De waardijns van het Amsterdamse…

Rembrandt van Rijn, 1662, schilderij, SK-C-6

Staalmeesters controleerden de kwaliteit van geverfd laken. Rembrandt portretteerde hen in actie, alsof zij opkijken van hun werk. Eén meester staat op of gaat net zitten, waardoor niet alle hoofden zich op één lijn bevinden. Deze slimme ingreep, de vlotte penseelstreken en de subtiele lichtval…

Gezicht op huizen in Delft, bekend…

Johannes Vermeer, ca. 1658, schilderij, SK-A-2860

Een ongewoon schilderij in het oeuvre van Vermeer: een rustig straatje met huizen en een paar mensen. Met een trefzeker gevoel voor zowel spanning als evenwicht componeerde Vermeer zijn schilderij. De oude muren, grove bakstenen en het witte pleisterwerk zijn bijna tastbaar. Waar in Delft dit…

Portret van Willem I, prins van…

Adriaen Thomasz. Key, ca. 1579, schilderij, SK-A-3148

Onder de edelen in de Nederlanden die in opstand kwamen tegen het Spaanse gezag nam Willem van Oranje (1533-1584), een vooraanstaande plaats in. Opgegroeid aan het hof van Karel V, was hij een meester in het ragfijne diplomatieke spel; vandaar zijn bijnaam ‘de Zwijger’. Hij groeide uit tot de grote…

Interieur van de Sint-Odulphuskerk…

Pieter Jansz. Saenredam, 1649, schilderij, SK-C-217

De katholieke Sint-Odulphuskerk was in het begin van de Opstand tegen het Spaanse gezag in protestantse handen overgegaan. In de kerk vindt een kerkdienst plaats. De kerkgangers luisteren naar de predikant rechts in de preekstoel. De preek is in de protestantse eredienst het belangrijkste onderdeel…

De molen bij Wijk bij Duurstede

Jacob Isaacksz. van Ruisdael, ca. 1668 - ca. 1670, schilderij, SK-C-211

De molen is van onderaf weergegeven en steekt majestueus af tegen de donkere lucht. De gebouwen op de achtergrond zijn het kasteel en de Sint Maartenskerk van Wijk bij Duurstede, een belangrijke stad in de Gouden Eeuw. Op de voorgrond stroomt de rivier de Lek. Dit schilderij laat het ultieme…

Isaak en Rebekka, bekend als ‘Het…

Rembrandt van Rijn, ca. 1665 - ca. 1669, schilderij, SK-C-216

Vermoedelijk heeft dit echtpaar zich door Rembrandt laten portretteren als het Bijbelse stel Isaäk en Rebecca. De bijnaam ‘Het joodse bruidje’ is pas later bedacht. Het schilderij is ongewoon vrij geschilderd, bijvoorbeeld in de mouw van de man, waar de verf heel dik is opgebracht en flink is…

Portretten van Giuliano en…

Piero di Cosimo, 1482 - 1485, schilderij, SK-C-1367

Op dit tweeluik is de vooraanstaande Florentijnse architect Giuliano da Sangallo geportretteerd met zijn pas overleden vader Francesco, die architect en musicus was. Het zijn vroege voorbeelden van portretten waarin het beroep van de afgebeelden centraal staat. Pen en passer duiden op de bouwkunst,…

De heilige maagschap

Geertgen tot Sint Jans (atelier van), ca. 1495, schilderij, SK-A-500

In dit fictieve, middeleeuwse kerkgebouw is Christus’ naaste familie bijeen, de heilige maagschap, naar het oud-Nederlandse woord ‘maag’ voor bloedverwantschap. Links, in een blauw gewaad, zit Maria met Jezus en naast zich haar moeder Anna. Daarachter staan hun echtgenoten Jozef en Joachim. Rechts…

Maria Magdalena

Jan van Scorel, ca. 1530, schilderij, SK-A-372

De vrouw is Maria Magdalena. Zij is herkenbaar aan de zalfpot, waarmee ze de voeten van Jezus zou hebben verzorgd. Van Scorel schilderde haar als verleidelijke, luxe geklede courtisane, een verwijzing naar haar vermeende verleden als prostituee. In haar kleding straalt de invloed van de Italiaanse…

De zeeslag bij Terheide

Willem van de Velde (I), 1657, schilderij, SK-A-1365

Engelse schepen blokkeerden in 1653 de Nederlandse havens. Bij een poging de blokkade te doorbreken, sneuvelde de Nederlandse bevelhebber Maarten Tromp. Om zijn dood te gedenken liet zijn familie dit schilderij van zijn laatste zeeslag maken. Het schilderij heeft nog de oorspronkelijke lijst met het…