Portret van een vrouw, mogelijk…

Rembrandt Harmensz. van Rijn, 1639, schilderij, SK-C-597

Maria Trip, een rijke Amsterdamse koopmansdochter, was twintig toen Rembrandt haar portretteerde. De kunstenaar plaatste Maria in een stenen boog en besteedde veel aandacht aan de lichtreflecties, haar modieuze jurk en sieraden. De kostbare kleding is afgewerkt met stroken goudkant en Maria draagt…

Interieur van de Sint-Odulphuskerk…

Pieter Jansz. Saenredam, 1649, schilderij, SK-C-217

De katholieke Sint-Odulphuskerk was in het begin van de Opstand tegen het Spaanse gezag in protestantse handen overgegaan. In de kerk vindt een kerkdienst plaats. De kerkgangers luisteren naar de predikant rechts in de preekstoel. De preek is in de protestantse eredienst het belangrijkste onderdeel…

Winterlandschap met schaatsers

Hendrick Avercamp, ca. 1608, schilderij, SK-A-1718

Hendrick Avercamp maakte van het winterlandschap een zelfstandig onderwerp. Typerend voor zijn vroege landschappen is de hoge horizon. Deze stelde Avercamp in staat veel aandacht te besteden aan de tientallen figuurtjes op het ijs. Vanuit een vogelvluchtperspectief gaf hij veel amusante details…

De zeven werken van barmhartigheid

Meester van Alkmaar, 1504, schilderij, SK-A-2815

Een Hollandse stad vormt het decor voor een beeldverhaal dat laat zien hoe een goed christen hulpbehoevende mensen moet helpen. Christus staat in bijna elk tafereel tussen de toeschouwers. De scènes geven een indruk van de stedelijke samenleving omstreeks 1500. Tijdens de Beeldenstorm van 1566,…

Willem I, prins van Oranje

Adriaen Thomasz. Key, ca. 1579, schilderij, SK-A-3148

Onder de edelen in de Nederlanden die in opstand kwamen tegen het Spaanse gezag nam Willem van Oranje (1533-1584), een vooraanstaande plaats in. Opgegroeid aan het hof van Karel V, was hij een meester in het ragfijne diplomatieke spel; vandaar zijn bijnaam ‘de Zwijger’. Hij groeide uit tot de grote…

Stilleven met vergulde bokaal

Willem Claesz. Heda, 1635, schilderij, SK-A-4830

Willem Heda schilderde veertig jaar lang uitsluitend stillevens. Zijn werk onderscheidt zich van stillevens van tijdgenoten: de kleuren zijn zachter, koeler en harmonieuzer. Een heldergele citroenschil vormt het enige kleuraccent. Met dit werk toont Heda zich een meester in het weergeven van…

De dans om het gouden kalf

Lucas van Leyden, ca. 1530, schilderij, SK-A-3841

In een doorlopend landschap plaatste Lucas van Leyden het Bijbelverhaal over de Israëlieten die ontrouw waren aan God omdat zij een gouden beeld van een kalf aanbaden. Het drieluik waarschuwt tegen ongeloof en zedeloos gedrag. Wellicht hangt de keuze voor dit zeldzame thema samen met het opkomende…

De kunstgalerij van Jan…

Adriaan de Lelie, 1794 - 1795, schilderij, SK-A-4100

De koopman Gildemeester richtte in 1792 in zijn huis aan de Herengracht te Amsterdam twee grote vertrekken in als schilderijengalerij. Hij staat trots in het midden van de voorkamer, pratend met een van zijn gasten. De bezoekers bestuderen de beroemde werken, waaronder een Rembrandt - te zien boven…

Portret van Jacob Cornelisz van…

Jacob Cornelisz. van Oostsanen (atelier van), ca. 1533, schilderij, SK-A-1405

Zelfportretten zijn illustratief voor het groeiende zelfbewustzijn onder kunstenaars. Dit werk gold lang als het vroegst bekende zelfportret in de schilderkunst van de Noordelijke Nederlanden. Jacob Cornelisz kijkt ons direct aan; achter hem hangt een papiertje met het jaartal 1533 en zijn monogram…

Stilleven met kazen

Floris Claesz. van Dijck, ca. 1615, schilderij, SK-A-4821

Op het kostbare damasten tafelkleed liggen etenswaren uitgestald: fruit, brood, kaas. In de 17de eeuw werd zo'n schilderij een ‘ontbijtgen’ genoemd. Uitbundige kleuren steken helder tegen elkaar af. De voorwerpen zijn zorgvuldig gerangschikt. Van Dijck koos een hoog standpunt zodat alles op tafel…