Model van een ontkoppeling voor askrukken van schepraderen

anoniem, 1841

Model van de ontkoppeling van de krukas van een scheprad, op een grondplank. De pen van de kruk valt in een gleuf van een kop op de kruk van de rader-as, die, wanneer in de juiste stand gedraaid, de pen loslaat en daarmee de as ontkoppelt. Bij iedere slag beweegt de pen van de kruk daarna vrij door de gleuf heen. Beide assen kunnen met een zwengel worden bewogen. Schaal 1:5 (afgeleid).

Soort kunstwerkdemonstratiemodel
ObjectnummerNG-MC-549
Afmetingenhoogte 25 cm x breedte 32,5 cm x diepte 24 cm
Fysieke kenmerkenhout en brons

Ontdek verder

meer door anonymous

Boeket bloemen

anoniem, 1680-08

Bloemen

anoniem, ca. 1700 - ca. 1799

Vijf studies van anemonen

anoniem, ca. 1760 - ca. 1770

Poppenhuis van Petronella Oortman

anoniem, ca. 1686 - ca. 1710

Tak van bloeiende magnolia

anoniem, 1910 - 1925

Kimono

anoniem, 1910 - 1930

Identificatie

Titel(s)
Model van een ontkoppeling voor askrukken van schepraderen
Objecttype
Objectnummer
NG-MC-549
Beschrijving
Model van de ontkoppeling van de krukas van een scheprad, op een grondplank. De pen van de kruk valt in een gleuf van een kop op de kruk van de rader-as, die, wanneer in de juiste stand gedraaid, de pen loslaat en daarmee de as ontkoppelt. Bij iedere slag beweegt de pen van de kruk daarna vrij door de gleuf heen. Beide assen kunnen met een zwengel worden bewogen. Schaal 1:5 (afgeleid).
Opschriften / Merken
etiket, op het frame: ‘549’ voormalig inventarisnummer
Onderdeel van catalogus

Vervaardiging

Vervaardiging
- modelmaker: anoniem, Nederland
- naar ontwerp van Samuel Seaward, Verenigd Koninkrijk
Datering
1841
Zoek verder op

Materiaal en techniek

Fysieke kenmerken
hout en brons
Afmetingen
hoogte 25 cm x breedte 32,5 cm x diepte 24 cm

Toelichting

Dit model is volgens het ontwerp van Samuel Seward. Het nadeel lag daarin dat de twee assen zeer nauwkeurig uitgelijnd moesten zijn, omdat anders de pen van de kruk de kop van de rader-as zou raken. C. Roest merkte deze methode tijdens een bezoek in Engeland op en introduceerde het in Nederland.

Dit werk gaat over

Onderwerp

Verwerving en rechten

Copyright
Publiek domein
Herkomst
...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Documentatie

- J.M. Dirkzwager, 'De Nederlandse marine als pionier in de technische ontwikkeling. De radervoortstuwing in het tweede kwart van de 19de eeuw', Tijdschrift voor zeegeschiedenis 10 (1991) nr. 1, p. 48-50.
- Mechanics' Magazine (1840) 24 okt.
- C. Roest, Het marine stoomwerktuig beschreven in de vorm van een woordenboek, 1842, p. 55, pl. IX afb. 3-5.
- C. Roest e.a., 'Rapporten van een commissie welke in de october des jaars 1840 op last van ZE Minister van Marine en Kolonieen met ZM Stoomschip Etna naar Londen is geweest tot onderzoek van de in Engeland geoctrooieerde spinmachines voor hennepgartens van de Heeren Gebr. Blyth aldaar, alsmede tot het doen van andere onderzoekingen betrekkelijk den scheepsbouw, de stoomschepen en de stoomwerktuigen', Verhandelingen en berigten betrekkelijk het zeewezen (1843) nr. 3, p. 148 ff.
- H. Huijgens, Handleiding tot de kennis van het stoomwerktuig, Amsterdam 1847, p. 128-129, pl. XII, afb. 133-135.

Duurzaam webadres

Als u naar dit object wilt verwijzen, gebruik dan de duurzame URL:
https://id.rijksmuseum.nl/20053807

Inscriptions

label, on the frame:549 former inventory label

Conservation

Ab Hoving, augustus 2011: woodworm treatment

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-549

Entry

Model of a disengaging gear of the crank of a paddle wheel, mounted on a base.

The crankpin fits into a head with a slot on the crank of the paddle shaft which, when turned in a particular position, disengages the pin and the paddle shaft. The crankpin will then move straight through the slot at every turn of the crankshaft. Both shafts can be operated by means of a handle.

This model shows Samuel Seaward’s (1800-1842) design. The disadvantage of his design was that it did not allow for any deviation of the crankshaft or paddle shaft, or else the crankpin would hit the head of the paddle shaft. C. Roest first noticed this method being used during his visit to the United Kingdom in 1840 and subsequently introduced it to the Netherlands.

Scale (derived) 1:5.

Literature

The Mechanics’ Magazine, 24/10/1840; C. Roest, Het marine stoomwerktuig beschreven in de vorm van een woordenboek, s.l. 1842, p. 55, pl. IX, figs. 3-5; C. Roest et. al., ‘Rapporten van een commissie welke in de october des jaars 1840 op last van ZE Minister van Marine en Kolonieen met ZM Stoomschip Etna naar Londen is geweest tot onderzoek van de in Engeland geoctrooieerde spinmachines voor hennepgartens van de Heeren Gebr. Blyth aldaar, alsmede tot het doen van andere onderzoekingen betrekkelijk den scheepsbouw, de stoomschepen en de stoomwerktuigen’, Verhandelingen en berigten betrekkelijk het zeewezen (1843), no. 3, pp. 148-96; H. Huijgens, Handleiding tot de kennis van het stoomwerktuig, Amsterdam 1847, pp. 128-29, pl. XII, figs. 133-35; J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 549; J.M. Dirkzwager, ‘De Nederlandse Marine als pionier in de technische ontwikkeling. De radervoortstuwing in het tweede kwart van de 19de eeuw’, Tijdschrift voor Zeegeschiedenis 10 (1991), no. 1, pp. 41-58, pp. 48-50

Citation

J. van der Vliet, 2016, 'anonymous, Model of a Disengaging Gear for Paddle Wheels, Netherlands, 1841', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/20053807

(accessed 3 augustus 2026 22:00:54 UTC+0).