De welvoorziene keuken

Joachim Bueckelaer, 1566, schilderij, SK-A-1451

Niet de overdadige uitstalling van groente, fruit, vlees, gevogelte en vaatwerk die deze keukenmeiden ons hier voorhouden is het hoofdthema van het schilderij. Dat is het bezoek van Jezus bij Maria en Martha, onopvallend afgebeeld in de achtergrond. In de tegenstelling tussen voor- en achtergrond…

Een molen aan een poldervaart,…

Paul Joseph Constantin Gabriël, ca. 1889, schilderij, SK-A-1505

‘Ons land is gekleurd-sappig-vet. (...) ik herhaal het, ons land is niet grijs zelfs niet bij grijs weer, de duinen zijn ook niet grijs’, schreef Constant Gabriël in een brief. In tegenstelling tot veel schilders van de Haagse School schilderde hij graag een mooie zomerdag. Op dit schilderij staan…

De dans om het gouden kalf

Lucas van Leyden, ca. 1530, schilderij, SK-A-3841

In een doorlopend landschap plaatste Lucas van Leyden het Bijbelverhaal over de Israëlieten die ontrouw waren aan God omdat zij een gouden beeld van een kalf aanbaden. Het drieluik waarschuwt tegen ongeloof en zedeloos gedrag. Wellicht hangt de keuze voor dit zeldzame thema samen met het opkomende…

De buitenpartij

Dirck Hals, 1627, schilderij, SK-A-1796

Dirck Hals schilderde voornamelijk vrolijke gezelschappen, waarin hij vaak onopvallend een moralistische boodschap verwerkte. In dit schilderij - een op het oog frivole partij - verbeeldt het geketende aapje op de voorgrond de mens die in zonde leeft en zich daarvan niet kan losmaken. Zo wordt de…

Een vrolijke vioolspeler

Gerard van Honthorst, 1623, schilderij, SK-A-180

At first sight, this painting seems like a casual celebration of the good life. Wearing a lavish, possibly Italian costume, the man is leaning out of a window. He appears to be gesturing towards someone and proposing a toast. In fact, Dutch paintings like this often contain a moral: remember, there…

Rivierlandschap met ruiters

Aelbert Cuyp, 1653 - 1657, schilderij, SK-A-4118

In dit zonovergoten rivierlandschap laten reizigers hun paarden een ogenblik rusten. Aan hun oranje sjerpen zijn de ruiters te herkennen als officieren van het Hollandse leger. De steile heuvels zag Cuyp op een reis langs de Rijn tussen Nijmegen en Kleef. Waarschijnlijk maakte hij ter plekke…

Tafelstuk

Wenzel Jamnitzer, 1549, tafelstuk, BK-17040-A

Deze schaal werd bij feestelijke gelegenheden op tafel gezet. Er werd niets opgelegd, daar was hij te mooi voor. De pronkschaal is in 1549 gemaakt door de toen wereldberoemde zilversmid Wenzel Jamnitzer, in opdracht van de stad Neurenberg. Jamnitzer heeft onwaarschijnlijk knap werk geleverd in een…

Een pelikaan en ander gevogelte bij…

Melchior d'Hondecoeter, ca. 1680, schilderij, SK-A-175

Melchior d’Hondecoeter specialiseerde zich in het weergeven van vogels. Hier schilderde hij een pelikaan, verschillende soorten eenden, een kasuaris (links), een flamingo en een Afrikaanse kroonkraanvogel. D’Hondecoeter maakte dit schilderij in opdracht van stadhouder Willem III en zijn vrouw Mary.…

Stilleven met kazen

Floris Claesz. van Dijck, ca. 1615, schilderij, SK-A-4821

Op het kostbare damasten tafelkleed liggen etenswaren uitgestald: fruit, brood, kaas. In de 17de eeuw werd zo'n schilderij een ‘ontbijtgen’ genoemd. Uitbundige kleuren steken helder tegen elkaar af. De voorwerpen zijn zorgvuldig gerangschikt. Van Dijck koos een hoog standpunt zodat alles op tafel…

Portret van een stel,…

Frans Hals, ca. 1622, schilderij, SK-A-133

Deze schatrijke Haarlemse koopman en zijn echtgenote lieten zich op een opvallende manier portretteren door hun vriend Frans Hals. Het is bijzonder dat een echtpaar in de 17de eeuw gezamenlijk op een schilderij staat, zeker in zo’n nonchalante houding. Hals verwerkte allerlei liefdessymbolen in…