Model van een 16 cm kanon op rolpaard

Rijkswerf Amsterdam, 1863

Model van een getrokken kanon van 16 cm op rolpaard. De loop, lang 41,1 cm met een kaliber van 31 mm, heeft een lange slotverhevenheid naar achteren uitstekend boven de broekingring, met een schuinstaand percussieslot en een gat en bout voor een opzetstang; de druif is plat en rust op de eleveerschroef. De ziel heeft zes groeven. Het rolpaard, voor iets smaller dan achter,bestaat uit twee wangen met twee trappen en een ovaal gat voor de broeking ieder, verbonden door een schuinstaand kalf, een borststuk met borstklep en de aslijven. Tussen de aslijven ligt de zoolplaat. Het rolpaard heeft dubbele houten wielen van gelijke diameter; onder de aslijven zijn vierkante houten kussens geplaats. De stelwig is vervangen door een eleveerschroef in het achterste aslijf. Schaal 1:5 (afgeleid).

  • Soort kunstwerkdemonstratiemodel
  • ObjectnummerNG-MC-1133
  • Afmetingenhoogte 22,5 cm x breedte 46,5 cm x diepte 30,2 cm x kaliber 31 mm
  • Fysieke kenmerkenhout, messing en touw

Identificatie

  • Titel(s)

    Model van een 16 cm kanon op rolpaard

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-1133

  • Beschrijving

    Model van een getrokken kanon van 16 cm op rolpaard. De loop, lang 41,1 cm met een kaliber van 31 mm, heeft een lange slotverhevenheid naar achteren uitstekend boven de broekingring, met een schuinstaand percussieslot en een gat en bout voor een opzetstang; de druif is plat en rust op de eleveerschroef. De ziel heeft zes groeven. Het rolpaard, voor iets smaller dan achter,bestaat uit twee wangen met twee trappen en een ovaal gat voor de broeking ieder, verbonden door een schuinstaand kalf, een borststuk met borstklep en de aslijven. Tussen de aslijven ligt de zoolplaat. Het rolpaard heeft dubbele houten wielen van gelijke diameter; onder de aslijven zijn vierkante houten kussens geplaats. De stelwig is vervangen door een eleveerschroef in het achterste aslijf. Schaal 1:5 (afgeleid).

  • Opschriften / Merken

    • opschrift, rechts, op een stuk papier, in inkt: ‘Voornaamste bepalingen. / [followed by measurements and armament] / Amsterdam den 15 November 1861 / De Hoofd Ingenieur der Marine / H.G. Jansen.’
    • opschrift, midden boven, op een ovaal label: ‘Schroefstoomschip 1e Klasse / 16 Stukken 250 PK / DJAMBI. ZOUTMAN / enz / 1/50 ware grootte’
  • Onderdeel van catalogus


Vervaardiging

  • Vervaardiging

    modelmaker: Rijkswerf Amsterdam, Amsterdam

  • Datering

    1863

  • Zoek verder op


Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    hout, messing en touw

  • Afmetingen

    hoogte 22,5 cm x breedte 46,5 cm x diepte 30,2 cm x kaliber 31 mm


Toelichting

  • Dit model stelt een getrokken kanon van 16 cm N°3 voor; dit waren aangepaste bronzen carronades van 60 pond, zoals duidelijk is te zien aan de vorm. Het model werd gemaakt om de opmerkingen komende van de vloot, waar dit kanon kort daarvoor in gebruik genomen was, te kunnen beoordelen. In juni 1863 werd het model in de Modellenverzameling ondergebracht.


Dit werk gaat over

  • Onderwerp


Verwerving en rechten

  • Copyright

  • Herkomst

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883


Documentatie

    • W.G.M.H. Canisius, 'De ontwikkeling van scheepsgeschut bij de Nederlandse marine in 1780-1880 (2), Erfgoed 2 (1993) nr. 3, p. 80-87.
    • H. van Goens, Handleiding tot de kennis van de zeeartillerie, Rotterdam 1861-1865, p. 161 ff., p. 341, pl. II, afb. 6, pl. XV.

Duurzaam webadres


Rijkswerf Amsterdam

Model of a 16-cm Gun and Carriage

Amsterdam, 1863

Inscriptions

  • inscription, top centre, on an oval label:Schroefstoomschip 1e Klasse / 16 Stukken 250 PK / DJAMBI. ZOUTMAN / enz / 1/50 ware grootte
  • inscription, right, on a piece of paper, in ink:Voornaamste bepalingen. / [followed by measurements and armament] / Amsterdam den 15 November 1861 / De Hoofd Ingenieur der Marine / H.G. Jansen.

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-1133


Entry

Model of a 16-cm rifled gun on a carriage.

The gun is 41.1 cm long and has a 31 mm calibre, a long vent patch protruding to the rear above the breech ring, with an inclined percussion lock and a hole and bolt for a tangent sight. The button is flat and rests on the elevating screw. The bore has six grooves. The carriage, narrowing towards the front, consists of two cheeks with two steps each and oval holes for the breeching, and an inclined transom, a breast piece with a hinged outer part and the axletrees. The axletrees are connected by the stool bed. The carriage has double wooden trucks of equal diameter. The axletrees have wooden chocks underneath. The quoin has been replaced by an elevating screw in the hind axletree.

This model represents a N° 3 pattern rifled 16-cm gun, which was an adapted bronze 60-pound carronade with trunnions, as can clearly be seen from the shape of the gun. The model was made to visualize the comments coming from the fleet, which had recently introduced the gun. In June 1863 the model was added to the Navy Model Room.1HNA 2.12.01 Min. Marine, Exh. 29/6/1863 N20.

Scale (derived) 1:5.


Literature

H. van Goens, Handleiding tot de kennis van de zee-artillerie, Rotterdam 1861-65, pp. 161 ff., p. 341, pl. II, fig. 6, pl. XVI; J.M. Obreen et al., handwritten inventory list for items 944 to 1431, 1884, manuscript in HNA 476 RMA, inv. no. 1089, no. 1133; W.G.M.H. Canisius, ‘De ontwikkeling van scheepsgeschut bij de Nederlandse marine in 1780-1880’, Erfgoed van Industrie en Techniek 2 (1993), no. 2, pp. 43-62, no. 3, pp. 80-87, p. 81


Citation

J. van der Vliet, 2016, 'Rijkswerf Amsterdam, Model of a 16-cm Gun and Carriage, Amsterdam, 1863', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/20054127

(accessed 7 augustus 2026 19:51:19 UTC+0).

Footnotes

  • 1HNA 2.12.01 Min. Marine, Exh. 29/6/1863 N20.