Model van een kluisstopper en beting

Rijkswerf Amsterdam, 1854

Model van een kluisstopper met ketting, op een grondplank, met een apparte beting. Aan een eind van de grondplank loopt de ketting door een gewone knijper. De stopper bestaat uit een stel schijven aan het andere eind in de vloer gemonteerd, waarvan er een om een excentrische geplaatste as draait; de ketting loopt om de vaste schijf heen, naar voren om de excentrische schijf en weer terug naar achteren. De spanning op de ketting trekt de excentrische schijf naar achteren zodat de ketting tussen de twee schijven geklemd wordt. Om de voet van de losse achtkantige beting zit een schijf, zodat hij de vaste schijf op de grondplank kan vervangen.

  • Soort kunstwerkdemonstratiemodel
  • ObjectnummerNG-MC-626
  • Afmetingenkluisstopper: hoogte 17,5 cm x breedte 118 cm x diepte 30,3 cm, beting: hoogte 20 cm x breedte 16,9 cm x diepte 16,5 cm
  • Fysieke kenmerkenhout, messing en ijzer

Identificatie

  • Titel(s)

    Model van een kluisstopper en beting

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-MC-626

  • Beschrijving

    Model van een kluisstopper met ketting, op een grondplank, met een apparte beting. Aan een eind van de grondplank loopt de ketting door een gewone knijper. De stopper bestaat uit een stel schijven aan het andere eind in de vloer gemonteerd, waarvan er een om een excentrische geplaatste as draait; de ketting loopt om de vaste schijf heen, naar voren om de excentrische schijf en weer terug naar achteren. De spanning op de ketting trekt de excentrische schijf naar achteren zodat de ketting tussen de twee schijven geklemd wordt. Om de voet van de losse achtkantige beting zit een schijf, zodat hij de vaste schijf op de grondplank kan vervangen.

  • Opschriften / Merken

    • etiket: ‘626’ voormalig inventarisnummer
    • opschrift, op het voetstuk: ‘Model der Inrigting voor beting / en Kluisstoppers der kettingen. / naar het patent van Saxbij volgens de / beschrijving van het Nautical Magazine van / Jan 1854 Nº 1 Pag. 33.’

  • Onderdeel van catalogus

Vervaardiging

  • Vervaardiging

    • modelmaker: Rijkswerf Amsterdam, Amsterdam
    • naar ontwerp van Stephen Martin Saxby (vermeld op object), Verenigd Koninkrijk

  • Datering

    1854

  • Zoek verder op

Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    hout, messing en ijzer

  • Afmetingen

    • kluisstopper: hoogte 17,5 cm x breedte 118 cm x diepte 30,3 cm
    • beting: hoogte 20 cm x breedte 16,9 cm x diepte 16,5 cm

Toelichting

  • Zoals afgeleid kan worden uit het opschrift werd Saxbys patent gepubliceerd in het Nautical Magazine nr. 1 van 1854. Het werd beproefd op de Medusa, maar de Brown-stoppers werden beter geacht.

Dit werk gaat over

  • Onderwerp

Verwerving en rechten

  • Copyright

    Publiek domein

  • Herkomst

    ...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Documentatie

Gerelateerde objecten

  • Gerelateerd

Duurzaam webadres

Vragen?

Ziet u een fout? Of heeft u extra informatie over dit object? Laat het ons weten!

Rijkswerf Amsterdam

Model of a Stopper and Bitts

Amsterdam, United Kingdom, 1854

Inscriptions

  • inscription, on the base:Model der Inrigting voor beting / en Kluisstoppers der kettingen. / naar het patent van Saxbij volgens de / beschrijving van het Nautical Magazine van / Jan 1854 Nº 1 Pag. 33.
  • label:626 former inventory label

Conservation

  • Ab Hoving, maart 1995: woodworm treatment

Provenance

...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883

Object number: NG-MC-626

Entry

Model of a stopper with a chain, mounted on a base, and a separate pair of bitts.

At one end of the base the chain comes in through an ordinary stopper. At the other end a pair of sheaves is positioned on the deck, of which one turns on an eccentric axle. The chain goes around the fixed sheave first, then it goes forward around the eccentric sheave and off to the back again.

The tension on the chain will pull the eccentric sheave against the fixed one, squeezing the chain in between. The octagonal bitts have a sheave around the base and can replace the fixed sheave.

According to the inscription and Obreen’s catalogue,1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 626. the model was made at the Navy dockyard in Amsterdam, based on the published specifications by Stephen Martin Saxby in Nautical Magazine number 1 of 1854. The stopper was tested on the Medusa, but the Brown’s stoppers (models NG-MC-624 and NG-MC-625) were considered to be more effective.2HNA 2.12.01 Min. Marine, 14/3/1854 N97, 4/4/1854 N67, 12/4/1854 N77, 26/6/1854 N8, 18/11/1856 N112, 17/12/1856 N4.

Scale unknown.

Literature

J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 626; J. Lockett, The Discovery of Weather: Stephen Saxby, the Tumultuous Birth of Weather Forecasting and Saxby’s Gale of 1869, Halifax 2012, p. 81, p. 81

Citation

J. van der Vliet, 2016, 'Rijkswerf Amsterdam, Model of a Stopper and Bitts, Amsterdam, 1854', in J. van der Vliet and A. Lemmers (eds.), Navy Models in the Rijksmuseum, online coll. cat. Amsterdam: https://data.rijksmuseum.nl/20053867

(accessed 5 augustus 2026 18:21:46 UTC+0).

Footnotes

  • 1J.M. Obreen, Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine, The Hague 1858, no. 626.
  • 2HNA 2.12.01 Min. Marine, 14/3/1854 N97, 4/4/1854 N67, 12/4/1854 N77, 26/6/1854 N8, 18/11/1856 N112, 17/12/1856 N4.