Kaart van de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden

Bastiaen Stopendael (vermeld op object), 1681

Langs de bovenkant een banderol met de eerste titel. Rechtsonder een cartouche met de tweede titel en daarboven het wapen van de Alblasserwaard. Links van de cartouche een landbouwer, een vrouwfiguur met een melkjuk, vee en voorwerpen die verwijzen naar de landbouw. Rechts van de cartouche een visser met een visnet, een visser met een enterhaak, een vissersboot en andere voorwerpen die verwijzen naar de visserij. Onder de cartouche een schaalstok: Schale van 1400 Zuythollantse roeden, zynde een uure gaens. Daaronder een wapenschild met drie eikels en een dwarsbalk (vermoedelijk het wapen van landmeters Abel en Matthijs (I) de Vries).

  • Soort kunstwerkprent, kaart
  • ObjectnummerRP-P-AO-14-12A
  • Afmetingenblad: hoogte 676 mm (bestaat uit vier aan elkaar geplakte bladen) x breedte 1190 mm (bestaat uit vier aan elkaar geplakte bladen)
  • Fysieke kenmerkenets en gravure, met de hand gekleurd; gedrukt van vier platen op vier bladen; geplakt op linnen

Identificatie

  • Titel(s)

    • Kaart van de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden
    • Den Alblasser Waard en Vyf Heeren Landen, te samen groot 33110. mergen / Nieuwe caerte vertoonende den geheelen Alblasserwaert (titel op object)
  • Objecttype

  • Objectnummer

    RP-P-AO-14-12A

  • Beschrijving

    Langs de bovenkant een banderol met de eerste titel. Rechtsonder een cartouche met de tweede titel en daarboven het wapen van de Alblasserwaard. Links van de cartouche een landbouwer, een vrouwfiguur met een melkjuk, vee en voorwerpen die verwijzen naar de landbouw. Rechts van de cartouche een visser met een visnet, een visser met een enterhaak, een vissersboot en andere voorwerpen die verwijzen naar de visserij. Onder de cartouche een schaalstok: Schale van 1400 Zuythollantse roeden, zynde een uure gaens. Daaronder een wapenschild met drie eikels en een dwarsbalk (vermoedelijk het wapen van landmeters Abel en Matthijs (I) de Vries).

  • Opschriften / Merken

    verzamelaarsmerk, verso, gestempeld: Lugt 19 (Op het papier, linnen eroverheen geplakt.)

  • Catalogusreferentie

    Aantal staten bekend 4(4 of meer)


Vervaardiging

  • Vervaardiging

    • prentmaker: Bastiaen Stopendael (vermeld op object), Amsterdam
    • landmeter: Mattheus van Nispen
    • landmeter: Abel de Vries (vermeld op object)
    • uitgever: Abel de Vries (vermeld op object), Dordrecht [verworpen toeschrijving]
    • landmeter: Matthijs de Vries (I) (vermeld op object)
    • uitgever: Matthijs de Vries (I) (vermeld op object), Dordrecht [verworpen toeschrijving]
    • uitgever: Abraham Blussé (vermeld op object), Dordrecht
    • opdrachtgever: Hoogheemraadschap van de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden
  • Datering

    • 1681
    • 1767
  • Zoek verder op


Materiaal en techniek

  • Fysieke kenmerken

    ets en gravure, met de hand gekleurd; gedrukt van vier platen op vier bladen; geplakt op linnen

  • Afmetingen

    blad: hoogte 676 mm (bestaat uit vier aan elkaar geplakte bladen) x breedte 1190 mm (bestaat uit vier aan elkaar geplakte bladen)


Toelichting

  • Van deze kaart zijn voor zover na te gaan vijf verschillende drukken bekend, uit respectievelijk 1681, 1716, 1730, 1741 en 1767. Deze kaart is de vijfde druk (1767). De kaart zelf is gedrukt van vier platen. In eerste instantie werden de wapens van de dijkgraaf, hoogheemraden en penningmeester/secretaris op de platen van de kaart gegraveerd. Voor de druk van 1716 werden deze wapenschilden van de platen afgesneden, werden de platen bijgewerkt en werd een aparte sierrand met de wapenschilden gemaakt (zie RP-P-AO-14-12B). Voor de daaropvolgende drukken zou de wapenrand telkens aangepast en/of vernieuwd worden naar samenstelling van het bestuur van het hoogheemraadschap (waarschijnlijk werd de kaart telkens als een nieuwe dijkgraaf aantrad opnieuw uitgegeven met bijhorende wapenrand). Van de huidige kaart ontbreekt de bijhorende wapenrand. Op de vier platen van de kaart zijn door de jaren heen kleine aanpassingen aangebracht. Aan de hand van de beschikbare informatie kan vastgesteld worden dat er van de plaat van het blad rechtsonder in ieder geval vier verschillende staten bekend zijn: uit 1681, 1716, 1741 en 1767. Van de overige drie platen (linksboven, rechtsboven en linksonder) zijn in ieder geval drie verschillende staten bekend zijn: uit 1681, 1716 en 1741. Verder onderzoek is nodig om uit te wijzen of deze drie platen ook werden gewijzigd voor de druk van 1767 en om uit te wijzen of alle vier de platen werden gewijzigd voor de druk van 1730. Hier volgt een overzicht van de bekende staten van de vier bladen van de kaart: - blad 1 (linksboven): drie staten bekend (1681, 1716 en 1741); - blad 2 (rechtsboven): drie staten bekend (1681, 1716 en 1741); - blad 3 (linksonder): drie staten bekend (1681, 1716 en 1741); - blad 4 (rechtsonder): vier staten bekend (1681, 1716, 1741 en 1767). Zie RP-P-AO-14-12A voor een eerdere druk (1716) van deze kaart. Zie RP-P-AO-14-10, RP-P-AO-14-11-1 en RP-P-AO-14-11-2 voor een verkleining van deze kaart.


Dit werk gaat over

  • Onderwerp

  • Plaats


Verwerving en rechten


Documentatie


Duurzaam webadres