De welvoorziene keuken

Joachim Bueckelaer, 1566, schilderij, SK-A-1451

Niet de overdadige uitstalling van groente, fruit, vlees, gevogelte en vaatwerk die deze keukenmeiden ons hier voorhouden is het hoofdthema van het schilderij. Dat is het bezoek van Jezus bij Maria en Martha, onopvallend afgebeeld in de achtergrond. In de tegenstelling tussen voor- en achtergrond…

Portret van Jacob Cornelisz van…

Jacob Cornelisz. van Oostsanen (atelier van), ca. 1533, schilderij, SK-A-1405

Zelfportretten zijn illustratief voor het groeiende zelfbewustzijn onder kunstenaars. Dit werk gold lang als het vroegst bekende zelfportret in de schilderkunst van de Noordelijke Nederlanden. Jacob Cornelisz kijkt ons direct aan; achter hem hangt een papiertje met het jaartal 1533 en zijn monogram…

Kinderen der zee

Jozef Israëls, 1872, schilderij, SK-A-2382

Deze lieflijke scène bevat een boodschap. De visserskinderen met hun armoedige kleding en schamele speelgoed geven ons een beeld van hun toekomst. De oudste jongen torst de last van het gezin op zijn schouders en het bootje staat voor het zware leven op zee. Jozef Israëls schilderde dit thema voor…

Galante conversatie, bekend als ‘De…

Gerard ter Borch (II), ca. 1654, schilderij, SK-A-404

Een man van de wereld, misschien een militair, kijkt vol belangstelling naar het staande meisje in de prachtige satijnen jurk. Vroeger werd gedacht dat zij vader en dochter waren. Maar misschien is de man de aanbidder van het meisje en is de oudere dame aanwezig als chaperonne. De jonge vrouw…

Zelfportret als de apostel Paulus

Rembrandt van Rijn, 1661, schilderij, SK-A-4050

Rembrandt is hier ongeveer 55 jaar oud. Hij heeft zichzelf voorgesteld als de apostel Paulus, te herkennen aan diens vaste attributen: een manuscript en een zwaard, waarvan het handvat uit zijn mantel steekt. Dit zelfportret is typerend voor Rembrandts late schilderstijl: hij liet de structuur van…

Willem van Oranje

Adriaen Thomasz. Key, ca. 1579, schilderij, SK-A-3148

Onder de edelen in de Nederlanden die in opstand kwamen tegen het Spaanse gezag nam Willem van Oranje (1533-1584), een vooraanstaande plaats in. Opgegroeid aan het hof van Karel V, was hij een meester in het ragfijne diplomatieke spel; vandaar zijn bijnaam ‘de Zwijger’. Hij groeide uit tot de grote…

Zelfportret

Johan Gregor van der Schardt, ca. 1573, buste, BK-2000-17

Om dit kleine borstbeeld – het is de helft van de ware grootte – te maken, moest de beeldhouwer allerlei kunstgrepen met spiegels verrichten. Van der Schardt heeft zichzelf niet recht van voren weergegeven, maar hij wendt zijn blik van de beschouwer af, alsof hij deze niet wil zien. Het naakte…

Kast van een schutterij

anoniem, ca. 1520 - ca. 1530, meubilair, BK-KOG-656

In deze kast werden de kostbaarheden, zoals drinkbekers en gildeketens, van een schutterij bewaard. De keizerskroon en de lelie op de voorpanelen zijn een eerbetoon aan de vorst: keizer Karel V. Door de rijke decoratie en goede staat wordt het in gotische stijl gemaakte kastje beschouwd als een…

Guanyin

anoniem, ca. 1100 - ca. 1200, beeldhouwwerk, AK-MAK-84

De boeddhistische godheid Guanyin, redder van mensen in nood, is afgebeeld tijdens het mediteren, zittend op een rots. Volgens de legende werd hij ooit in deze houding aangetroffen, mediterend op de weerspiegeling van de maan in het water, in het boeddhisme een symbool van illusie en…

Tien pleurants van het praalgraf…

Renier van Thienen (toegeschreven aan), ca. 1475 - ca. 1476, graffiguur, BK-AM-33-F

In 1465 overleed Isabella van Bourbon, de vrouw van Karel de Stoute, hertog van Bourgondië en heerser over Vlaanderen, Holland, Zeeland, Brabant en Limburg. Hij liet voor haar een praalgraf maken in de Michielsabdij in Antwerpen. Om deze tombe stonden 24 beeldjes van rouwende familieleden en…