De zeven werken van barmhartigheid

Meester van Alkmaar, 1504, schilderij, SK-A-2815

Een Hollandse stad vormt het decor voor een beeldverhaal dat laat zien hoe een goed christen hulpbehoevende mensen moet helpen. Christus staat in bijna elk tafereel tussen de toeschouwers. De scènes geven een indruk van de stedelijke samenleving omstreeks 1500. Tijdens de Beeldenstorm van 1566,…

Winterlandschap met schaatsers

Hendrick Avercamp, ca. 1608, schilderij, SK-A-1718

Hendrick Avercamp maakte van het winterlandschap een zelfstandig onderwerp. Typerend voor zijn vroege landschappen is de hoge horizon. Deze stelde Avercamp in staat veel aandacht te besteden aan de tientallen figuurtjes op het ijs. Vanuit een vogelvluchtperspectief gaf hij veel amusante details…

Roemer met een gedicht op…

anoniem, 1619, roemer, BK-1983-15

Anna Roemers Visscher graveerde een van haar eigen gedichten in een wijnglas, een geschenk voor Constantijn Huygens. De woorden bevatten een klacht en een aansporing: haar pen is opgedroogd, haar hersens verroest. Ze vraagt Huygens voor haar wat water van de Helicon – de woonplaats van de Muzen – te…

Het zieke kind

Gabriël Metsu, ca. 1664 - ca. 1666, schilderij, SK-A-3059

Bezorgd kijkt de moeder naar haar dochtertje, dat lusteloos op schoot hangt. Metsu verbeeldde een bijzonder onderwerp, want afbeeldingen van zieke kinderen kwamen in de 17de eeuw nauwelijks voor. Misschien wilde hij met de moeder de christelijke naastenliefde, ‘Caritas’, weergeven. Het…

Portret van een vrouw, mogelijk…

Rembrandt Harmensz. van Rijn, 1639, schilderij, SK-C-597

Maria Trip, een rijke Amsterdamse koopmansdochter, was twintig toen Rembrandt haar portretteerde. De kunstenaar plaatste Maria in een stenen boog en besteedde veel aandacht aan de lichtreflecties, haar modieuze jurk en sieraden. De kostbare kleding is afgewerkt met stroken goudkant en Maria draagt…

Zittende Amor

Étienne-Maurice Falconet, 1757, beeldhouwwerk, BK-1963-101

Kan met deksel

Adam van Vianen (I), 1614, kan, BK-1976-75

Amsterdam’s guild of silversmiths commissioned Adam van Vianen to make a jug to commemorate his brother Paulus, also a silversmith, who had recently died. By designing the entire jug as a piece of auricular ornament, he turned it into a work of art in its own right. The jug was universally…

Schuttersmaaltijd ter viering van…

Bartholomeus van der Helst, 1648, schilderij, SK-C-2

Schutters vormden de gewapende macht van de stad. Zij waren vrijwilligers. In Amsterdam had elk stadsdeel een eigen schutterij met een eigen verenigingsgebouw. In de 17de eeuw werden die gebouwen groter en mooier. De interieurs werden versierd met groepsportretten van de leden. In 1648 legde Van der…

De vierkante man

Karel Appel, 1951, schilderij, SK-A-5002

Deze figuur past maar ternauwernood op het vierkante doek. Hij loenst een beetje met zijn rode en groene ogen en zijn blauwe mond staat wijd open. Zijn hoofd is veel te groot, zijn lichaam is veel te klein en zijn armen en benen zijn veel te kort, maar met zijn woest gekleurde lichaam en forse…

Italiaans landschap met…

Hendrik Voogd, 1807, schilderij, SK-A-4688

Voogd werd de ‘Hollandse Claude’ genoemd, naar de Franse schilder Claude Lorrain, die beroemd was om zijn historische landschappen, badend in gouden licht. Voogd schilderde de tuinen van de Villa Borghese in Rome laat in de middag: de zon werpt lange schaduwen en de bomen steken scherp af tegen de…