De kunstgalerij van Jan…

Adriaan de Lelie, 1794 - 1795, schilderij, SK-A-4100

De koopman Gildemeester richtte in 1792 in zijn huis aan de Herengracht te Amsterdam twee grote vertrekken in als schilderijengalerij. Hij staat trots in het midden van de voorkamer, pratend met een van zijn gasten. De bezoekers bestuderen de beroemde werken, waaronder een Rembrandt - te zien boven…

Een moeder die het haar van haar…

Pieter de Hooch, ca. 1658 - ca. 1660, schilderij, SK-C-149

Een moeder onderzoekt haar kind grondig op luizen. Ze zitten in een sober Hollands interieur, met Delfts blauwe tegeltjes en een bedstee. Rechtsvoor staat een 'kakstoel', een kinderstoel met ingebouwde po. Door de deur is een glimp van de zonnige achterkamer en de tuin te zien. Dit soort doorkijkjes…

De Slag bij Waterloo

Jan Willem Pieneman, 1824, schilderij, SK-A-1115

Keizer Napoleon werd in de Slag bij Waterloo (1815) definitief verslagen. Dit schilderij – het grootste in het Rijksmuseum – verbeeldt de ommekeer in de strijd: de Engelse bevelhebber Wellington hoort dat Pruisische hulp onderweg is. De overwinning en het einde van twintig jaar oorlog zijn nabij. De…

Brieflezende vrouw

Johannes Vermeer, ca. 1663, schilderij, SK-C-251

Een stil privémoment – een jonge vrouw staat aandachtig een brief te lezen. Het is ochtend als we haar gadeslaan, ze is nog in haar blauwe nachtjakje. Alle andere kleuren zijn ondergeschikt aan dit stralende lapis-lazuliblauw, geel of rood komen nauwelijks op het schilderij voor. Vermeer…

Guanyin

anoniem, ca. 1100 - ca. 1200, beeldhouwwerk, AK-MAK-84

De boeddhistische godheid Guanyin, redder van mensen in nood, is afgebeeld tijdens het mediteren, zittend op een rots. Volgens de legende werd hij ooit in deze houding aangetroffen, mediterend op de weerspiegeling van de maan in het water, in het boeddhisme een symbool van illusie en…

De Singelbrug bij de Paleisstraat…

George Hendrik Breitner, 1898, schilderij, SK-A-3580

Breitner maakte vaak zelf foto’s als voorbereiding op zijn schilderijen. Ook van dit schilderij is een aantal van zulke voorstudies bekend. De manier waarop de vrouw recht op ons af loopt en de afsnijding van het beeld doen heel fotografisch aan. Aanvankelijk was hier een dienstmeid geschilderd,…

Kast van een schutterij

anoniem, ca. 1520 - ca. 1530, meubilair, BK-KOG-656

In deze kast werden de kostbaarheden, zoals drinkbekers en gildeketens, van een schutterij bewaard. De keizerskroon en de lelie op de voorpanelen zijn een eerbetoon aan de vorst: keizer Karel V. Door de rijke decoratie en goede staat wordt het in gotische stijl gemaakte kastje beschouwd als een…

Boekenkist van Hugo de Groot

anoniem, ca. 1600 - ca. 1615, koffer, NG-KOG-1208

Volgens overlevering is dit de kist waarin Hugo de Groot in 1621 ontsnapte uit slot Loevestein, waar hij sinds 1619 een levenslange gevangenisstraf uitzat. De internationaal befaamde rechtsgeleerde De Groot (Grotius) was een van de politieke tegenstanders van prins Maurits die in 1618 werden…

Rivierlandschap met ruiters

Aelbert Cuyp, 1653 - 1657, schilderij, SK-A-4118

In dit zonovergoten rivierlandschap laten reizigers hun paarden een ogenblik rusten. Aan hun oranje sjerpen zijn de ruiters te herkennen als officieren van het Hollandse leger. De steile heuvels zag Cuyp op een reis langs de Rijn tussen Nijmegen en Kleef. Waarschijnlijk maakte hij ter plekke…

Tien pleurants van het praalgraf…

Renier van Thienen (toegeschreven aan), ca. 1475 - ca. 1476, graffiguur, BK-AM-33-E

In 1465 overleed Isabella van Bourbon, de vrouw van Karel de Stoute, hertog van Bourgondië en heerser over Vlaanderen, Holland, Zeeland, Brabant en Limburg. Hij liet voor haar een praalgraf maken in de Michielsabdij in Antwerpen. Om deze tombe stonden 24 beeldjes van rouwende familieleden en…