their axes radial to the pivot bolt when the carriage is run out. With handspikes, they can lift the carriage off its hind trucks for training. The model has brass eyebolts, capsquares, linchpins and other fittings.

These gun carriages were made from old gun carriages. They were used for heavy artillery on small vessels, such as gunboats. They were called Ferguson gun carriages.

Scale (derived) 1:5.


Literature

Official Catalogue of the Great Exhibition of the Works of Industry of All Nations 1851, London 1851 (2nd. ed.), pp. 48-84; G.F.G. Gobius, Handleiding tot de kennis der zee-artillerie voor konstabels en matrozen-kanonniers. Tevens geschikt tot leiddraad bij het houden van theorie over de artilleriezaken, Nieuwediep 1857, p. 41; J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 754; H. van Goens, Handleiding tot de kennis van de zee-artillerie, Rotterdam 1861-65, p. 606, pl. XX; H. Sebert and H. de Poyen, Rechèrches historiques et technologiques sur les organes méchaniques des affuts. Avec planches en figures, Paris 1879, p. 136; W.G.M.H. Canisius, ‘De ontwikkeling van scheepsgeschut bij de Nederlandse marine in 1780-1880’, Erfgoed van Industrie en Techniek 2 (1993), no. 2, pp. 43-62, no. 3, pp. 80-87, p. 59


Citation

J. van der Vliet, 2016, 'Rijkswerf Amsterdam, Model of a Gun Carriage, Amsterdam, c. 1850', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/20053941

(accessed 3 augustus 2026 20:44:33 UTC+0).