Deze afbeelding is vanwege auteursrecht niet beschikbaar

Schaakspel

Georg Fuhg, 1941

Dit schaakspel verheerlijkt de veroveringsdrang van nazi-Duitsland. De schaakstukken hebben de vorm van wapens. De tekst in de rand verwijst naar landen die in 1939 en 1940 door Duitsland werden ingenomen. Het schaakspel is gemaakt door een Duitse soldaat: kunstenaar Georg Fuhg uit Koningsbergen, die in Nederland was gelegerd. Het schaakspel was in 1941 te zien op de door de Duitse bezetter georganiseerde tentoonstelling Kunst der Front in het Rijksmuseum.

  • Soort kunstwerkschaakspel
  • ObjectnummerNG-C-2011-1
  • Afmetingenbord: lengte 80 cm x breedte 80 cm x hoogte 4 cm, schaakstuk: hoogte 7 cm x breedte 4 cm x diepte 4 cm, kist: hoogte 0 cm x breedte 0 cm x diepte 0 cm
  • Fysieke kenmerkenbord: gefineerd coromandelhout met rand van bruine keramiek; schaakstukken: geglazuurde witte en bruine terracotta klei

Identificatie

  • Titel(s)

    • Nazi-schaakspel
    • Schaakspel

  • Objecttype

  • Objectnummer

    NG-C-2011-1

  • Beschrijving

    Compleet schaakspel met bijbehorende kist. Het schaakbord is van hout en aardewerk met 2 x 16 witte en bruine schaakstukken van aardewerk. De schaakstukken hebben een militaire vorm: de pionnen zijn infanteristen; in het geval van de witte partij is de toren een 'Flak' (Flugzeug Abwehr Kanone - luchtafweergeschut); het paard is een motorrijder; de loper een jachtvliegtuig (type Junker Ju 87, de zogenaamde Stuka (Sturzkampfflugzeug)), koning en koningin zijn luchtgranaten. In geval van de bruine partij is het paard een ruiter. De loper is een jachtvliegtuig (geen Stuka). De koning is een tank. In de rand rondom het schaakveld staat de volgende tekst: 1939 SCHACH-MATT POLEN . DENEMARK . NORWEGEN . HOLLAND . BELGIEN . FRANKREICH . ENGLAND U.S.W.

  • Opschriften / Merken

    opschrift, rand van het bord: ‘1939 SCHACH-MATT POLEN . DENEMARK . NORWEGEN . HOLLAND . BELGIEN . FRANKREICH . ENGLAND U.S.W.’ (In de aardewerken rand die rondom het schaakveld in het hout is verzonken, ontbreekt het fragment met de tekst: "ACH" (van het woord "SHACH").)

Vervaardiging

  • Vervaardiging

    • vervaardiger: Georg Fuhg
    • [verworpen toeschrijving]

  • Datering

    1941

  • Zoek verder op

Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    bord: gefineerd coromandelhout met rand van bruine keramiek; schaakstukken: geglazuurde witte en bruine terracotta klei

  • Afmetingen

    • bord: lengte 80 cm x breedte 80 cm x hoogte 4 cm
    • schaakstuk: hoogte 7 cm x breedte 4 cm x diepte 4 cm
    • kist: hoogte 0 cm x breedte 0 cm x diepte 0 cm

Toelichting

  • Het schaakspel is hoogstwaarschijnlijk afkomstig uit het kantoor van de NSB (Nationaal Socialistische Beweging) aan de Maliebaan, Utrecht. Het zou afkomstig zijn van Partijleider Anton Mussert, die het ten geschenke zou hebben gekregen van SS-leider Heinrich Himmler, mogelijk tijdens een bezoek aan München en omgeving in 1941.

Dit werk gaat over

  • Persoon

  • Onderwerp

  • Plaats

  • Periode

    1940 - 1945

Verwerving en rechten

  • Credit line

    Bruikleen van een particulier

  • Copyright

    erven Georg Fuhg

Documentatie

    • Documentatiemap.
    • Lien Heyting, 'De dame is een bom', NRC-handelsblad 23 juli 2010.

Gerelateerde objecten

  • Onderdelen

Duurzaam webadres

Vragen?

Ziet u een fout? Of heeft u extra informatie over dit object? Laat het ons weten!