Brieflezende vrouw

Johannes Vermeer, ca. 1663, schilderij, SK-C-251

Een stil privémoment – een jonge vrouw staat aandachtig een brief te lezen. Het is ochtend als we haar gadeslaan, ze is nog in haar blauwe nachtjakje. Alle andere kleuren zijn ondergeschikt aan dit stralende lapis-lazuliblauw, geel of rood komen nauwelijks op het schilderij voor. Vermeer…

Gezicht op huizen in Delft, bekend…

Johannes Vermeer, ca. 1658, schilderij, SK-A-2860

Een ongewoon schilderij in het oeuvre van Vermeer: een rustig straatje met huizen en een paar mensen. Met een trefzeker gevoel voor zowel spanning als evenwicht componeerde Vermeer zijn schilderij. De oude muren, grove bakstenen en het witte pleisterwerk zijn bijna tastbaar. Waar in Delft dit…

Rivierlandschap met ruiters

Aelbert Cuyp, 1653 - 1657, schilderij, SK-A-4118

In dit zonovergoten rivierlandschap laten reizigers hun paarden een ogenblik rusten. Aan hun oranje sjerpen zijn de ruiters te herkennen als officieren van het Hollandse leger. De steile heuvels zag Cuyp op een reis langs de Rijn tussen Nijmegen en Kleef. Waarschijnlijk maakte hij ter plekke…

Een pelikaan en ander gevogelte bij…

Melchior d'Hondecoeter, ca. 1680, schilderij, SK-A-175

Melchior d’Hondecoeter specialiseerde zich in het weergeven van vogels. Hier schilderde hij een pelikaan, verschillende soorten eenden, een kasuaris (links), een flamingo en een Afrikaanse kroonkraanvogel. D’Hondecoeter maakte dit schilderij in opdracht van stadhouder Willem III en zijn vrouw Mary.…

Het zieke kind

Gabriël Metsu, ca. 1664 - ca. 1666, schilderij, SK-A-3059

Bezorgd kijkt de moeder naar haar dochtertje, dat lusteloos op schoot hangt. Metsu verbeeldde een bijzonder onderwerp, want afbeeldingen van zieke kinderen kwamen in de 17de eeuw nauwelijks voor. Misschien wilde hij met de moeder de christelijke naastenliefde, ‘Caritas’, weergeven. Het…

De waardijns van het Amsterdamse…

Rembrandt Harmensz. van Rijn, 1662, schilderij, SK-C-6

Staalmeesters controleerden de kwaliteit van geverfd laken. Rembrandt portretteerde hen in actie, alsof zij opkijken van hun werk. Eén meester staat op of gaat net zitten, waardoor niet alle hoofden zich op één lijn bevinden. Deze slimme ingreep, de vlotte penseelstreken en de subtiele lichtval…

Schuttersmaaltijd ter viering van…

Bartholomeus van der Helst, 1648, schilderij, SK-C-2

Schutters vormden de gewapende macht van de stad. Zij waren vrijwilligers. In Amsterdam had elk stadsdeel een eigen schutterij met een eigen verenigingsgebouw. In de 17de eeuw werden die gebouwen groter en mooier. De interieurs werden versierd met groepsportretten van de leden. In 1648 legde Van der…

Portret van een meisje in het blauw

Johannes Cornelisz. Verspronck, 1641, schilderij, SK-A-3064

Wat maakte dit toch tot zo’n populair portret? Dat het een leuk kind voorstelt, in haar mooiste kleren? Het meisje werd, zoals toen gebruikelijk was, neergezet als kleine volwassen dame. Alleen haar gezichtsuitdrukking verraadt dat ze die rol maar speelt. Helaas kennen we haar naam niet.

Het melkmeisje

Johannes Vermeer, ca. 1660, schilderij, SK-A-2344

Geconcentreerd schenkt een keukenmeid melk uit een kan. De voorstelling is heel verstild. Alleen het straaltje melk lijkt te bewegen. Van een alledaags onderwerp en een eenvoudige compositie wist Vermeer een indringend schilderij te maken. Vooral in de weergave van het licht onderscheidt Vermeer…

Het vrolijke huisgezin

Jan Havicksz. Steen, 1668, schilderij, SK-C-229

In dit huishouden hebben jong en oud uitbundig plezier: moeder en grootmoeder zingen, de kinderen maken muziek of roken, terwijl vader het glas heft. Het briefje aan de schoorsteen meldt veelzeggend ‘zo de ouden zongen, zo piepen de jongen’. Steen bracht dit spreekwoord in beeld en maakte zo…