Wie kijkt mij aan? Hanna Elkan

00:00:00 Mara Lagerweij: Het lijkt een bescheiden lachje, maar als je haar goed aankijkt, spreekt er durf en humor uit.

00:00:08 Janine Abbring: Een zelfportret van een fotograaf. Ze kijkt in haar eigen camera met een volle, maar niet uitgelaten lach. We zien Hanna Elkan. Als eerste vrouwelijke fotograaf in Amsterdam had zij haar eigen fotostudio. Beroemde schrijvers en muzikanten, onder wie Rachmaninov en Stravinsky, kwamen vanuit het nabijgelegen Concertgebouw naar haar studio om zich te laten portretteren. Elkan en andere vrouwelijke fotografen creëerden met hun fotografie een uniek beeld van Amsterdam. Mijn naam is Janine Abbring en dit is 'In het Rijksmuseum'. De podcast van het Rijksmuseum waarin we bijzondere verhalen vertellen over voorwerpen en hun makers. Deze podcastserie gaat over portretten. Wie zijn al die mensen die je aankijken als je door het museum loopt?

00:01:05 Janine Abbring: In deze aflevering leren we Hanna Elkan kennen. Mara Lagerweij, wetenschappelijk medewerker en herkomstspecialist van de afdeling geschiedenis, vertelt ons over dit zelfportret. Maar voor we beginnen: wil je weten hoe het portret dat we bespreken eruit ziet? Ga dan naar rijksmuseum.nl/podcast. Mara, ik begin deze podcast vaak met dezelfde vraag. Hij is ook dit keer weer van toepassing. Wie zien we hier? Wie kijkt mij aan?

00:01:37 Mara Lagerweij: Wie zien de fotograaf Hanna Elkan. Dit is een zelfportret van haar. Als we er goed naar kijken zien we dat ze een mooie stola of sjaal om heeft geslagen, met een bloemenpatroon en aan de rand een Griekse meanderrand.

00:01:55 Janine Abbring: Op die rand een geometrisch patroon.

00:01:57 Mara Lagerweij: Precies. Het licht valt heel mooi op haar oorbel aan de rechterkant. Doordat haar haar naar achteren is gestoken, vangt die net het licht.

00:02:06 Janine Abbring: Voor haar rechts, voor de kijker links. Ze heeft haar haar opgestoken. Donkere wenkbrauwen.

00:02:15 Mara Lagerweij: Een hele natuurlijke, zachte uitdrukking, maar met een bepaalde autonomie en zelfverzekerdheid.

00:02:23 Janine Abbring: Wie was Hanna Elkan?

00:02:25 Mara Lagerweij: Ze wordt geboren in Berlijn, in een Joods gezin. We weten uit een interview met haar uit 1928 dat ze fotografie is gaan studeren. Na haar examens werkt ze een tijdje bij een filmmaatschappij. Die heette de Union.

00:02:43 Janine Abbring: Ze werd dus geboren in Berlijn in 1893. Ze verhuisde in 1928 naar Amsterdam. Waarom verkaste ze van Berlijn naar Amsterdam? Was de fotografiecultuur hier beter?

00:02:56 Mara Lagerweij: We weten niet precies waarom ze naar Amsterdam is verhuisd. We weten uit een citaat van haar dat ze ontzettend veel van Amsterdam hield. We weten dat ze al tussen 1924 en '26 periodes in Amsterdam is geweest en daar heeft gefotografeerd. Ze hield zich erg op in een milieu van schrijvers, acteurs en bekende musici. Op een gegeven moment heeft ze besloten - dat is heel bijzonder - om als eerste vrouw een zelfstandige fotostudio openen op de Van Baerlestraat 80.

00:03:29 Janine Abbring: In Amsterdam?

00:03:30 Mara Lagerweij: Ja.

00:03:31 Janine Abbring: Ik was het aan het voorbereiden. Ik was aan het lezen. Ik ben geen Amsterdammer, maar wel enigszins bekend in Amsterdam. Ik zag dat ze woonde op de Marnixstraat 400, dus ik zocht dat op. Dat is nu het DeLaMar Theater. Je zei net al dat de Van Baerlestraat toen vlak in de buurt van het Concertgebouw was. Dan zit je in het hart van kunstzinnig Amsterdam op dat moment. Was het een strategische keuze?

00:04:00 Mara Lagerweij: Ik vermoed dat ze al begin jaren '20 al bevriend is geraakt met het gezin van acteur Paul Huf senior. Later de vader van de bekende fotograaf Paul Huf. Op het moment dat ze in 1928 naar Amsterdam verhuist, geeft ze als woonadres Marnixstraat 400 op bij de gemeente. Dat is het huis van het gezin Huf, dus ze logeert eerst bij hen. Er zijn weinig bronnen over haar bewaard gebleven. Er is één groot artikel van Lily Hunter uit 2000, in De Parelduiker. Er zijn wat stukken in historische kranten. Je hebt een deel van haar oeuvre dat is overgebleven, maar er zijn nog steeds veel vragen over waar ze daarna is gaan wonen. Het is bekend dat ze op die Marnixstraat vlakbij de theaterwereld zat, en op de Van Baerlestraat naast het Concertgebouw en een bekende boekhandel.

00:04:55 Janine Abbring: Bij dat theater liepen acteurs in en uit en bij het Concertgebouw musici. Dat is waar ze die mensen later op de gevoelige plaat vastlegde. Ze werd super succesvol in Amsterdam in een tijd waarin ik aanneem dat dat voor een vrouw niet vanzelfsprekend was. Hoe pakte ze dat aan?

00:05:13 Mara Lagerweij: Dat ging vooral via mond-tot-mondreclame. Doordat ze heel getalenteerd was en prachtige portretten van mensen maakte, waarop ze heel naturel oogden en hun karakter naar voren kwam.

00:05:26 Janine Abbring: Wilden mensen dat in die tijd?

00:05:29 Mara Lagerweij: Het is interessant dat ze daar zelf over zegt dat haar vak een vermoeiend vak is. Het is een van de moeilijkste dingen om te zorgen dat mensen ontspannen op het moment dat ze voor de camera staan en een glimp van hun ware karakter aan haar laten zien.

00:05:48 Janine Abbring: Niet opzitten en pootjes geven. Dat idee.

00:05:50 Mara Lagerweij: Vooral te veel bezig zijn met hoe ze zelf voor de dag willen komen. Dat herken je van jezelf. Soms vind je een foto van jezelf heel mooi, maar vinden mensen om je heen hem minder. Een foto die andere mensen geweldig vinden en waarvan ze zeggen dat je zo bent, daarvan denk jij: ben ik zo?

00:06:06 Janine Abbring: Gemaakt in een onbewaakt ogenblik. Dat heeft zij als fotograaf willen vangen?

00:06:12 Mara Lagerweij: Dat is spannend bij dit zelfportret. Daar heeft ze dat geduld op zichzelf moeten toepassen. Er zal een klein conflict zijn geweest tussen haar als fotograaf en geportretteerde. Ze moest de wens laten varen van hoe ze eruit zou willen zien. In plaats daarvan moest ze ontspannen, zodat zij als fotograaf zichzelf kon vangen.

00:06:40 Janine Abbring: Als je naar dat zelfportret kijkt, dan zie je dat ze bijna een bewuste glimlach heeft. Ik herken dat bijvoorbeeld bij mijn zus. Als ik haar in een spiegel zie kijken, dan doet ze haar 'spiegelgezichtje'. Ik moet dan een beetje lachen. Ik heb zelf ook zo'n spiegelgezichtje. Als je in de spiegel kijkt, doe je zoiets. Dat is iets heel onnatuurlijks. Ik vraag me af of zij dat hier ook doet. Hoe kijk jij daarnaar?

00:07:08 Mara Lagerweij: Ik vind dit natuurlijker dan 'het fotohoofd'. Zo noemt mijn moeder het.

00:07:12 Janine Abbring: Zie je? Iedereen heeft een manier hoe je je snoetje trekt als je merkt dat je in beeld bent.

00:07:17 Mara Lagerweij: Voor mij voelt dit ontspannender, ook als je kijkt naar de rest van haar oeuvre. Zij hoort nog bij een stroming die dan officieel 'de einddagen van het picturalisme' genoemd wordt. Dat gaat ervan uit dat de fotografie de schilderkunst soms bijna nabootst in een soort zachtheid. We weten van haar dat zij daar wars van was. Daar is een citaat van haar over bewaard gebleven. Zij zegt: 'wij fotografen zijn gebonden aan de werkelijkheid der optiek en moeten nimmer trachten op bedrieglijke wijze de tekening of het schilderij na te bootsen. Gelukkig neemt dit modeverschijnsel alweer af. De moderne zakelijke mens heeft al gauw ingezien dat een foto geen knoeierig plaatje wezen moet'. Ze was van mening dat fotograferen geen kunst was, maar een vak. Dat zegt ze ook.

00:08:06 Mara Lagerweij: 'Het vermoeiendste is mijn patiënten door de lens te laten vergeten hoe zij zelf het liefst op de foto eruit willen zien. Een portret dat zou lijken op het beeld dat iemand van zichzelf droomt, is slechts een portret. De fotografie moet niets anders zijn dan de poging het karakter van de geportretteerde in zijn trekken zo volledig mogelijk vast te leggen'.

00:08:27 Janine Abbring: Geen kleine ambitie.

00:08:29 Mara Lagerweij: Nee. Gelukkig heeft de lokale pers in die tijd dat goed opgepikt. In 1928 heeft ze haar eerste tentoonstelling in haar foto-atelier in Amsterdam. Dat zijn portretten van bekende Amsterdammers, als eerbetoon aan de stad waar ze zo van houdt.

00:08:46 Janine Abbring: Wat voor bekende Amsterdammers moet ik dan aan denken?

00:08:49 Mara Lagerweij: Schrijvers, acteurs en grote componisten als Stravinsky en Rachmaninov.

00:08:55 Janine Abbring: Jeetje.

00:08:56 Mara Lagerweij: We weten we uit een brief van Roland Holst dat ze blijkbaar ook een foto van hem tentoongesteld heeft, terwijl hij dat niet wenste. Dat is heel komisch.

00:09:07 Janine Abbring: Ze moest het hebben van mond-op-mondreclame. De buurten waarin ze zich begaf, stikten van de muzikanten, schrijvers en acteurs. En die persoonlijke band met de familie Huf, die destijds ook invloedrijk was.

00:09:21 Mara Lagerweij: Jazeker, die had een groot netwerk in de kunstwereld. Er is een andere tak waar zij al vanuit Berlijn veel werk door kreeg. Op het moment dat zij een fotostudio had in Berlijn is ze begonnen met het fotograferen van buitenhuizen, landhuizen en interieurs. Er is één foto bekend van het interieur van haar studio. Heel modern voor die tijd, in de stijl van De Stijl. Dat zijn geometrische vormen.

00:09:51 Janine Abbring: Ik zou zeggen Rietveld-achtig.

00:09:54 Mara Lagerweij: Ja. Geometrische vormen, vaak primaire kleuren. Dit is een zwart witfoto, maar het zou kunnen dat hier ook nog geel, rood en blauw te zien was. Heel strak ingericht, heel licht. Als je erg duidelijk naar die studio kijkt, presenteert ze zich daarmee als een moderne fotograaf en niet als nazaat van dat picturalisme. Het schijnt dat de familie Huf haar advies heeft gegeven over de inrichting van dat atelier.

00:10:20 Janine Abbring: Er zijn ook interieurfoto's bewaard gebleven. Waarom zijn juist die interieurfoto's zo bijzonder?

00:10:27 Mara Lagerweij: Ze heeft toen ze nog een studio had in Berlijn al vaak de opdracht gekregen van belangrijke verzamelaars en mensen in de hoogste klassen van de samenleving om hun kastelen en stadspaleizen vast te leggen. Ook het interieur daarvan. Dat is een trend wat mensen vaker deden. Een album dat bij ons bewaard is gebleven in de collectie is dat van het woonhuis van Fritz Mannheimer. Dat was een bankier en ongelooflijke verzamelaar.

00:10:54 Mara Lagerweij: Een kunstverzamelaar?

00:10:56 Mara Lagerweij: Ja, vooral toegepaste kunst, kunstnijverheid. Hij heeft wel wat schilderijen en tekeningen, maar vooral een ongelooflijke collectie toegepaste kunst.

00:11:05 Janine Abbring: Niet een klein Kunstkammertje.

00:11:07 Mara Lagerweij: Zeker niet.

00:11:09 Janine Abbring: Waar was dat huis?

00:11:11 Mara Lagerweij: Dat was op de Hobbemastraat 20, recht tegenover het Rijksmuseum. Daar woont hij vanaf 1920. Vanaf dat moment verzamelt hij. Tussen 1928 en 1932 heeft Hanna Elkan de opdracht gekregen om dat hele woonhuis vast te leggen. Hij stelde zijn huis soms open voor bezoek. Ik vermoed dat er een beperkt album was dat mensen konden doorkijken. Voor ons was dat een belangrijke bron in het doen van herkomstonderzoek.

00:11:43 Janine Abbring: Jij zegt een beetje achteloos 'Hobbemastraat 20'. Ik zei al dat ik geen Amsterdammer ben, dus het is niet zo dat ik bij alles opspring wat met Amsterdam te maken heeft. De Hobbemastraat 20 ken ik wel, want dat zijn nu kantoren van het Rijksmuseum.

00:11:59 Mara Lagerweij: Zeker. Daar zit onder andere onze directeur op de eerste verdieping.

00:12:04 Janine Abbring: Taco zijn kantoor.

00:12:07 Mara Lagerweij: Die Mannheimer-villa is later helemaal verbouwd, maar dat zijn nu kantoren. Dat moet een ongelooflijke buurt geweest zijn in die jaren. Vlak daarbij was de villa van Otto Lanz, een gigantische verzamelaar van Italiaanse kunst. In die buurt rond het Museumplein waren zoveel verzamelaars en galeries in die vroege jaren '20.

00:12:27 Janine Abbring: Dat maakt zo'n album met interieurfoto's heel waardevol, toch? Omdat je dan kunt zien hoe het er toen uitzag.

00:12:33 Mara Lagerweij: Ja, dat is hier heel bijzonder aan. We hebben een groot herkomstonderzoek gedaan naar de collectie van Fritz Mannheimer, met name omdat hij een paradoxaal figuur was. Hij heeft grote noodfondsen opgezet om Duitse Joden te helpen vluchten die onder druk stonden van nazivervolging in de vroege jaren '30. Doordat hij in Amsterdam gevestigd was, had hij langer de fondsen om dat te kunnen doen. Hij kocht werk van mensen die daardoor geld hadden om hun vlucht te betalen. Of mensen die uit hun beroep waren gezet en zo in hun levensonderhoud konden voorzien. Aan de andere kant heeft hij in de jaren '30 zijn collectie erg verrijkt. Het is dus belangrijk dat je herkomstonderzoek doet naar die collectie Mannheimer, om precies te begrijpen wanneer hij iets verworven heeft.

00:13:20 Mara Lagerweij: Omdat dit specifieke album te dateren is tussen '28 en '32 - dat klopt ook met alle andere bronnen die we daarover hebben - weten we dat alles op deze interieurfoto's al vroeg in zijn collectie was.

00:13:35 Janine Abbring: Wat betekent dat?

00:13:37 Mara Lagerweij: Dat er verkopen zijn geweest die niet onder druk waren van vervolging door het naziregime. Dat is later. Dat kwam pas in '33 aan de macht.

00:13:46 Janine Abbring: Dat hij niet op oneerlijke wijze aan die kunstcollectie is gekomen, door mensen onder druk te zetten of te chanteren.

00:13:54 Mara Lagerweij: Hij heeft nog laat in de jaren '30 verworven. We hebben een tijd geleden op de Eregalerij een grote presentatie gemaakt over de familie Oppenheimer. Dat is onlangs gerestitueerd aan de erven. Dat zat ook in de Collectie Mannheimer, maar dat heeft hij pas in '37 verworven. Ondanks dat Mannheimer geen slechte intenties had, was die verkoop gedwongen door vervolging van het naziregime op een vlucht. We weten door dit album zeker dat alles wat daarop te zien is al heel vroeg bij hem in de collectie was.

00:14:29 Janine Abbring: Elkan kwam uit een Joods gezin. Elke keer als jij een jaartal noemt, voel ik hoe dicht we bij de Tweede Wereldoorlog uitkomen. Ze is daar begonnen is in 1928, dan ga je richting begin jaren '30. Dan moet het haar heet onder de voeten zijn geworden. Hoe ging dat verder?

00:14:49 Mara Lagerweij: Helaas weten we daar niet veel van. We weten dat ze in onderduik is gegaan.

00:14:54 Janine Abbring: Ze is wel ondergedoken?

00:14:55 Mara Lagerweij: Ja. Vlak na de oorlog is ze verhuisd naar Zuid-Amerika, naar Chili. Daar heeft ze tot haar dood in '67 gewoond.

00:15:06 Janine Abbring: Weten we waar ze zat ondergedoken?

00:15:09 Mara Lagerweij: Nee, dat weten we niet. Als ik daar nog eens in zou duiken bij het NIOD, het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie of bij het Stadsarchief moet daar met meer onderzoek meer over te vinden zijn. Tot nu toe is daar niks over bekend. We hebben twee foto's in de collectie die in Zuid-Amerika gemaakt zijn. Dat zijn meer landschapsbeelden. Ze heeft geen zelfstandige fotostudio geopend waar ze portretten heeft gemaakt. Dat is niet bekend uit haar oeuvre. We weten dat de zoon van Paul Huf senior, Paul Huf junior, naar Chili is gegaan en haar erfgenamen heeft opgespoord. Hij heeft het overgebleven archief dat hij kon vinden toen meegenomen naar Nederland.

00:15:52 Janine Abbring: Dat is Paul Huf, de fotograaf zoals we die van naam kennen?

00:15:55 Mara Lagerweij: Precies. Hij heeft dat geschonken aan het Maria Austria Instituut, wat nu onderdeel is van het Stadsarchief.

00:16:01 Janine Abbring: Vandaar dat haar werk op die manier goed bewaard is gebleven. Elkan was niet de enige vrouwelijke Joodse fotograaf die naar Amsterdam verhuisde en daar naam maakte. Dit portret is onderdeel van een bredere presentatie. Wat kun je daar over vertellen?

00:16:16 Mara Lagerweij: Vanaf november '25 opent een presentatie in een klein stukje van de grote hoekzaal op de eerste helft twintigste eeuw. Dat is op de zolder van het Rijksmuseum. Ga daar vaker heen, want ze wisselen elk half jaar. Ik heb gekeken wat we nog meer in onze vaste collectie hebben aan werk van vrouwelijke Joodse fotografen die in de beginjaren van de twintigste eeuw actief waren in Amsterdam. Wat interessant was is dat zij ook Nederlandse onderwerpen zijn gaan fotograferen. Hanna Elkan legt beroemde Nederlandse schrijvers, acteurs en zelfs Indonesische muzikanten en dansers vast. Éva Besnyő komt oorspronkelijk uit Hongarije. Zij is in 1932 vanuit Berlijn naar Amsterdam gevlucht, samen met John Fernhout. Zij is toen Nederlandse onderwerpen gaan fotograferen, waaronder fantastische foto's van de haven van Rotterdam. Ook veel in opdracht.

00:17:22 Janine Abbring: We hebben een losse podcastaflevering over haar gemaakt.

00:17:25 Mara Lagerweij: Een heel goed interview met Mattie Boom. Dat is een goed interview om terug te luisteren als je meer over Éva Besnyő wil weten.

00:17:32 Janine Abbring: Het is dus een bredere presentatie van fotografen. Allemaal vrouwen?

00:17:37 Mara Lagerweij: Ja.

00:17:38 Janine Abbring: We duiken nu vooral in het leven van Hanna Elkan. Laten we teruggaan naar het zelfportret waar we het over hebben. We kijken haar echt aan. Ik schat dat jij vele uren naar deze foto hebt gekeken. Wat lees jij in haar ogen?

00:17:59 Mara Lagerweij: Een soort autonomie. Dat vind ik erg passen bij de loop van haar leven, ook al is dat fragmentarisch en weten we dat uit beperkte bronnen. Het voelt als iemand die haar eigen pad heeft gekozen. Die bij die filmstudio werkte, zich daar niet prettig voelde, naar Berlijn ging en daar een fotostudio heeft geopend. Op een gegeven moment had ze zo'n netwerk opgebouwd in Amsterdam en voelde ze zich daar zo goed, dat ze in haar eentje hier naartoe verhuisd is.

00:18:26 Janine Abbring: Dan moet je wel ballen hebben.

00:18:27 Mara Lagerweij: Ja. Het lijkt een bescheiden lachje, maar als je haar goed aankijkt, spreekt er durf en humor uit.

00:18:36 Janine Abbring: Ik snap wat je bedoelt. Jij hebt niet alleen een professionele band met deze foto en de presentatie van die vrouwelijke Joodse fotografen, maar ook een bijzondere persoonlijke connectie. Daar komt je fascinatie deels uit voort.

00:18:52 Mara Lagerweij: Jazeker. Toen ik geboren werd, hadden wij thuis een donkere kamer. Mijn moeder is fotograaf en heeft lang voor het Stadsarchief gewerkt. Ze heeft alle veranderingen in de stad vastgelegd. Toen ze van de Rietveld Academie kwam in de jaren '70, heeft ze afdrukken gemaakt voor haar tentoonstellingen en in de donkere kamer gewerkt bij onder andere Éva Besnyő, Ata Kandó en Cas Oorthuys om geld te verdienen.

00:19:19 Janine Abbring: Wat heb jij daarvan meegekregen?

00:19:21 Mara Lagerweij: Ik speelde daar als kind op de vloer. Er is nog wel een foto waar ik in het atelier van Cas ergens ben. Die was al overleden voordat ik geboren ben, maar daar ben ik mee opgegroeid. Met die beelden thuis en veel fotografieboeken die werden bekeken.

00:19:39 Janine Abbring: Daar is de liefde ontstaan?

00:19:41 Mara Lagerweij: Ja. Vroeger mocht ik stiekem op het Stadsarchief verstoppertje spelen in de donkere kamers op de archiefafdeling.

00:19:48 Janine Abbring: Geweldig. November 2025, die presentatie van die vrouwelijke Joodse fotografen. Ik heb begrepen dat er eind 2025 nog iets bij komt. Wat is dat precies?

00:20:02 Mara Lagerweij: Alle kabinetten waar we werk op papier tonen, staan vanaf eind dit jaar in het teken van sporen van Joodse aanwezigheid. Je zou kunnen zeggen dat dat is voortgekomen uit vele jaren herkomstonderzoek door het herkomstteam, waarbij die persoonlijke verhalen langzaam naar boven komen uit elke eeuw van de collectie. Het is belangrijk dat het ook voor de gewone bezoeker duidelijk is dat als je over zaal loopt bij ons, je overal langs objecten loopt van Joodse verzamelaars die dat uit liefde hebben verzameld. Zij zijn door een systeem van haat die objecten verloren, waardoor die soms bij ons in de collectie zijn gekomen. We wilden daarom graag op elke eeuw laten zien hoe die Joodse verhalen van die verzamelaars, handelaren en actoren in de kunstwereld samenhangen met onze collectie.

00:20:57 Janine Abbring: Met wat voor gevoel hoop jij dat mensen naar die presentatie gaan? Als ze die zolder weten te vinden. Meer mensen moeten die kant op.

00:21:05 Mara Lagerweij: Wat interessant is, is dat deze vrouwen behoorlijk dapper waren. Zij zijn zo lang mogelijk blijven fotograferen in die Tweede Wereldoorlog. Zeker Éva Besnyő is een goed voorbeeld. Nadat zij zelf een vervalst persoonsbewijs heeft gekregen, heeft ze een tijdje ondergedoken gezeten. Daarna kon ze weer fotograferen en is voor het verzet gaan werken. Ze heeft pasfoto's gemaakt voor andere vervalste persoonsbewijzen, waardoor mensen als niet-Joods konden doorgaan en konden werken. Ik hoop dat ze zien dat die vrouwen allemaal een hele moderne, eigen kijk hebben op de wereld. Dat hebben we bij Hanna Elkan gezien. Hoe erg ze zich uitspreekt over wat zij goede fotografie en vakmanschap vindt en hoe je het karakter van iemand vangt. Ook bij Éva, die zulke fantastische foto's maakt van de Rotterdamse haven. Een hele moderne blik in het begin van de twintigste eeuw.

00:22:03 Janine Abbring: Autonomie gevangen in beeld?

00:22:06 Mara Lagerweij: Ja. Allemaal met zelfstandige fotostudio's. Niet als assistent bij iemand anders.

00:22:12 Janine Abbring: Niet als 'de vrouw van'.

00:22:13 Mara Lagerweij: Nee, zeker niet.

00:22:17 Janine Abbring: Dit was aflevering zestien in de serie 'Wie kijkt mij aan?' van 'In het Rijksmuseum'. De laatste van dit seizoen. Vergeet niet om je te abonneren op deze podcast. Je krijgt dan krijg een seintje als er weer een nieuwe aflevering is. Tot in het nieuwe seizoen.