Model van een geschutkraan op sporen

anoniem, ca. 1800 - ca. 1857

Model van een zware kraan op acht wielen, een slede en een laadplatform, die in sporen lopen, en een kar. Het takel heeft twee lieren, met zwengels aan weerszijden; door de trommels met tandwielen te verzetten, kunnen de lieren gecombineerd worden, maar het mechanisme is nu defect. De arm van de kraan draait om zijn as; het touw loopt over een schijf door de koning naar de achterkant, tussen twee verticale rollers en over een schijf weer terug naar de voorkant en over een schijf aan het eind van de arm. Een ring en dubbele haak zijn aan het eind bevestigd. Er zijn drie spoorstukken, waarvan één een draaitafel met kogellager. Eén slede is een raam met acht wielen zoals de kraan; de ander is een laadplatform met sporen, die ondersteboven op de andere spoorstukken moet worden geplaatst met kogels in de sporen, die zo als kogellagers functioneren. De spoorstukken en het laadplatform hebben ringen aan de zijkanten voor het slepen en vastzetten met touw. Eén spoorstuk kan aan de kar bevestigd worden, die aan de voorkant een lier heeft waarmee kraan, slede of laadplatform op de kar getrokken kunnen worden; de bovenkant van de kar is een voortzetting van de sporen. De kar heeft twee kleine wielen vooraan, die kunnen draaien, en twee grote wielen achter.

  • Soort kunstwerkdemonstratiemodel
  • ObjectnummerNG-MC-1035
  • Afmetingenkraan: hoogte 52,7 cm x breedte 51,2 cm x diepte 33,8 cm, kar: hoogte 16,8 cm x breedte 113,5 cm x diepte 34,8 cm, slede: hoogte 5,2 cm x breedte 49,2 cm x diepte 21,2 cm, platform: hoogte 3,5 cm x breedte 48,5 cm x diepte 23 cm, draaitafel: hoogte 5,5 cm x breedte 48 cm x diepte 23 cm, spoor: hoogte 5,5 cm x breedte 63,5 cm x diepte 23 cm
  • Fysieke kenmerkenhout, messing en ijzer

Ontdek verder

"geschut" door anonymous

Enterbus op mik

anoniem, ca. 1780 - ca. 1800

Enterbus op mik

Enterbus op mik

anoniem, ca. 1780 - ca. 1800

Enterbus op mik

Fragmenten van een gesprongen kanon

anoniem, 1858 - 1859

Fragmenten van een gesprongen kanon

meer door anonymous

Boeket bloemen

anoniem, 1680-08

Boeket bloemen

Bloemen

anoniem, ca. 1700 - ca. 1799

Bloemen

Vijf studies van anemonen

anoniem, ca. 1760 - ca. 1770

Vijf studies van anemonen

Poppenhuis van Petronella Oortman

anoniem, ca. 1686 - ca. 1710

Poppenhuis van Petronella Oortman

Tak van bloeiende magnolia

anoniem, 1910 - 1925

Tak van bloeiende magnolia

Kimono

anoniem, 1910 - 1930

Kimono

Identificatie

  • Titel(s)

    Model van een geschutkraan op sporen

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-1035

  • Beschrijving

    Model van een zware kraan op acht wielen, een slede en een laadplatform, die in sporen lopen, en een kar. Het takel heeft twee lieren, met zwengels aan weerszijden; door de trommels met tandwielen te verzetten, kunnen de lieren gecombineerd worden, maar het mechanisme is nu defect. De arm van de kraan draait om zijn as; het touw loopt over een schijf door de koning naar de achterkant, tussen twee verticale rollers en over een schijf weer terug naar de voorkant en over een schijf aan het eind van de arm. Een ring en dubbele haak zijn aan het eind bevestigd. Er zijn drie spoorstukken, waarvan één een draaitafel met kogellager. Eén slede is een raam met acht wielen zoals de kraan; de ander is een laadplatform met sporen, die ondersteboven op de andere spoorstukken moet worden geplaatst met kogels in de sporen, die zo als kogellagers functioneren. De spoorstukken en het laadplatform hebben ringen aan de zijkanten voor het slepen en vastzetten met touw. Eén spoorstuk kan aan de kar bevestigd worden, die aan de voorkant een lier heeft waarmee kraan, slede of laadplatform op de kar getrokken kunnen worden; de bovenkant van de kar is een voortzetting van de sporen. De kar heeft twee kleine wielen vooraan, die kunnen draaien, en twee grote wielen achter.

  • Onderdeel van catalogus

Vervaardiging

  • Vervaardiging

    modelmaker: anoniem, Nederland (mogelijk)

  • Datering

    ca. 1800 - ca. 1857

  • Zoek verder op

Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    hout, messing en ijzer

  • Afmetingen

    • kraan: hoogte 52,7 cm x breedte 51,2 cm x diepte 33,8 cm
    • kar: hoogte 16,8 cm x breedte 113,5 cm x diepte 34,8 cm
    • slede: hoogte 5,2 cm x breedte 49,2 cm x diepte 21,2 cm
    • platform: hoogte 3,5 cm x breedte 48,5 cm x diepte 23 cm
    • draaitafel: hoogte 5,5 cm x breedte 48 cm x diepte 23 cm
    • spoor: hoogte 5,5 cm x breedte 63,5 cm x diepte 23 cm

Toelichting

  • Dit systeem van sporen met kogels is overgenomen van de uitvinding van graaf Marin Carburi (Marin de Carbus, gest. 1782), leraar aan het Marine Instituut te St. Petersburg, om het immense granieten voetstuk voor het ruiterstandbeeld van Tsaar Peter de Grote te transporteren. De sporen zijn zeer gelijkend aan het model in de collectie van Van Marum in het Teylers Museum in Haarlem.

Dit werk gaat over

  • Onderwerp

Verwerving en rechten

  • Copyright

    Publiek domein

  • Herkomst

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Documentatie

  • F.M. Feldhaus, 'Ein 1500-t-Transport auf Kugeln', Fördertechnik (1924) 18 aug.

Gerelateerde objecten

  • Onderdelen

Duurzaam webadres

Vragen?

Ziet u een fout? Of heeft u extra informatie over dit object? Laat het ons weten!

anonymous

Model of an Artillery Crane on Tracks

? Netherlands, c. 1800 - c. 1857

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-1035

Entry

Model of a heavy crane with sledge and load-carrying platform, running on tracks, and a cart.

The crane moves on eight wheels. There are two winches to drive the tackle, with cranks at both sides. By altering the position of the toothed wheels, the winches can be combined, but the system no longer works. The hoist pivots on its axis. The rope runs on a sheave through the king post, in between two vertical rollers to another sheave back through the king post, and finally to a pulley at the top. At the end of the rope, a ring and double hook are fixed. There are three sections of tracks, of which one is a turntable with a ball bearing. One sledge is a low frame with eight wheels, like the crane. The other is a load-carrying platform with tracks, to be placed upside down on the other tracks with balls in between, the rails functioning as ball-bearing channels.

The track sections and the load-carrying platform all have rings set in the sides for hauling and steadying with ropes. The tracks can be attached to the cart, which has a winch at the front to pull the crane or the sledge on top of it. The cart frame is a continuation of the tracks. The cart has two small wheels at the front, which can be steered, and two big wheels at the back. According to the original inventory, there ought to be four sledges and three platforms on ball bearings in total. All the balls and some other parts are missing.

The track system was copied from the invention of Count Marin Carburi (Marin de Carbus, d. 1782), lecturer at the Naval Institute in St Petersburg, to transport the immense granite base for the equestrian statue of Tsar Peter the Great. The tracks are remarkably similar to the model in the Van Marum collection of the Teylers Museum in Haarlem.1Haarlem, Teylers Museum, inv. no. FK 0051, see G.l’E. Turner, Van Marum’s Scientific Instruments in Teyler’s Museum, in E. Lefebvre and J.G. de Bruijn (eds.), Martinus van Marum: Life and Work, 6 vols., vol. 2, Leiden 1973, pp. 127-401, no. 77.

Scale unknown.

Literature

J.M. Obreen et al., handwritten inventory list for items 944 to 1431, 1884, manuscript in HNA 476 RMA, inv. no. 1089, no. 1035; F.M. Feldhaus, ‘Ein 1500-t-Transport auf Kugeln’, Fördertechnik, 18 August 1924; G.l’E. Turner, Van Marum’s Scientific Instruments in Teyler’s Museum, in E. Lefebvre and J.G. de Bruijn (eds.), Martinus van Marum: Life and Work, 6 vols., vol. 2, Leiden 1973, pp. 127-401, no. 77

Citation

J. van der Vliet, 2016, 'anonymous, Model of an Artillery Crane on Tracks, Netherlands, c. 1800 - c. 1857', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/200473505

(accessed 4 augustus 2026 04:54:11 UTC+0).

Footnotes

  • 1Haarlem, Teylers Museum, inv. no. FK 0051, see G.l’E. Turner, Van Marum’s Scientific Instruments in Teyler’s Museum, in E. Lefebvre and J.G. de Bruijn (eds.), Martinus van Marum: Life and Work, 6 vols., vol. 2, Leiden 1973, pp. 127-401, no. 77.