Model van een kettingkabelaring

Rijkswerf Willemsoord, 1828

Dit model stelt het middengedeelte van een scheepsdek voor. Het demonstreert hoe het anker wordt opgehaald. Het anker is bevestigd aan een zware kabeltros die te dik is om zelf om een spil te draaien. Daarom wordt deze tros vastgemaakt aan de kabelaring, een lang touw zonder eind, dat rondom een kaapstander kan worden opgedraaid. Zo sleept de kabelaring de kabeltros naar binnen.

  • Soort kunstwerkdemonstratiemodel
  • ObjectnummerNG-MC-628
  • Afmetingenhoogte 11,5 cm x breedte 135,5 cm x diepte 18,5 cm
  • Fysieke kenmerkenhout en messing

Identificatie

  • Titel(s)

    Model van een kettingkabelaring

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-628

  • Beschrijving

    Model voorstellende het middengedeelte van een dek van voorsteven tot kaapstander met twaalf windbomen en acht pallen in de voet. Het model demonstreert een kettingkabelaring, waarvoor de kaapstander is uitgerust met een rand met pallen in de voet van de trommel. Bij de voorsteven gaat de kabelaring over twee verticale rollers, die op getande rails zijn gemonteerd om de spanning van de kabelaring te kunnen bijstellen. De ankerbeting is bekleed met messing, er zijn twee knechten en drie luiken, waarvan de middelste als kabelgat dienst doet. Bij de achterste knecht wordt de kabelaring over rollers geleid. Het model is voorzien van een stokanker met ankerketting, die met opseisknijpers aan de kabelaring is bevestigd. Schaal 1:20.

  • Onderdeel van catalogus

Vervaardiging

  • Vervaardiging

    • modelmaker: Rijkswerf Willemsoord, Den Helder
    • naar ontwerp van Gordon & Co., Londen

  • Datering

    • 1828
    • 1844

  • Zoek verder op

Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    hout en messing

  • Afmetingen

    hoogte 11,5 cm x breedte 135,5 cm x diepte 18,5 cm

Toelichting

  • Deze kabelaring werd in 1831 in Nederland geintroduceerd met de inzending van een artikel van Gordon & Co. aan de redactie van het Tijdschrift voor het zeewezen (V&B). Het model, voorstellende het dek van de korvet van 28 stukken Ajax, werd besteld in 1842 en gedeponeerd in de Modellenkamer in 1844.

Dit werk gaat over

  • Persoon

  • Onderwerp

Verwerving en rechten

  • Copyright

    Publiek domein

  • Herkomst

    …; Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, 1844;{HNA 2.12.01 Min. Marine, Exh. 18/7/1844 N24.} transferred to the museum, 1883

Documentatie

    • A.E. Tromp, 'De zamenstelling der roerstellen, naar de uitvinding van John Lihou', Verhandelingen en berigten betrekkelijk het zeewezen (1831) nr. 1, p. 243 ff.
    • John H. Harland, 'The Design of Winches Used at Sea in the 1800s', The Mariners Mirror (1991) nr. 77, p. 162, afb. 6B.

Duurzaam webadres

Vragen?

Ziet u een fout? Of heeft u extra informatie over dit object? Laat het ons weten!

Rijkswerf Willemsoord

Model of a Chain Messenger

Den Helder, London, 1844

Provenance

…; Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, 1844;1HNA 2.12.01 Min. Marine, Exh. 18/7/1844 N24. transferred to the museum, 1883

Object number: NG-MC-628

Entry

Model representing the middle section of a deck from the stem to a capstan with twelve bars and eight pawls in the foot.

The model demonstrates a chain messenger, for which the capstan has a sprocket wheel with teeth in the foot of the barrel. Near the stem, the messenger runs over two vertical rollers that are mounted on toothed rails so that the tension of the chain can be adjusted. The riding bitts have brass sheathing, two knights and three hatches are indicated, of which the middle one is for the chain. Rollers near the aft knight lead the messenger. The model has a stocked anchor with chain cable, attached to the messenger with two pinchers.

This chain messenger was introduced to the Netherlands when Gordon & Co. sent an article to the editors of the journal Verhandelingen en berigten betreffende het zeewezen in 1831. The model, representing the deck of the 28-gun sloop of war Ajax, was ordered in 1842 and added to the Navy Model Room in 1844.2HNA 2.12.01 Min. Marine, Exh. 4/11/1831 N81, 28/11/1842 N49, 18/7/1844 N24.

Scale (according to Obreen)3J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 628. 1:20.

Literature

A.E. Tromp, ‘Het gebruik van ijzeren ketting-kabelaring’, Tijdschrift toegewijd aan het zeewezen 2 (1832), pp. 264 ff.; J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 628; J.H. Harland, Seamanship in the Age of Sail, London 1984, p. 265, figs. A-B; J.H. Harland, ‘The Design of Winches Used at Sea in the 1800s’, The Mariner’s Mirror 77 (1991), no. 2, pp. 151-65, p. 162, fig. 6B; J.H. Harland, ‘Mr. Eckhardt and his Geared Capstan: A Forgotten Genius’, Nautical Research Journal 58 (2013), no. 1, pp. 19-40

Citation

J. van der Vliet, 2016, 'Rijkswerf Willemsoord, Model of a Chain Messenger, Den Helder, 1828', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/200315843

(accessed 3 augustus 2026 11:18:10 UTC+0).

Footnotes

  • 1HNA 2.12.01 Min. Marine, Exh. 18/7/1844 N24.
  • 2HNA 2.12.01 Min. Marine, Exh. 4/11/1831 N81, 28/11/1842 N49, 18/7/1844 N24.
  • 3J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 628.