Hoe voorkom je dat geld verkeerd wordt gebruikt? De armenzorg is eeuwenlang een lokale verantwoordelijkheid. Zo zorgen veel gilden en kerkgemeenschappen voor hun eigen mensen.

Ze willen voorkomen dat een behoeftige giften uitgeeft aan verkeerde dingen, zoals sterke drank. Daarom gebruiken zij geen echt geld, maar armenpenningen. Dat zijn eenvoudig uitgevoerde betaalpenningen die de armen kunnen inwisselen voor bijvoorbeeld brood of turf. Ook op andere plaatsen, zoals in de Veenkoloniën, worden boeren uitbetaald in betaalpenningen in plaats van in echt geld. Op plantages worden ook betaalpenningen gebruikt, bijvoorbeeld om de arbeiders, vaak tot slaaf gemaakte mensen, te dwingen alleen in de eigen plantagewinkel aankopen te doen. Hier worden producten vaak te duur aangeboden. Zo verdient een plantagehouder twee keer aan zijn mensen.