Schuttersmaaltijd ter viering van…

Bartholomeus van der Helst, 1648, schilderij, SK-C-2

Schutters vormden de gewapende macht van de stad. Zij waren vrijwilligers. In Amsterdam had elk stadsdeel een eigen schutterij met een eigen verenigingsgebouw. In de 17de eeuw werden die gebouwen groter en mooier. De interieurs werden versierd met groepsportretten van de leden. In 1648 legde Van der…

Te zien in zaal 2.8

De kindermoord in Bethlehem

Cornelis Cornelisz. van Haarlem, 1590, schilderij, SK-A-128

The New Testament relates that Judea’s King Herod was aghast when he heard the prophecy of a child born in Bethlehem who would become king of the Jews. To forestall this, he ordered all the baby boys under two to be killed. The artist has portrayed the massacre as a wild nightmare of naked men,…

Te zien in zaal 2.1

Een pelikaan en ander gevogelte bij…

Melchior d'Hondecoeter, ca. 1680, schilderij, SK-A-175

Melchior d’Hondecoeter specialiseerde zich in het weergeven van vogels. Hier schilderde hij een pelikaan, verschillende soorten eenden, een kasuaris (links), een flamingo en een Afrikaanse kroonkraanvogel. D’Hondecoeter maakte dit schilderij in opdracht van stadhouder Willem III en zijn vrouw Mary.…

Te zien in zaal 2.22

Portret van een stel,…

Frans Hals, ca. 1622, schilderij, SK-A-133

Deze schatrijke Haarlemse koopman en zijn echtgenote lieten zich op een opvallende manier portretteren door hun vriend Frans Hals. Het is bijzonder dat een echtpaar in de 17de eeuw gezamenlijk op een schilderij staat, zeker in zo’n nonchalante houding. Hals verwerkte allerlei liefdessymbolen in…

Te zien in de Eregalerij

Het zieke kind

Gabriël Metsu, ca. 1664 - ca. 1666, schilderij, SK-A-3059

Bezorgd kijkt de moeder naar haar dochtertje, dat lusteloos op schoot hangt. Metsu verbeeldde een bijzonder onderwerp, want afbeeldingen van zieke kinderen kwamen in de 17de eeuw nauwelijks voor. Misschien wilde hij met de moeder de christelijke naastenliefde, ‘Caritas’, weergeven. Het…

Portret van Don Ramón Satué

Francisco de Goya, 1823, schilderij, SK-A-2963

Goya dankt zijn faam aan zijn portretten van het Spaanse hof en zijn eigenaardige prentenkunst. Hij was al 76 jaar oud toen hij dit krachtige portret schilderde. Don Ramón was rechter bij het hoogste gerechtshof van CastiÏië. Door de ontspannen houding en open kraag maakt het portret een informele…

Te zien in zaal 1.13

Rivierlandschap met ruiters

Aelbert Cuyp, ca. 1653 - 1657, schilderij, SK-A-4118

In dit zonovergoten rivierlandschap laten reizigers hun paarden een ogenblik rusten. Aan hun oranje sjerpen zijn de ruiters te herkennen als officieren van het Hollandse leger. De steile heuvels zag Cuyp op een reis langs de Rijn tussen Nijmegen en Kleef. Waarschijnlijk maakte hij ter plekke…

Te zien in de Eregalerij

De molen bij Wijk bij Duurstede

Jacob Isaacksz van Ruisdael, ca. 1668 - ca. 1670, schilderij, SK-C-211

De molen is van onderaf weergegeven en steekt majestueus af tegen de donkere lucht. De gebouwen op de achtergrond zijn het kasteel en de Sint Maartenskerk van Wijk bij Duurstede, een belangrijke stad in de Gouden Eeuw. Op de voorgrond stroomt de rivier de Lek. Dit schilderij laat het ultieme…

Te zien in de Eregalerij

De Slag bij Waterloo

Jan Willem Pieneman, 1824, schilderij, SK-A-1115

Keizer Napoleon werd in de Slag bij Waterloo (1815) definitief verslagen. Dit schilderij – het grootste in het Rijksmuseum – verbeeldt de ommekeer in de strijd: de Engelse bevelhebber Wellington hoort dat Pruisische hulp onderweg is. De overwinning en het einde van twintig jaar oorlog zijn nabij. De…

Te zien in zaal 1.12

De Nachtwacht

Rembrandt van Rijn, 1642, schilderij, SK-C-5

Rembrandts beroemdste en grootste doek werd gemaakt voor de Kloveniersdoelen. Dit was een van de verenigingsgebouwen van de Amsterdamse schutterij, de burgerwacht van de stad. Rembrandt was de eerste die op een groepsportret de figuren in actie weergaf. De kapitein, in het zwart, geeft zijn…

Te zien in de Nachtwachtzaal